I SA/Gd 573/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia na majątku podatnika postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 27 maja 2016 r. (data stempla pocztowego), złożonym na formularzu PPF w dniu 15 czerwca 2016 r., skarżący E. M. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwójką uczących się dzieci (15 i 19 lat), w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, małżonkowie są właścicielami nieruchomości o powierzchni 1253 m2, zabudowanej domem o powierzchni 180 m2 i wartości 550 tys. zł, skarżący innego majątku nie posiada, posiada natomiast zobowiązania na kwotę około 1 mln 300 tys. zł, źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego, z której miesięczny dochód wynosi około 1.200 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę małżonki (½ etatu) w wysokości około 700 zł netto, małżonkowie na stałe opłaty przeznaczają kwotę około 800 zł miesięcznie. Referendarz sądowy uznał, że oświadczenie skarżącego jest niewystarczające do dokonania oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i jego małżonki, w związku z czym zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez małżonków za rok 2015 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok; b/ oświadczenia małżonki w przedmiocie składników jej majątku, o których mowa w rubryce 7 formularza PPF; c/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącego, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie od 1 kwietnia 2016 r.; d/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od 1 kwietnia 2016 r. z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz odpisów deklaracji VAT-7 złożonych za okres od 1 stycznia 2016 r.; e/ odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; f/ zaświadczenia od pracodawcy małżonki o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia wraz ze wszystkimi dodatkami (w kwocie brutto i netto) oraz średniego wynagrodzenia wypłaconego za okres ostatnich trzech miesięcy (w kwocie netto i brutto); g/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania, w szczególności wydatków związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon itp.); h/ dowodów potwierdzających rodzaj i stan wymagalnych zobowiązań skarżącego, a w przypadku, gdy skarżący dokonuje ich spłaty także wysokość miesięcznej raty. Wyjaśniono także skarżącemu, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Poinformowano również, że nie jest on zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a skarżący przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 13 lipca 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). W piśmie z dnia 28 lipca 2016 r. skarżący wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów o 14 dni. Wyjaśnił, że ze względu na okres wakacyjny nie ma możliwości uzyskania wszystkich wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych, zakreślonego przez referendarza sądowego w zarządzeniu z dnia 23 czerwca 2016 r. należy wyjaśnić, że termin ten może zostać przedłużony, ale tylko z ważnej przyczyny i na wniosek zgłoszony przed jego upływem. W niniejszej sprawie wniosek o przedłużenie terminu zakreślonego w wezwaniu do przedłożenia wymaganych dokumentów został zgłoszony przez skarżącego po jego upływie – termin ten upłynął bowiem z dniem 20 lipca 2016 r. Z tej przyczyny zarządzeniem z dnia 15 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił jego uwzględnienia. Do dnia rozpoznania żądania skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy nie odpowiedział on na wezwanie referendarza sądowego. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania. Uchylenie się przez skarżącego od obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych (kluczowych) okoliczności poprzez przedstawienie dokumentów obrazujących sytuację finansową własną oraz małżonki, w szczególności potwierdzających wysokość osiąganych przez małżonków dochodów, ponoszonych przez nich wydatków na utrzymanie czteroosobowej rodziny oraz posiadanych środków pieniężnych na rachunkach bankowych, bądź ich brak, stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku które i przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.