I SA/Gd 57/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-10-03
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi sezonową działalność gospodarczą i deklaruje wysokie koszty utrzymania oraz obowiązek alimentacyjny, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie udokumentował faktycznego ponoszenia deklarowanych zobowiązań alimentacyjnych ani kosztów utrzymania mieszkania, a także nie przedłożył dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przychodów z działalności gospodarczej. W związku z tym nie można uznać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca deklarował prowadzenie sezonowej działalności gospodarczej, obowiązek alimentacyjny wobec dzieci oraz wysokie koszty utrzymania. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednakże zgromadzony materiał dowodowy okazał się niepełny i nie usunął wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 31 lipca 2012 r., złożonym na formularzu PPF, M. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę prowadzi on sam gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu należącym do J. D. matki jego dzieci, względem których ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w łącznej kwocie 1050 zł miesięcznie, utrzymuje się z sezonowej (3 miesiące w roku) działalności gospodarczej [...], która przynosi mu średni miesięczny przychód w okresie rocznym w wysokości około 5.742 zł, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jego majątek stanowi udział wynoszący 382/10.038 części w nieruchomości gruntowej, obciążony hipoteką umowną zwykłą w kwocie 143.162 zł celem zabezpieczenia spłaty wierzytelności wynikającej z decyzji naczelnika urzędu skarbowego. W uzasadnieniu wniosku profesjonalny pełnomocnik procesowy wnioskodawcy szczegółowo wyliczył koszty ponoszone miesięcznie (przez 3 miesiące w roku) przez swojego mandanta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, do których zaliczył usługi księgowe zewnętrznego biura rachunkowego (około 667 zł), usługi pralnicze (około 1.334 zł), opłata za dzierżawę [...] (około 2.667 zł), ubezpieczenie OC (około 334 zł), opłaty za prąd (około 3.334 zł), opłaty za wodę (około 1.334 zł), zakup artykułów chemicznych (około 1.000 zł), podatek zryczałtowany (około 667 zł), składki ZUS (około 960 zł). Nadto wskazał, że dochody osiągane wyłącznie z sezonowej działalności gospodarczej muszą wnioskodawcy zapewnić środki utrzymania przez cały rok oraz wystarczyć na pokrycie stałych wydatków, tj. alimentów, czynszu za mieszkanie w kwocie 500 zł, opłaty za telewizję kablową z internetem w wysokości 250 zł i abonamentu za telefon komórkowy w wysokości 450 zł. Do wniosku dołączono odpisy: 1) umowy o alimenty zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 30 września 2011 r., w której wnioskodawca zobowiązał się do uiszczania alimentów na dzieci do rąk ich matki (za pokwitowaniem bądź przelewem na konto wskazane w umowie), J. D., w łącznej wysokości 1050 zł miesięcznie i poddał się egzekucji wprost z przedmiotowego aktu, 2) faktur z dnia 16, 18 i 22 sierpnia 2011 r. za wodę i ścieki wystawionych na [...] M. P. na łączną kwotę 4.004,18 zł, 3) dowodu sprzedaży/paragonu z dnia 1 sierpnia 2011 r. wystawionego na rzecz wnioskodawcy i osoby trzeciej przez [...] J. D. na kwotę 8.000 zł za opłatę dzierżawy.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2012 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 30 sierpnia 2012 r. – potwierdzenie odbioru, k. 111) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: 1) odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę zeznań podatkowych za rok 2011 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, 2) odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich sześciu miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, 3) odpisów złożonego przez wnioskodawcę zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami, 4) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych (rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, 5) oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), 6) dokumentów obrazujących aktualną wysokość zobowiązań wnioskodawcy (wobec ZUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), 7) dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę kosztów utrzymania mieszkania (opłat eksploatacyjnych i za media: energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.), 8) oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie podania powierzchni lokalu, który zamieszkuje, i wskazania swojego tytułu prawnego do tego lokalu oraz przedłożenia odpisu stosownej umowy na tę okoliczność, a w przypadku umowy odpłatnej przedłożenia dowodów opłat na rzecz właścicielki mieszkania dokonanych w okresie ostatnich sześciu miesięcy, 9) oświadczenia wnioskodawcy, czy podnajmuje ww. lokal, a jeżeli tak, wskazania wysokości dochodu uzyskanego z tego tytułu w okresie ostatnich sześciu miesięcy i przedłożenia dokumentów na tę okoliczność, 10) oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie podania obszaru nieruchomości, której jest współwłaścicielem, i wskazania, czy jest ona zabudowana, a jeżeli tak określenia rodzaju i powierzchni posadowionych na niej budynków, 11) dokumentów potwierdzających okoliczność uiszczania przez wnioskodawcę w okresie ostatnich sześciu miesięcy alimentów na rzecz dzieci – potwierdzenia przelewów lub pokwitowania odbioru zgodnie z przedłożoną umową o alimenty, 12) dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił w piśmie z dnia 6 września 2012 r., że wnioskodawca nie posiada dowodów wpłat na poczet kosztów utrzymania lokalu, w którym zamieszkuje, gdyż dokonywał wpłat w formie gotówkowej do rąk właścicielki mieszkania – J. D. – na którą zawarte były wszelkie umowy, jednakże fakt ponoszenia przez skarżącego wszelkich ciężarów związanych z utrzymaniem tego lokalu potwierdza treść aktu notarialnego, zgodnie z którym przekazanie lokalu we współposiadanie nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2007 r. Nadto pełnomocnik wyjaśnił, że umową przedwstępną z dnia 3 kwietnia 2007 r. J. D. zobowiązała się sprzedać wnioskodawcy do dnia 30 kwietnia 2012 r. udział wynoszący 1/2 części we własności lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje wnioskodawca, a następnie uchyliła się od zawarcia umowy przyrzeczonej w ww. terminie (co potwierdza załączony protokół z dnia 27 kwietnia 2012 r.). Nadto pełnomocnik przedłożył dodatkowe oświadczenia wnioskodawcy z dnia 5 września 2012 r., w których podał, że nie podnajmuje zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie jest na niego zarejestrowany żaden pojazd mechaniczny oraz odpisy: potwierdzenia przelewu z dnia 12 kwietnia 2012 r. w kwocie 2.270 zł dokonanego przez wnioskodawcę tytułem spłaty częściowej alimentów poprzez spłatę zadłużenia za gaz za J. D., zgłoszenia do ubezpieczeń z dnia 18 lipca 2012 r. i deklaracji ZUS z dnia 1 lipca i 1 sierpnia 2012 r. wraz z potwierdzeniami wpłat składek ZUS za sierpień br. na kwotę 929,43 zł, deklaracji o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej, tj. PIT-16A za 2011 r., wydruku z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej, której wnioskodawca jest współwłaścicielem, umowy dostarczania paliwa gazowego z dnia 27 sierpnia 2012 r. wraz z dowodem wpłaty kwoty 139,44 zł, listy faktur UPC (przy czym z dowodu tego nie wynika, kto jest odbiorcą tych faktur, kto dokonał za nie zapłaty, ani miejsce poboru mediów, których dotyczą te faktury), wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, iż wnioskodawca z dniem 31 sierpnia 2012 r. zawiesił do dnia 1 lipca 2013 r. prowadzoną działalność gospodarczą, postanowienia naczelnika urzędu skarbowego w przedmiocie zmiany na wniosek podatnika sposobu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwocie 143.162 zł (wynikającego z decyzji tego organu) z zabezpieczenia w postaci wpłaty na rachunek depozytowy organu na hipotekę zwykłą na udziale w nieruchomości wnioskodawcy, umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości z dnia 3 kwietnia 2007 r. zawartej pomiędzy wnioskodawcą a J. D., protokołu z dnia 27 kwietnia 2012 r. sporządzonego w formie aktu notarialnego, wydruku z księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczy ww. umowa przedwstępna sprzedaży, oraz wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres 21 maja br. do 20 sierpnia br.
Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że jest on niepełny i nie usunął wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przychodów z działalności gospodarczej, a z pewnością takowe posiada (pomimo ich opodatkowania w formie karty podatkowej), skoro płaci za obsługę zewnętrznego biura rachunkowego. W tym kontekście należy też wskazać, że wnioskodawca szczegółowo wyliczył wysokość ponoszonych kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (za usługi księgowe, pralnicze, za dzierżawę [...], składek na ubezpieczenie OC, rachunków za prąd i wodę, zakupów artykułów chemicznych, składek ZUS i podatku zryczałtowanego), a na potwierdzenie części z nich przedłożył nawet stosowne dokumenty, tj. faktury za pobór wody i odprowadzanie ścieków z sierpnia 2011 r., dowód zapłaty za dzierżawę [...] z 1 sierpnia 2011 r. (w tym miejscu należy jednak wskazać, iż został on wystawiony na dwie osoby, tak więc nie wynika z niego, jaka część kwoty przypada na wnioskodawcę), potwierdzenia uiszczenia składek ZUS za sierpień 2012 r. Dowodów obrazujących zaś wysokość osiągniętych przychodów, co należy podkreślić, wnioskodawca nie przedłożył. Nie da się ich też ustalić na podstawie analizy przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego, gdyż księgowane na nim wpłaty klientów stanowią jedynie zaliczki za świadczone przez wnioskodawcę usługi [...].
Nadto wnioskodawca uchylił się – pomimo wyraźnego wezwania – od przedłożenia zaświadczenia właściwego organu podatkowego na okoliczność niezłożenia zeznań podatkowych za ubiegły rok. Co istotne wnioskodawca nie złożył nie tylko wymaganego dokumentu urzędowego, ale nawet żadnego oświadczenia w tym przedmiocie. Tak więc nie wiadomo, czy wnioskodawca nie uzyskał za ten okres innych dochodów niż z prowadzonej działalności gospodarczej, np. dochodów ze stosunku pracy czy sprzedaży papierów wartościowych.
Nie został również potwierdzony fakt uiszczania przez wnioskodawcę opłat związanych z eksploatacją zajmowanego mieszkania o powierzchni 66,78 m2 (z wyjątkiem uiszczenia w sierpniu br. kwoty 139,44 zł na rzecz dostawcy gazu). Wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawcy okoliczności tej nie można wywieść z faktu, że wydanie lokalu we współposiadanie wnioskodawcy nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2007 r. (zgodnie z zawartą umową przedwstępną sprzedaży tego lokalu), z którym przeszły na kupującego korzyści i ciężary związane z tym lokalem mieszkalnym odpowiednio do nabytego udziału. Nie można bowiem twierdzić, że to, iż na wnioskodawcy zgodnie z aktem notarialnym ciążyło zobowiązanie względem J. D. do pokrywania połowy kosztów związanych z eksploatacją nieruchomości, oznacza wprost, że faktycznie opłaty te regulował w całości lub w części wnioskodawca zwłaszcza, że nie przedłożył (gdyż jak twierdzi, nie posiada) żadnych dowodów na tę okoliczność. Podkreślenia wymaga, że opłaty te wynikały, jak wskazał pełnomocnik wnioskodawcy, z umów zawartych nie przez wnioskodawcę, tylko przez właścicielkę nieruchomości, na której w związku z tym ciążył obowiązek regulowania tych należności względem kontrahentów (np. dostawców mediów), podobnie na niej jako na właścicielu lokalu ciążył obowiązek pokrywania wpłat na rzecz wspólnoty mieszkaniowej. W tym kontekście warto wskazać, iż dokonana przez wnioskodawcę wpłata w kwocie 2.270 zł tytułem spłaty części alimentów zastała przeznaczona na pokrycie zadłużenia J. D. wobec gazowni, co w prostej drodze oznacza, iż opłaty za gaz w ww. kwocie pokryła właścicielka mieszkania, a nie wnioskodawca, który dokonując wpłaty na rzecz gazowni pomniejszył jedynie swoje zobowiązanie alimentacyjne względem dzieci (płatne do rąk ich matki J. D.). W tym miejscu należy zauważyć, iż wnioskodawca zawarł z gazownią umowę o dostarczanie gazu do lokalu, w którym zamieszkuje, w dniu 27 sierpnia 2012 r. i tytułem należnych na jej podstawie opłat uiścił kwotę 139,44 zł. Tym samym wnioskodawca potwierdził, że poniósł wydatek związany z eksploatacją zajmowanego mieszkania tylko w powyższej kwocie, zaś co do pozostałych opłat związanych z tym mieszkaniem (500 zł tytułem czynszu i 250 zł tytułem opłaty za telewizję kablową wraz z internetem) twierdzenia wnioskodawcy uznano za gołosłowne.
Odnośnie zaś do opłat za telefon komórkowy użytkowany przez wnioskodawcę ustalono na podstawie wyciągu z rachunku bankowego, że w okresie od 21 maja 2012 r. do 20 sierpnia 2012 r. wnioskodawca uiścił z tego tytułu kwotę 1.940 zł. Podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie wymienił tych wydatków wśród związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (które szczegółowo wyliczył w uzasadnieniu wniosku). W tych okolicznościach faktycznych stwierdzić należy, że wydatkowanie miesięcznie średnio kwoty 646 zł na nabycie usług telekomunikacyjnych w celach prywatnych świadczy raczej o dobrej, a nie złej sytuacji finansowej wnioskodawcy, a w każdym bądź razie dowodzi możliwości zgromadzenia kwoty 1000 zł należnego wpisu od skargi kasacyjnej.
W tym miejscu wskazać należy, że wnioskodawca został również wezwany do przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczność wywiązywania się w okresie ostatnich sześciu miesięcy z obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, gdyż z faktu tego wywodził brak możliwości finansowych uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgodnie z zawartą umową o alimenty wnioskodawca winien bowiem przekazywać co miesiąc świadczenia w łącznej kwocie 1.050 zł do rąk matki dzieci za pokwitowaniem lub przelewem na wskazany przez nią rachunek bankowy. Z tych względów można przyjąć, iż wnioskodawca miał możliwość udokumentowania faktu uiszczania tych ciężarów poprzez przedłożenie stosownych pokwitowań lub potwierdzeń przelewów na kwotę 6.300 zł (należną za okres 6 miesięcy), jednakże tego nie uczynił, przedkładając w zamian dowód zapłaty jedynie części alimentów w kwocie 2.270 zł poprzez dokonanie przelewu z dnia 12 kwietnia 2012 r. na rzecz gazowni tytułem spłaty zadłużenia J. D. Historia operacji z rachunku bankowego prowadzonego dla wnioskodawcy jednoznacznie wskazuje, że w okresie od 21 maja do 20 sierpnia br. nie dokonano z tego konta przelewów tytułem spłaty zobowiązań alimentacyjnych. Tym samym uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że faktycznie uiszcza alimenty względem dzieci w wysokości wskazanej w umowie z dnia 30 września 2009 r.
Wnioskodawca nie przedłożył też – pomimo wezwania – jakichkolwiek dokumentów na okoliczność posiadanego zadłużenia względem instytucji finansowych (w szczególności banków), ZUS czy kontrahentów, zaś z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że posiada zaległości podatkowe, których spłata została zabezpieczona wpisem hipoteki umownej na udziale w nieruchomości gruntowej wnioskodawcy. Powyższe potwierdza przedłożony przez wnioskodawcę odpis postanowienia naczelnika urzędu skarbowego z dnia [...], zgodnie z którym dokonano na wniosek podatnika zmiany sposobu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwocie 143.162 zł z wpłaty na rachunek depozytowy organu na hipotekę zwykłą na udziale w nieruchomości wnioskodawcy. Podkreślić należy, że zobowiązania te zostały zabezpieczone na niepłynnym aktywie wnioskodawcy zgodnie z jego wnioskiem, zatem ewentualna egzekucja tych należności z tego składnika majątkowego nie będzie dla niego zbyt uciążliwa i nie pozbawi go możliwości pokrywania bieżących kosztów utrzymania, jak również uiszczenia kosztów sądowych należnych w niniejszej sprawie.
Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty postępowania stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04). Osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04). W postanowieniach z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04, GZ 64/04, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Wnioskodawca zadeklarował, że osiąga średni miesięczny przychód (w okresie rocznym) w wysokości 5.742 zł, uzasadniając zasadność przyznania mu prawa pomocy sezonowością tego przychodu i wysokością ponoszonych wydatków związanych ze stałymi kosztami utrzymania i uiszczaniem alimentów. Przedłożony materiał dowodowy jednakże nie potwierdził, aby faktycznie uiszczał te zobowiązania w podanej wysokości.
Z tych względów nie można przyjąć, iż wnioskodawca jest człowiekiem ubogim, pozbawionym środków do życia, jak również, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w szczególności wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł przekracza jego możliwości finansowe i wiązałoby się z poniesieniem uszczerbku koniecznego utrzymania.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło