I SA/Gd 574/98

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romana Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr,/ Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 1998 r. Nr [...] w przedmiocie oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego za 1995 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 15 października 1997 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 25,80 (słownie: dwadzieścia pięć 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 574/98 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy decyzją z dnia 16 czerwca 1997r. określił R. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji zmiana wysokości zobowiązania nastąpiła na skutek skorygowania zaliczki na podatek dochodowy pobranej przez płatnika. Pismem z dnia 25 września 1997r. R. K. wystąpił o uzupełnienie wymienionej wyżej decyzji albowiem decyzja ta nie uwzględniała całego żądania. Nie orzeczono bowiem o oprocentowaniu nadpłaty od dnia jej powstania. Urząd Skarbowy decyzją z dnia 15 października 1997r. określił oprocentowanie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995r. naliczając ją od dnia 27 listopada 1996r. do dnia 22 lipca 1997r. w kwocie 641,60 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał między innymi, że za datę powstania nadpłaty przyjęto dzień powiadomienia Urzędu Skarbowego o jej wystąpieniu tj. 27 listopada 1996r. Nie zgadzając się z decyzją Urzędu Skarbowego podatnik wniósł odwołanie do Izby Skarbowej żądając jej uzupełnienia o obliczenie oprocentowania nadpłaty również za okres od powstania nadpłaty tj. od dnia 2 kwietnia 1996r. do dnia 27 listopada 1996r. Izba Skarbowa decyzją z dnia 27 lutego 1998r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wszczęte na wniosek podatnika postępowanie, po upływie terminu do złożenia rocznych zeznań podatkowych, skutkowało wydaniem decyzji w sprawie. W związku z powyższym za datę powstania nadpłaty należy uznać dzień, w którym podatnik "powiadomił" urząd skarbowy o jej powstaniu, tym bardziej, że nadpłata wynika z błędu płatnika podatku. Izba Skarbowa stwierdziła również, że w przypadku R. K. organ podatkowy nie posiadał informacji "o nadpłacie" nie miał zatem żadnych podstaw do jej stwierdzenia przed wystąpieniem podatnika o dokonanie zmian w złożonym zeznaniu podatkowym. Słusznie zatem przyjął organ podatkowy pierwszej instancji, że nadpłata powstała w dniu 27 listopada 1996r. tj. w dniu złożenia przez podatnika wniosku informującego o nieprawidłowym wypełnieniu przez płatnika informacji PIT-11. Odnosząc się natomiast do twierdzenia sformułowanego w odwołaniu, iż nadpłata powstała w momencie gdy płatnik nieprawidłowo pobrał i przekazał urzędowi niezależne świadczenie tj. w dniu 2 kwietnia 1996r. Izba Skarbowa wyjaśniła, że nie znajduje ono uzasadnienia w obowiązujących przepisach, bowiem składając zeznanie podatkowe za rok 1995 podatnik nie wykazał nadpłaty podatku. Na wyżej wymienioną decyzję strona wniosła skargę z dnia 25 marca 1998r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Izby Skarbowej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, iż twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji Izby Skarbowej są sprzeczne z faktami. Strona skarżąca została poinformowana, iż w informacji PIT-11 płatnik błędnie wykazał potrącone podatnikowi zaliczki; wykazał bowiem, że pobrał i wpłacił do urzędu skarbowego kwotę 8.119,90 zł. gdy w rzeczywistości była to kwota 10.037,90 zł. Płatnik, po stwierdzeniu opisanego wyżej błędu, pismem z dnia 25 listopada 1996r. wystąpił do organu podatkowego o skorygowanie zeznania i zwrot podatnikowi nadpłaty. Na żądanie Urzędu Skarbowego podatnik dnia 27 listopada 1996r. wystąpił o zwrot nienależnej Skarbowi Państwa daniny. Oczywistym jest, w ocenie strony skarżącej, że musiało się to wiązać z poprawieniem zeznania PIT-30 nie oznacza to jednak, że do zwrotu doszło na podstawie podjęcia przez urząd skarbowy czynności na podstawie art. 61 Kpa. Nie zgodziła się również strona skarżąca z ustaleniem organów podatkowych, iż za datę powstania nadpłaty uznać należy dzień powiadomienia urzędu o jej powstaniu. Nadpłata powstała bowiem wtedy, gdy płatnik nieprawidłowo potrącił i przekazał skarbowi państwa nienależne świadczenie, ale uwzględniając postanowienia art. 29 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych za datę powstania nadpłaty trzeba przyjąć dzień złożenia zeznania podatkowego - tj. 2 kwietnia 1996r. Za niesłuszne uznał również skarżący twierdzenie organu odwoławczego, iż skoro do powstania nadpłaty doszło z winy płatnika to konsekwencje tego ma ponieść podatnik. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. l §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .., pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Mający zastosowanie w sprawie przepis art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 1994r. stanowił między innymi, że jeśli zwrot nadpłaty nie nastąpił w terminie 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, nadpłata ta podlega oprocentowaniu od dnia powstania, chyba że zwrot nie jest możliwy z winy podatnika. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy kwestią sporną między stronami pozostaje data powstania nadpłaty a w konsekwencji data, od której nadpłata podlega oprocentowaniu. Stosownie do treści art. 29 ust.2 pkt l) powołanej wyżej ustawy o zobowiązaniach podatkowych za datę powstania nadpłaty uważa się w szczególności w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych - dzień złożenia zeznania rocznego. Unormowanie to nie uzależnia zwrotu nadpłaty powstałej w podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku złożenia zeznania rocznego od poprawności złożonych zeznań czy też deklaracji. Wskazuje na obiektywne zdarzenie jakim jest data złożenia zeznania rocznego. Przewiduje wskazana norma również obowiązek zwrotu nadpłaty z urzędu przez organ podatkowy bez względu na przyczynę powstania nadpłaty. Niezależnie od obowiązku zwrotu nadpłaty organ podatkowy, o ile nie dokona zwrotu nadpłaty w terminie 3 miesięcy od dnia jej powstania jest obowiązany naliczyć i wypłacić podatnikowi odsetki od tej nadpłaty. Nie można podzielić wyrażonego przez Izbę Skarbową poglądu, że za datę powstania nadpłaty należy uznać dzień, w którym podatnik powiadomił urząd skarbowy o jej wystąpieniu. Przede wszystkim Izba Skarbowa nie wskazała podstawy prawnej takiego twierdzenia. Wobec powyższego nieuzasadnione jest pominięcie zasady wyrażonej w art. 29 ust.2 pkt l) ustawy o zobowiązaniach podatkowych na rzecz interpretacji wywiedzionej, jak należy sądzić z uzasadnienia decyzji, z twierdzenia, że Budżet państwa nie może ponosić skutków błędnego działania osób trzecich. Izba Skarbowa nie wyjaśniła przy tym dlaczego skutki błędu płatnika ponosić ma podatnik. Zauważyć należy nadto, że zeznanie podatkowe R. K. złożył w dniu 2 kwietnia 1996r. urząd skarbowy miał zatem 3 miesiące od tej daty na weryfikacje zeznania i zwrot ewentualnej nadpłaty bez obowiązku wypłaty odsetek. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 1996r. Sygn. akt SA/Łd 1551/95 (ONSA z 1997 Nr 3, póz. 141) wyrażono pogląd, podzielany przez Sąd w składzie niniejszym, że nawet powstanie nadpłaty z winy podatnika nie wyłącza oprocentowania nadpłaty. Zatem w sytuacji, gdy do powstania nadpłaty doszło bez zawinienia podatnika tym bardziej jest on uprawniony do otrzymania oprocentowania nadpłaty za okres od dnia jej powstania w rozumieniu art. 29 ust.2 pkt l) ustawy o zobowiązaniach podatkowych do dnia jej zwrotu. Zauważyć również należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała ustawowa przesłanka wyłączająca oprocentowanie nadpłaty a mianowicie sytuacja, gdy zwrot nadpłaty nie jest możliwy z winy podatnika. Zatem odmowa zapłaty odsetek od nadpłaty za okres od 2 kwietnia 1996r. do dnia 27 listopada 1996r. była nieuzasadniona i jako taka naruszała przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę należało, na mocy art. 145 §1 pktl lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1692 ze zm.), orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.