I SA/Gd 57/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-03-22
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kanały ziemne, utwardzone place, sieci elektroenergetyczne i ogrodzenia, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, stanowią budowle w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli są funkcjonalnie powiązane z budynkiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kanały ziemne, utwardzone place, sieci elektroenergetyczne i ogrodzenia, które są urządzeniami technicznymi związanymi z obiektem budowlanym i zapewniają możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, stanowią budowle w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako odrębny przedmiot opodatkowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia A wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 rok, argumentując, że niektóre elementy (kanały ziemne, plac zakładowy, ogrodzenie) zostały błędnie zakwalifikowane jako budowle. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając te elementy za budowle podlegające opodatkowaniu. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2015 r., Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok oddala skargę.
Decyzją z 17 marca 2015 r. Prezydent Miasta odmówił Spółdzielni A w G. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 listopada 2015 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu przywołując treść przepisu art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) Kolegium wskazało, że Spółdzielnia zmniejszyła dotychczas deklarowaną wysokość podatku za rok 2008 informując organ podatkowy w piśmie
z 17 grudnia 2013 - złożonym wraz z korektą deklaracji - że przyczyną korekty,
a co za tym idzie obniżenia zadeklarowanego podatku od nieruchomości, była błędna kwalifikacja rodzajowa środków trwałych zaliczonych do budowli. Wymienione w tym piśmie budowle, które podatnik przekwalifikował na środki trwałe to:
- kanały ziemne - zmniejszające wysokość podatku o 2.251 zł,
- plac zakładowy i teren - zmniejszające wysokość podatku o 3.309 zł,
- ogrodzenie terenu - zmniejszające wysokość podatku o 793 zł,
- ogrodzenie terenu/ plac zakładowy - zmniejszające wysokość podatku o 1.585 zł.
Wyliczając wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2008 - 2013
na kwotę 47.951 zł podatnik wskazał, że skompensuje ją z płatnościami za 2014 rok. Powyższe pismo zostało przez organ podatkowy zaklasyfikowane jako wniosek
o stwierdzenie nadpłaty.
W toku postępowania organ podatkowy dokonał w dniu 20 maja 2014 r. oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...], w trakcie których stwierdzono, że znajdujące się pod ziemią kanały prowadzą od budynku kotłowni, przez plac zakładowy, do hali nr [...]. Kanały służą do przesyłania pary
i gorącej wody do centralnego ogrzewania. Plac zakładowy jest w całości wyłożony trelinką i płytami z betonu. Sieć elektroenergetyczna składa się ze złącza kablowego (skrzynka z tworzywa sztucznego) umieszczonego przed budynkiem biurowym i sieci podziemnej znajdującej się poza budynkiem. Sieć elektroenergetyczna służy
do zasilania w energię elektryczną hal produkcyjnych. Ogrodzenie terenu od strony [...] jest wykonane z siatki metalowej, słupków metalowych i dwóch bram wjazdowych. Ogrodzenie przy [...] składa się z bramy wjazdowej
i słupków betonowych, podmurówki i kątowników wypełnionych siatką metalową. Ogrodzenie otacza cały plac zakładowy z budynkami biurowo produkcyjnymi.
Przywołując treść przepisu art. 2 ust. 1, art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; określanej dalej jako "u.p.o.l.") a także art. 3 pkt 3 i 9 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane oraz orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że w przepisach prawa budowlanego nie wyjaśniono, jak rozumieć termin "całość techniczno-użytkowa". Ustalając jego znaczenie należy sięgnąć do wykładni językowej. W znaczeniu słownikowym "całość" to "wszystkie części czegoś", "wzięte razem, połączone ze sobą w samodzielną jednostkę". Całość techniczna opiera się na związku odnoszącym się do techniki, do spraw związanych ze sposobem wykonania czegoś, natomiast całość użytkowa, to powiązanie służące celom praktycznym, mające praktyczne zastosowanie (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, t. 1, s. 368, t. 4, s. 35 i 324). Istotną cechą związania urządzeń budowlanych z obiektem budowlanym nie jest fakt połączenia fizycznego, ale związek funkcjonalny. Urządzenia budowlane mają zapewniać możliwość użytkowania określonych obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem.
W związku z powyższym organ doszedł do przekonania, że kanały ziemne, place utwardzone, sieć elektroenergetyczna i ogrodzenia terenu, będące
w posiadaniu podatnika stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przyłącza i urządzenia instalacyjne, ogrodzenia i place postojowe zostały wymienione wprost w przepisach art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Kanały ziemne, place, sieć elektroenergetyczna i ogrodzenia stanowią zatem budowlę
w rozumieniu przepisów art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i będąc w posiadaniu podatnika prowadzącego działalność gospodarczą stanowią przedmiot podatku
od nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie strony skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcia naruszają prawo materialne poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w szczególności art. 1a i 2 ustawy i art. 3 Prawa budowlanego poprzez błędne zakwalifikowanie związanych
z budynkiem instalacji i urządzeń technicznych jako samodzielnych budowli
oraz niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że podstawą opodatkowania jest wartość budowli,
a nie powierzchnia budynku. Zarzucono ponadto naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść decyzji, w szczególności błąd ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu,
że kanały ziemne, parking, sieć energetyczna i ogrodzenie stanowią odrębne budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
a nie stanowią funkcjonalnej części budynku przy ul. [...] powiązanej funkcjonalnie z tymże budynkiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedz na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia,
czy będące w posiadaniu skarżącej kanały ziemne, parking, sieć energetyczna
i ogrodzenie stanowią, jako budowle w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że opodatkowaniu podatkiem
od nieruchomości podlegają, na podstawie art. 2 ust.1 u.p.o.l., m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budowla, to zgodnie
z definicją zawartą w art.1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l., obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
W ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.) definicje obiektu budowlanego oraz urządzenia budowlanego zawarte zostały w art.3 pkt 1 i 9. Zgodnie z nimi obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art.3 pkt 1), natomiast urządzenie budowlane to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art.3 pkt 9).
Wskazać w tym miejscu należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011r., sygn. P 33/09, w którym stwierdzono, że dla potrzeb prawa daninowego, które winno określać przedmiot opodatkowania w ustawie, za budowlę, jako przedmiot opodatkowania można uznać jedynie urządzenia techniczne scharakteryzowane w art.3 pkt 9 Prawa budowlanego lub w innych przepisach
tej ustawy albo w załączniku do niej, inne niż urządzenia wskazane expressis verbis, jeżeli zostanie wykazane, że zapewniają one możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem.
W konsekwencji powyższego, skoro przyłącza i urządzenia instalacyjne, ogrodzenia i place postojowe zostały expressis verbis wymienione w art.3 pkt 9 Prawa budowlanego, jako urządzenie budowlane, to tym samym są budowlą
w rozumieniu art.1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l. Jeżeli natomiast budowla (w rozpoznawanej sprawie – kanały ziemne, utwardzone place zakładowe, ogrodzenie i sieć elektroenergetyczna) znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art.2 ust.1 pkt 3 u.p.o.l.
Tym samym, za niezasadne zależało uznać podniesione w skardze zarzuty prawa materialnego i procesowego. Organ podatkowy zgromadził bowiem wyczerpujący materiał dowodowy, pozwalający na prawidłowe i dokładne ustalenie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym. Następnie dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod mające zastosowanie
w sprawie i właściwie zinterpretowane przepisy prawa materialnego.
Odnosząc się do przywołanych przez skarżącą poglądów doktryny
oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zauważyć trzeba, że dotyczą
one zagadnień związanych z przepisami prawa budowlanego, a nie prawa daninowego, a zatem pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sporu
w rozpoznawanej sprawie.
Mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło