I SA/Gd 581/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Zbigniew Romała Sędziowie NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Protokolant Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2001 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 581/04 U z a s a d n i e n i e ` Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją nr [...] z dnia 15 grudnia 2003 r. orzekł odpowiedzialność T.M. za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2001 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowej w wysokości [...] zł. T.M. nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem wniosła odwołanie, w którym zażądała uchylenia w całości powyższej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją nr [...] z dnia 18 marca 2004 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszoinstancyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Drugi Urząd Skarbowy. W konsekwencji ponownego postępowania Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją nr [...] z dnia 7 maja 2004 r. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności T.M. za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2001 r. z uwagi na fakt, iż zobowiązanie w podatku od towarów i usług za ww. okres powstało po dacie odwołania T.M. z pełnionej funkcji w Zarządzie ww. Spółki. W dniu [...] T.M. wniosła o zwrot - na jej rachunek bankowy - wpłaconego w dniu [...] w kwocie [...] zł podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2001 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu wskazując, iż T.M. nie jest osobą uprawnioną do występowania z wnioskiem o zwrot przedmiotowej kwoty, z uwagi na fakt, iż powyższa wpłata została dokonana przez firmę "A" Sp. z o.o. T.M. złożyła zażalenie na postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji, w którym zażądała uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, iż w dniu [...] dokonała osobiście wpłaty ww. kwoty na poczet zaległości podatkowych "A" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2001 r., za które nie ponosi odpowiedzialności. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu, organ odwoławczy przychylając się do stanowiska Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wskazał, iż skoro wpłacającym był podatnik, a nie były członek zarządu to ten ostatni nie może żądać zwrotu dokonanej wpłaty. W toku postępowania podatkowego podmiot nie będący stroną tegoż postępowania nie może bowiem skutecznie żądać dokonania czynności przez organ podatkowy, gdyż z żądaniem takim może wystąpić jedynie podmiot posiadający legitymację procesową tj. strona postępowania. T.M. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w zażaleniu wskazała, że osobiście dokonała wpłaty przedmiotowej kwoty w kasie Drugiego Urzędu Skarbowego, zaś przyczyną całego nieporozumienia było błędne opisanie pokwitowania wpłaty [...] nr [...] z dnia [...], w którym jako wpłacającego ujęto "A" Sp. z o.o. zamiast T.M., albowiem poinformowano ją, iż nie może, jako osoba fizyczna, dokonać wpłaty z tytułu zaległości podatkowych Spółki i wobec tego musi wskazać NIP Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że z prowadzonej z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego korespondencji wynika, że nie istniały żadne przeszkody techniczne, by osoba trzecia, wobec której orzeczono odpowiedzialność podatkową za zobowiązania podatnika, mogła płacić należności na swoje dobro. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Sąd nie podzielił stanowiska organów orzekających w sprawie co do braku po stronie skarżącej legitymacji do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług uiszczonego za miesiąc maj 2001 r. Z ustaleń rozważanej sprawy bezsprzecznie wynika, iż decyzją z dnia 15 grudnia 2003 r. Nr [...] Drugi Urząd Skarbowy orzekł odpowiedzialność pani T.M. za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. z/s w G., obejmujących należny za miesiąc maj 2001 podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł. Skarżąca podała, że wykonując obowiązek nałożony na nią wskazaną decyzją w dniu 12 marca 2004 r. dokonała tytułem tej zaległości wpłaty w kwocie [...] zł. Wpłaty tej dokonała w kasie Drugiego Urzędu Skarbowego na dowód czego przedłożyła pokwitowanie wpłaty [...] nr [...] z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia 18 marca 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił opisaną powyżej decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę temuż organowi do ponownego rozpoznania, który w dniu 7 maja 2004 r. wydał decyzję Nr [...], mocą której umorzył postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe "A" Spółki z o.o. Ten fakt spowodował – jak wyjaśniła to skarżąca – że wystąpiła z wnioskiem o zwrot uiszczonego podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł uznając, iż wpłaty tej dokonała nie będąc do tego zobowiązaną. Z powyższego wynika, iż skarżąca T.M. była stroną postępowania, w którym orzeczono jej odpowiedzialność jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika (art. 107 – art. 109 Ordynacji podatkowej) i że zapłata spornego podatku nastąpiła w związku z tym postępowaniem i wydaną w nim decyzją orzekającą odpowiedzialność skarżącej za zobowiązania podatkowe Spółki, następnie uchyloną. Nie można zatem budzić wątpliwości – zdaniem Sądu – iż skarżąca była uprawniona do żądania wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wpłaconego podatku (art. 165 § 1 w związku z art. 107 Ordynacji podatkowej), bez względu na to, kto widniał, jako wpłacający, w pokwitowaniu dokonania przedmiotowej wpłaty. Poza rozważaniami – na tym etapie – pozostaje oczywiście kwestia zasadności wniosku skarżącej. Tę kwestię organ podatkowy rozpatrzy, po wszczęciu postępowania z wniosku skarżącej datowanego [...], uwzględniając wszystkie okoliczności związane z faktem dokonania wpłaty przedmiotowej zaległości podatkowej i mając na uwadze, iż załączone do akt sprawy pokwitowanie wpłaty, jest jednym z dowodów w sprawie. Z tych też względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Sąd w wyroku nie zawarł rozstrzygnięcia, do którego obliguje przepis art. 152 cyt. ustawy, a to z uwagi na charakter badanego aktu. MK