I SA/Gd 570/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Asesor WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego adwokatowi B. W. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego J.G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że skarżący powołując się na trudną sytuację ekonomiczną i zdrowotną, a także na okoliczność, że nie posiada żadnego majątku (ruchomego i nieruchomości), pismem z dnia 29 grudnia 2006 r. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej określonej decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony na podstawie tej decyzji. W dalszych wywodach Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przepis art. 56 § 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wymienia enumeratywnie przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści powołanego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Jak podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej skarżący w złożonym wniosku nie wskazał na istnienie którejkolwiek z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 przywołanej ustawy, powodujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej, odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, wskazał, że z akt sprawy wynika, iż wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 133/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W związku z powyższym w dniu 7 listopada 2006 r. nastąpiło wznowienie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wniesienie skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozostaje bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne i nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego (w rozumieniu art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Podobnie jak wniesienie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 25 stycznia 2007 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Dopiero merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia tej należności (co do istoty sprawy) może odnieść skutki w stosunku do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniu zawartemu w zażaleniu przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie są także okoliczności związane z trudną sytuacją rodzinną i ekonomiczną zobowiązanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając mu: 1) naruszenie art. 129 i art. 293 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bowiem zaskarżone postanowienie zostało doręczone na adres P.G., a nie na adres skarżącego, 2) naruszenie art. 121 § 2 i art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez nieudzielenie pełnych wyjaśnień dotyczących możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego, 3) naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej jest krzywdzące, a nadto wskazał, że prowadzone postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym stanowi wystarczającą przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Również koszty prowadzonej egzekucji w stosunku do jej zerowej skuteczności uzasadniają wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił, że jakkolwiek w sprawie nie miały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej to organy obu instancji, działając na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego podjęły wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew podniesionym w niej zarzutom nie narusza prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołany przepis w § 1 stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi przy tym o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Wymienione w przywołanym przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki zawieszenia mają charakter obligatoryjny. Nie pozostają zatem uznaniu organu egzekucyjnego. W związku z odpowiednim stosowaniem w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), do zawieszenia postępowania może dojść zarówno z urzędu, jak i na wniosek wierzyciela albo zobowiązanego. Należy przy tym przyjąć, że zobowiązany – wnosząc o zawieszenie postępowania – jest zobligowany do wskazania istnienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania. (por. P. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Lex Polonica, teza 1 do art. 56). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że skarżący nie wskazał na istnienie żadnej z ustawowych przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie stanowią bowiem podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego okoliczności wskazane przez skarżącego, a mianowicie toczące się postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej dochodzonej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, czy też jego trudna sytuacja rodzinna i materialna (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 198 r., sygn. akt III SA 1676/97 -LEX nr 44824; wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1998 r. I SA/Lu 698/97 – Lex Polonica). Podobnie ustawodawca nie wymienia jako przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego nieskuteczności prowadzonej egzekucji. W tym miejscu zauważyć należy, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego podjęły wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Stwierdzić także należy, że w prowadzonym postępowaniu nie doszło do naruszenia zasady zaufania (art. 9 K.p.a.), czy też zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.). Rację jedynie trzeba przyznać skarżącemu, że zaskarżone postanowienie adresowane do niego, zostało wysłane z mylnym określeniem na kopercie adresata (P.G.). Ze znajdującego się w aktach zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia wynika jednak, że przesyłkę odebrał osobiście skarżący. Przy czym z adnotacji poczty wynika, że przesyłkę doręczono adresatowi. Wobec skutecznego doręczenia skarżącemu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzone uchybienie należy uznać za pozostające bez wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.