I SA/Gd 58/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt SKO Gd/4264/24 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2019 r. oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 14 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej "SKO", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art.21 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej "O.p.") oraz art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70, dalej "u.p.o.l."), po rozpatrzeniu odwołania E. P. (dalej "Skarżąca", "strona"), od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni (dalej "Prezydent", "organ I instancji") z dnia 30 lipca 2024 r. w sprawie podatku od środków transportowych za 2019 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Powołaną decyzją Prezydent określił stronie podatek od środków transportowych za 2019 r. w wysokości 4.008,00 zł. Przedmiotem opodatkowania są pojazdy o nr rej. [...] W odwołaniu strona wyjaśniła, że przedmiotowe pojazdy nie istnieją, gdyż uległy rozbiciu w Kazachstanie czy w Rosji. W związku z tym strona około 20 lat temu złożyła w Urzędzie wniosek o nienaliczanie podatku drogowego i wyrejestrowanie pojazdów, załączając oświadczenie właściciela firmy, która wynajmowała od niej pojazdy, jak i oświadczenia kierowców, którzy opisali zdarzenie i wyjaśnili, dlaczego nie posiadają stosownych dokumentów. Przez 20 lat strona nie otrzymywała żadnych wezwań do zapłaty podatku, zatem uznała temat za zamknięty. SKO utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podkreśliło, że strona bezspornie była właścicielem dwóch ciągników siodłowych i stosownie do art. 9 u.p.o.l. ciąży na niej obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych. Obowiązek ten wygasa dopiero z wyrejestrowaniem pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Skoro strona nie wyrejestrowała pojazdów, to w opinii organu odwoławczego należy przyjąć, że nadal jest ich właścicielem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżąca, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 9 ust. 1 u.p.o.l. poprzez błędne jego zastosowanie i obciążenie Skarżącej podatkiem od środków transportowych za rok 2019, w sytuacji gdy pojazdy te nie istniały, co wiąże się z faktem, że Skarżąca nie była ich właścicielem; 2. przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.: - art. 233 § 1 pkt 1 i 2 a i b O.p. poprzez oddalenie odwołania Skarżącej w sytuacji, gdy z przedstawionego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów, SKO winno dokonać zmiany zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy orzeczenie wydano z naruszeniem przepisów O.p. oraz innych ustaw; - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., polegające na wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji wyciągnięcie wniosków sprzecznych z treścią tych dokumentów; - art. 121 § 1 O.p., poprzez uchybienie zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w ten sposób, że mając na względzie fakt zgłoszenia zniszczenia pojazdów przez Skarżącą ponad 20 lat temu do organu podatkowego, ten nie obciążał jej podatkiem przez kilkanaście lat, by następnie wszcząć postępowanie podatkowe po niemal 20 latach, mając wiedzę o nieistnieniu przedmiotu opodatkowania. W uzasadnieniu skargi strona przyznaje, że obowiązek podatkowy w podatku transportowym spoczywa na właścicielu pojazdu. Obowiązek ten wygasa w przypadku zbycia pojazdu. W opinii Skarżącej utrata prawa własności poprzez zniszczenie przedmiotu opodatkowania (i przedmiotu prawa własności) jest równoznaczne z jego sprzedażą, co skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Bez względu na powyższe, Skarżąca podkreśla, iż w latach 2002-2004 na skutek zgłoszenia utraty pojazdów, Urząd Miasta prowadził postępowanie wyjaśniające -podatkowe. Skarżąca nie dostała jakiejkolwiek informacji kończącej postępowanie, a ponadto, od tego czasu organ podatkowy nie obciążał jej jakimikolwiek daninami publicznymi z tych tytułów. Z tego względu, uznać należy, że organ podatkowy I instancji działał w opozycji do zasad postępowania podatkowego, wyrażonych w art. 120 i art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którymi, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, pojazdy objęte decyzją Prezydenta, nie tylko nie były w posiadaniu Skarżącej od ponad 20 lat, ale także nie były dopuszczone do ruchu ze względu na brak badań technicznych oraz opłacania składek obowiązkowego ubezpieczenia. Z tego też względu zdaniem Skarżącej za udowodniony należy uznać fakt braku przedmiotu opodatkowania, mając dodatkowo na względzie załączone do akt dowody z oświadczeń pisemnych Skarżącej i posiadacza pojazdu o ich zniszczeniu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Otóż w sprawie bezsporne jest, że Skarżąca była właścicielem ciągnika siodłowego marki [...] nr rej [...] nabytego w dniu 15 maja 2021 r., zarejestrowanego w kraju po raz pierwszy w dniu 13 listopada 1996 r. oraz ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej [...] , który nabyła w dniu 6 listopada 2000 r. - data pierwszej rejestracji w kraju w dniu 16 kwietnia 1996 r. Te dane odwołująca się wskazała w kartach informacyjnych tych pojazdów. Skarżąca pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. wyjaśniła, że przedmiotowe pojazdy od 20 lat nie istnieją i ma ona kłopot z ich wyrejestrowaniem ale mają wejść w życie przepisy rozwiązujące ten problem. Dotyczy to pojazdów, które od 7 lat nie były ubezpieczone. Organ I instancji z uwagi na to, w dniu 22 maja 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie i poinformował skutecznie o tym Skarżącą. W oparciu o posiadane karty informacyjne obu pojazdów oraz dane zawarte w systemie informatycznym "Tiny TERM" dla podatków od środków transportu, organ I instancji zaskarżoną decyzją określił stronie wysokość należnego podatku od środków transportowych za 2019 r. Opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają w myśl art. 8 u.p.o.l.: 1. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton; 2. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton; 3. ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton; 4. ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton; 5. przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 6. przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 7. autobusy. Stosownie do dyspozycji art. 9 ust. 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. W myśl ust.6 tego przepisu, podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane: 1. składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2. odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności; 3. wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy. Wysokość stawek podatku od środków transportowych rada gminy określa, w drodze uchwały. Podatek od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest płatny w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku (ust. 11). W świetle przywołanej regulacji prawnej stwierdzić należy, że ustawodawca powiązał powstanie (i istnienie) obowiązku podatkowego z własnością pojazdu (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), a nie z realizacją obowiązku rejestracyjnego. Przepis art. 9 ust. 5 u.p.o.l., dotyczy wyłącznie momentu ustania obowiązku podatkowego w sytuacji wyrejestrowania środka transportowego, czyli elementu wtórnego względem istnienia (powstania) obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.p.o.l. Jednak na gruncie art. 9 ust. 1 u.p.o.l. stwierdzenie to dotyczy przeniesienia własności środka transportu i nieprzerejestrowania pojazdu, a nie niezrealizowania obowiązku wyrejestrowania pojazdu w przypadkach, w których przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wiążą wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Z żadnego fragmentu przepisów nie wynika, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych uzależniona jest od użytkowania pojazdu czy też jego fizycznego posiadania. To oznacza, że okoliczność faktycznego niekorzystania z pojazdu, ze względu na jego zezłomowanie, czy odbywanie kary pozbawienia wolności przez skarżącego, wcale nie oznacza, że doszło do wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Do tego niezbędne jest bowiem wyrejestrowanie pojazdu lub wydanie decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (np. wyrok NSA z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt III FSK 2055/21, CBOSA) Skoro Skarżąca nie wyrejestrowała wskazanych wyżej pojazdów SKO trafnie przyjęło, że jest nadal ich właścicielem i w związku z tym jest podatnikiem podatku od środków transportowych od nich należnego. Ze stanowiska Skarżącej wynika jednoznacznie, że od prawie 20 lat, mimo takiego obowiązku, nie regulowała ona należnego podatku od środków transportu. Słusznie w związku z tym organ I instancji działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 47 O.p. określił wysokość przedmiotowego podatku. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszym przypadku organ I instancji określił wymiar podatku za 2019 r. w kwocie 4.008 zł. Do opodatkowania organ I instancji przyjął stawki podatku wynikające z uchwały nr XXV/608/16 Rady Miasta Gdyni z dnia 26 października 2016r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych (Dz. U. Woj. Pom. 2016, poz. 3716). Z uchwały tej wynika, ze stawka dotycząca pojazdów Skarżącej wynosi 2.004,00 zł rocznie. W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 ust. 1 u.p.o.l. oraz naruszenie Ordynacji podatkowej nie zasługują na uwzględnienie, albowiem stan faktyczny i prawny sprawy został dokładnie przeanalizowany. Bezspornym jest, że Skarżąca nie wyrejestrowała opodatkowanych pojazdów. W prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu dotyczącym ich wyrejestrowania nie udowodniła bowiem, że faktycznie zaginęły i nie jest już w ich posiadaniu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 lipca 2024r. sygn. akt III FSK 1156/23 (dostępny w CBOSA), przesłanki wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych mają charakter obiektywny. Oznacza to, że niewykazanie zbycia pojazdu oraz jego niewyrejestrowanie, niezależnie od okoliczności niedopełnienia tego obowiązku, rzutują na utrzymanie przez stronę statusu podatnika podatku od środków transportowych. Zarzuty podniesione w skardze zdaniem Sądu nie maja uzasadnienia wobec stanowiska Skarżącej dowodzącej, że jej pojazdy zaginęły prawdopodobnie w Kazachstanie i nie posiada ona przy tym dokumentów to potwierdzających. Bez znaczenia dla sprawy jest również argumentacja, że przez długi czas Skarżąca tego podatku nie uiszczała i dopiero za 2019 r. ten podatek został określony. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.