I SA/Gd 572/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Z.W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości wyższej, od tej która została zadeklarowana przez podatnika. Po bezskutecznym upływie terminu do złożenia odwołania, Z.W. wnioskiem z dnia 19 marca 2008 r. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej o jego przywrócenie, dokonując jednocześnie czynności wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]. Jako podstawę odmowy wskazano na nieuprawdopodobnienie przez wnioskodawcę aby nie mógł, z przyczyn od niego niezależnych, złożyć odwołania w ustawowym terminie. W konsekwencji, w tej samej dacie tj. w dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej jako "O.p.") stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonym w art. 233 § 2 pkt 1 O.p. Postanowienie z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie dnia [...] nr [...] zostały równolegle zaskarżone przez Z.W. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego i zarejestrowane odpowiednio pod sygnaturami I SA/Gd 573/08 oraz I SA/Gd 572/08. W przedmiotowej sprawie tj. w skardze zarejestrowanej pod sygnaturą I SA/Gd 572/08, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] nr [...] w związku z naruszeniem art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W ocenie skarżącego wystąpienie przez niego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skutecznie wyłączyło możliwość zastosowania w sprawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. tj. wydania przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienie odwołania. W ocenie skarżącego przepis ten ma bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy w ogóle nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy stwierdzi w trakcie badania odwołania, że zostało ono wniesione po terminie. Tym samym jeżeli z odwołaniem złożony jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku uznaje, że nastąpiło uchybienie terminu, to fakt ten wyłącza możliwość wydania odrębnego postanowienia, o którym mowa w art. O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stan faktyczny sprawy jest poza sporem. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Z.W. uchybił terminowi do wniesienia odwołania i wystąpił z wnioskiem o jego przywrócenie. Okoliczność ta nie jest kwestionowana ani przez skarżącego ani przez Dyrektora Izby Skarbowej. Różnica stanowisk stron sprawdza się natomiast do ustalania czy wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu powoduje niedopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybienie terminu. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treść powołanego przepisu pozostaje jasna i wbrew przekonaniu strony skarżącej nie daje podstaw do przyjęcia, aby przepis ten miał węższe zastosowanie niż wynikające z jego literalnego brzmienia. Powołany przepis nie odnosi się i nie różnicuje okoliczności, w jakich organ poweźmie pewność, co do faktu wniesieniu odwołania po terminie. Oznacza to, że organ ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, w każdym przypadku, gdy takie uchybienie stwierdzi. Bez znaczenia pozostaje zatem czy fakt ten ustali w ramach wstępnego badania środka odwoławczego, co do którego strona jest błędnie przekonana, iż został on przez nią wniesiony w terminie, czy też fakt ten ustali w sytuacji wniesienia odwołania któremu towarzyszy wniosek o przywrócenie terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2001 roku, I SA/Gd 719/99, Lex 53890). Tym samym wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nie powoduje niedopuszczalności wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W sytuacji wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu za naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. można by więc uznać jedynie, właśnie niewydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Przepisy dotyczące przywrócenia terminu, "nie konsumują" bowiem dyspozycji art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Podkreślenia wymaga, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu i postanowienie stwierdzające uchybienie terminu pozostają za sobą na tyle ściśle związane, że brak skutecznego podważenia pierwszego z nich uniemożliwia podważenie postanowienia o stwierdzeniu uchybieniu terminu. Sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie. Brak uiszczenia wpisu od skargi zarejestrowanej pod sygnaturą I SA/Gd 573/08 spowodował wydanie przez Sąd postanowienia z dnia 12 listopada 2008 r. odrzucającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia tutejszego Sądu stała się wyłącznie skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Niezależnie o tego, Sąd wskazuje, że skarżący nie kwestionował, a przyznał fakt uchybienia terminu, koncentrując swoja skargę na wykazaniu błędnej wykładni art. 228 O.p. Z okoliczności wzajemnego powiązania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu i postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu nie wynika więc, że się one wzajemnie wykluczają, lecz, że mogą być one wydawane przez organ w określonej, wynikającej z ich natury, kolejności. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, w przypadku gdy strona złoży odwołanie po upływie terminu wraz wnioskiem o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku strony o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało tym samym przeprowadzone w sposób prawidłowy, ponieważ wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu było poprzedzone wydaniem postanowienia o odmowie jego przywrócenia. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.