I SA/Gd 582/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr./, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 maja 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.149.2024.2.AK w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 17, art. 18, art. 64 § 1, 6 i 10, art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a."), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553 ze zm., dalej "ustawa zmieniająca"), po rozpatrzeniu zażalenia W. N. (dalej "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku (dalej "Dyrektor ZUS") z 25 marca 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 13 stycznia 2016 r. nr [...] na kwotę 245,60 zł, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. . 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: 2.1. Dyrektor ZUS będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] z 13 stycznia 2016 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuły wykonawcze przesłał do P. S.A. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (zawiadomieniami z 13 stycznia 2016 r.). W odpowiedzi Bank poinformował, że prowadzony rachunek bankowy został zamknięty. Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu 29 stycznia 2016 r. Następnie zawiadomieniem z 15 maja 2023 r., Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 72 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuły wykonawcze dokonał zajęcia wynagrodzenia Skarżącego za pracę. Zawiadomienie doręczono Skarżącemu 29 maja 2023 r. oraz pracodawcy 19 czerwca 2023 r. W odpowiedzi pracodawca poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnych do zajętego wynagrodzenia za pracę z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej "Naczelnik US"). W związku ze zbiegiem egzekucji do wynagrodzenia za pracę Dyrektor ZUS przekazał Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku adnotację z 28 lipca 2023 r. celem łącznego prowadzenia egzekucji oraz pismem z 28 lipca 2023 r. zawiadomił Skarżącego o przekazaniu sprawy innemu organowi egzekucyjnemu. Pismem z 30 grudnia 2023 r. Skarżący wystąpił do Dyrektora ZUS o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Dyrektor ZUS poinformował, że wniosek powinien Skarżący złożyć do Naczelnika US. Naczelnik US 10 stycznia 2024 r. wyegzekwował całość należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Pismem z 5 marca 2024 r. Naczelnik US przekazał zgodnie z właściwością rzeczową wnioski Skarżącego z dnia 18 lutego 2024 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych do Dyrektora ZUS. 2.2. Postanowieniem z 25 marca 2024 r. Dyrektor ZUS wydał postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], określając je w kwocie 245,60 zł. 3. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącego, Dyrektor IAS postanowieniem z 29 maja 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało bowiem wszczęte 13 stycznia 2016 r. (tj. w dniu wystawienia tytułu wykonawczego przez Dyrektora ZUS), a niezakończone przed 20 lutym 2021 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. Dyrektor IAS stwierdził, że koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 245,60 zł w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych określono w prawidłowej wysokości i tak: - opłata manipulacyjna w łącznej wysokości - 32,80 zł, związana z doręczeniem 29 stycznia 2016 r. odpisów ww. tytułów wykonawczych, naliczona zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. -tj. 1% egzekwowanych należności nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy zmieniającej. W tym na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości 29,10 zł, [...] naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości 1,80 zł, [...] naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości 1,90 zł. - opłata za czynność zajęcia wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 212,80 zł, powstała w wyniku zajęcia wynagrodzenia za pracę, naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r.- tj. 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy zmieniającej. W tym na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] opłatę za czynność w wysokości 188,90 zł, [...] opłatę za czynność w wysokości 11,70 zł, [...] opłatę za czynność w wysokości 12,20 zł. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi organ wskazał, że wykracza on poza zakres postępowania w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych i dlatego nie może on być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Reasumując, na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor IAS stwierdził, że Dyrektor ZUS w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. 4.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. w sposób niekorzystny dla Skarżącego. Skarżący nie zgodził się z wyliczeniami kosztów egzekucyjnych oraz uznaniem przez organ, że kwestia przedawnienia nie może być przedmiotem wydanego postanowienia. 4.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia ani poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. 5.2. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy kwestii zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Istota niniejszej sprawy koncentruje się zatem na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących naliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego, zakresu tego naliczenia oraz wysokości kosztów. Sąd podzielił pogląd Dyrektora IAS wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że w rozważanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r., bowiem postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 13 stycznia 2016 r. (tj. w dniu wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora ZUS), a niezakończone przed 20 lutego 2021 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4% egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr. Według art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia: a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. Zobowiązany wniósł o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Skutkiem powyższego organ pierwszej instancji wydał postanowienie o określeniu łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych, w treści którego określił rodzaje opłat składających się na te koszty (opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz opłata za dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę) oraz ich wysokość i podstawę wyliczenia. W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko Dyrektora IAS, że organ egzekucyjny prawidłowo określił Skarżącemu wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskutek czego Dyrektor IAS zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Przytoczona przez organ odwoławczy podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, została w sposób prawidłowy zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zatem w świetle powołanych przepisów organ egzekucyjny prawidłowo określił koszty postępowania egzekucyjnego. Na mocy ww. przepisów, we wszczętym do majątku Skarżącego postępowaniu egzekucyjnym, możliwe jest dochodzenie opłaty manipulacyjnej od każdego z trzech tytułów wykonawczych oraz opłaty egzekucyjnej naliczonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. Prawidłowo zatem uznał Dyrektor IAS, że koszty egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych w łącznej kwocie 245,60 zł zostały naliczone w sposób prawidłowy. W związku z czym, zasadnie Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie prawidłowości postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Poza granicami tej sprawy leżą kwestie związane z jej zasadnością, niedopuszczalnością egzekucji, niedopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego czy przedawnieniem należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. W tym bowiem zakresie zobowiązanemu przysługują odrębne środki prawne, jak zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Na etapie natomiast rozstrzygania o kosztach egzekucyjnych nie dokonuje się badania dopuszczalności prowadzonej egzekucji. Organ odwoławczy nie naruszył zatem prawa pomijając te kwestie w wydanym przez siebie postanowieniu, prawidłowo uznając, że leżą one poza granicami sprawy. Powtórzyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie kosztów egzekucyjnych). Mając na uwadze powyższe za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia przepisów k.p.a., czy u.p.e.a. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wydanie kwestionowanych postanowień poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tychże postanowień. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa. 5.3. Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia, czy poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, z obrotu prawnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.