I SA/Gd 582/23
WyrokWSA w Gdańsku2023-10-03
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu użytkowego, stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli umowa najmu nie zawiera postanowień o obowiązku płacenia tego podatku przez najemcę?Ratio decidendi
Najemca lokalu użytkowego, stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli posiadanie lokalu wynika z umowy najmu zawartej z właścicielem. Postanowienia umów cywilnoprawnych nie uchylają ani nie modyfikują obowiązków podatkowych wynikających z ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska ustalającą D.M. wymiar podatku od nieruchomości za lokal użytkowy za rok 2020. Skarżący, będący najemcą lokalu na podstawie umowy z Prezydentem Miasta, kwestionował swój status jako podatnika, argumentując, że umowa nie nakłada na niego takiego obowiązku, a także podnosił zarzuty dotyczące przedawnienia i nierozłożenia podatku na raty. Sąd rozpoznał sprawę na rozprawie w dniu 3 października 2023 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.410.15.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia 28 grudnia 2022 r., ustalającą D.M. (dalej: Skarżący) wymiar podatku od nieruchomości - lokalu użytkowego położonego w S. przy ul. P. o pow. 59 m2 za rok 2020.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Skarżący jest najemcą lokalu użytkowego położonego w S. przy ul. P. o pow. 59 m2, wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie umowy najmu z dnia 31 stycznia 2020 r. Nr [...] zawartej z Prezydentem Miasta, na rzecz którego działał Z. w S., wobec czego ciąży na nim obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1452, dalej: u.p.o.l.).
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wyjaśniło, że Skarżący nie złożył informacji IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości, zatem organ podatkowy ma 5 lat aby wydać decyzję ustalającą podatek. Ponadto SKO zaznaczyło, że 3 letni termin, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku ustalenia podatku od nieruchomości za 2020 rok upływa z końcem 2023 roku (termin liczy się bowiem od końca roku podatkowego), zatem w żadnym razie o przedawnieniu nie może być mowy.
SKO wyjaśniło także, że ustalony podatek od nieruchomości za lata 2020-2022 nie został rozłożony na raty. Zgodnie bowiem z art. 47 § 2 Ordynacji podatkowej, w przypadku gdy przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1, tj. 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- błąd polegający na naliczeniu podatku wobec najemcy w sytuacji, w której z postanowień umownych najemca nie jest zobowiązany do płatności podatku.
- błąd polegający na pominięciu faktu, iż Z. w S. jest jednostką budżetową
- naruszenie art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez nierozłożenie należności na raty.
W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że nie złożył deklaracji podatkowej, bowiem był przekonany, że podatek płaci właściciel nieruchomości. Będąc następcą prawnym M.M. i J.G. nie otrzymywał decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości. Dopiero w 2023 r. zostały mu doręczone trzy decyzje, tj. za lata 2020, 2021, 2022.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. Nr 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Mając na względzie powołane powyżej kryteria, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii, czy Skarżący jako najemca lokalu użytkowego położonego w S. przy ul. P., jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (...) lub innego tytułu prawnego (...). Z przepisu tego wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest podmiot (osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna), który objął w posiadanie nieruchomość lub obiekt budowlany w części, bezpośrednio od właściciela tj. w rozpatrywanym przypadku od Gminy, w wyniku zawartej umowy albo na podstawie innego tytułu prawnego.
Ustawodawca nie określił bliżej - wymienionej w przepisie "umowy", co oznacza, że umową taką będzie każdy dwustronny stosunek obligacyjny przenoszący posiadanie danego przedmiotu - podlegającego opodatkowaniu - z właściciela (Gminy) na inny podmiot. Ustawodawca nie wyjaśnił również użytego w tym przepisie zwrotu "z innego tytułu prawnego", co pozwala na przyjęcie, że chodzi tu o inną niż umowa podstawę prawną do posiadania przez określony podmiot danej nieruchomości lub obiektu budowlanego przy czym o "inny tytuł prawny" powinien pochodzić także od właściciela (Gminy).
Posiadanie wymienione w cytowanym przepisie ma charakter posiadania zależnego, o którym mowa w art. 336 k.c. Posiadaczem zależnym w rozumieniu tego przepisu jest ten kto faktycznie włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.
Obowiązek podatkowy określony w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. wiąże się z posiadaniem zależnym opartym na tytule prawnym - umowie zawartej z m.in. jednostką samorządu terytorialnego.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżącego z Prezydentem Miasta łączy umowa najmu lokalu użytkowego położonego w S. przy ul. P. o pow. 59 m2 zawarta w dniu 31 stycznia 2020 r. Nr [...]. A zatem to Skarżący jako posiadacz zależny przedmiotowego lokalu jest zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości.
Z kolei z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca - po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W związku z zawarciem umowy najmu w dniu 31 stycznia 2020 r. obowiązek podatkowy za rok 2020 r. powstał od dnia 1 lutego 2020 r. Za kolejne lata, do 2023 r., powstał z dniem 1 stycznia każdego roku. Jednocześnie, wbrew podnoszonym w skardze zarzutom, to na Skarżącym jako podatniku ciążył obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. - art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Sąd zauważa, że przekonanie podatnika i jakiekolwiek regulacje odnośnie tej kwestii w umowie najmu nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i osobę podatnika. Przepisy regulujące obowiązek podatkowy - w tym osobę podatnika - mają charakter przepisów powszechnie obowiązujących. Podkreślić należy, że postanowienia umów cywilnoprawnych nie uchylają ani nie modyfikują obowiązków podatkowych wynikających z mocy ustawy. Z art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wynika m.in., że określenie podmiotów opodatkowania następuje w drodze ustawy. W odniesieniu do podatku od nieruchomości w tym, kto jest podmiotem podatku zadecydował ustawodawca w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Skarżący błędnie zatem wywodzi w skardze, że "to Urząd Miejski bądź Z. jest podatnikiem podatku od nieruchomości".
Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia przepisu art. 6 ust. 7 u.p.o.l., poprzez nierozłożenie podatku na raty. Otóż ustalony w decyzji podatek podlega rozłożeniu na raty wówczas, kiedy decyzja ustalająca zostanie doręczona co najmniej 14 dni przed terminem płatności pierwszej raty. W niniejszej sprawie natomiast podatek dotyczy roku 2020, podczas gdy decyzja Prezydenta została wydana 28 grudnia 2022 r. Niezrozumiałe i bezcelowe byłoby zatem rozkładanie podatku na raty, skoro, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 47 § 2 w zw. z § 1 Ordynacji podatkowej, termin płatności podatku wynosił 14 dni od doręczenia decyzji, co wskazano w treści decyzji SKO.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą decyzji.
Z podanych wyżej powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło