I SA/Gd 586/03

WyrokWSA w Gdańsku2004-10-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny jest zobowiązany do zmiany wartości celnej towaru (samochodu) w sytuacji, gdy po dokonaniu odprawy celnej ujawniono inną datę produkcji pojazdu niż wskazana w umowie kupna-sprzedaży, a cena transakcyjna pozostała niezmieniona?
Ratio decidendi
Wartość celna towaru jest ustalana na podstawie ceny zapłaconej lub należnej za towar (wartość transakcyjna) w dniu zgłoszenia celnego. Ujawnienie innej daty produkcji pojazdu niż wskazana w umowie kupna-sprzedaży, przy niezmienionej cenie transakcyjnej, nie stanowi podstawy do zmiany wartości celnej towaru, chyba że zaistnieją ściśle określone w ustawie wyjątki. Skoro zebrany materiał dowodowy nie wykazał takich okoliczności, a cena zapłacona za samochód nie uległa zmianie, skarga jest bezzasadna.
Stan faktyczny
Skarżący P. R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji o odprawie celnej samochodu z 1991 r. W 1992 r. ujawniono, że samochód został wyprodukowany wcześniej niż wskazano w umowie kupna-sprzedaży, jednak cena transakcyjna (36.000.000 zł) pozostała niezmieniona. Skarżący domagał się zmiany wartości celnej i zwrotu nadpłaconego cła, powołując się na ciężką sytuację życiową i ceny giełdowe. Organy celne odmówiły, uznając wartość transakcyjną za prawidłową podstawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izba Celnej [...] z dnia 26 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. 3 I SN/Gd 586/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 30.12.2002 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej zawartej w dowodzie odprawy celnej przywozowej pojazdu samochodowego nr [...] z dnia 17.12.1991 r. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej [...] wskazał, że w dniu 17.12.1991 r. P. R. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy marki [...]. Do zgłoszenia załączył umowę kupna - sprzedaży zawartą w G. w dniu 09.12.1991 r. pomiędzy obywatelem Litwy – D. S. A., a P. R. oraz dokumenty rejestracyjne pojazdu. Powyższa umowa określała cenę samochodu na kwotę 36.000.000 zł i ta kwota została zapłacona sprzedającemu, zgodnie z § 4 ww. umowy. Wyżej wymieniona cena transakcyjna została przyjęta jako podstawa wyliczenia należności celnych i podatkowych. Decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej nr [...] z dnia 17.12.1991 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...], po uiszczeniu ww. należności, dopuścił przedmiotowy samochód do wolnego obrotu na polskim obszarze celnym. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu jej wydania. W wyniku przeprowadzonego badania technicznego nr 31 z 03. 01.1992 r. rzeczoznawca ustalił, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany w 1988 r., a nie jak wskazuje umowa oraz dokumenty rejestracyjne w 1991 r. Na podstawie powyższego badania, na wniosek P. R. z 06.01.1992 r., postanowieniem z dnia 10.01.1992 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] skorygował w dowodzie odprawy celnej rok produkcji. Następnie wnioskiem z dnia 21.01.1992 r. P. R. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy i sprostowanie kosztów związanych z rzeczywistą wartością pojazdu, tj. kosztów zakupu, opłat celnych oraz niezbędnych napraw. Wnioskiem z dnia 21.02.1992 r. strona zwróciła się o częściowe umorzenie cła (wskazując przy tym łączną kwotę cła, opłaty manipulacyjnej, opłatę manipulacyjną dodatkową oraz podatek obrotowy). Kolejnym podaniem z dnia 11.12.1994 r. wnioskodawca ponownie zwrócił się o rozpatrzenie sprawy. W wyniku długotrwałego postępowania celnego, uwzględniając treść zapadłych w sprawie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Celnego [...] wydał decyzję z dnia 30.12.2002 r., w której odmówił P. R. zmiany decyzji ostatecznej zawartej w dowodzie odprawy celnej nr [...] z dnia 17.12.1991 r. Po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, Dyrektor Izby Celnej [...] podtrzymał stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego [...], zawartego w zaskarżonej decyzji. Dokonując takiego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. l ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, którego podstawą zgodnie z ust. 2 art. 4 jest wartość celna określona w art. 25 ust. 1 Prawa celnego. Cło wymierza się według stanu towaru i wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, co zgodnie z art. 23 ust. 1 Prawa celnego zostało wykonane przez Dyrektora Urzędu Celnego [...] w dowodzie odprawy celnej nr [...] z dnia 17.12.1991 r. Ustawodawca w art. 25 ust. 1 Prawa celnego w sposób jednoznaczny zdefiniował pojęcie wartości celnej, że jest to cena zapłacona lub należna za towar celny (wartość transakcyjna) wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego. Należy podkreślić, że powyższa definicja stanowi generalną zasadę ustalania wartości celnej towarów, która doznaje ograniczeń w wyjątkowych sytuacjach określonych precyzyjnie w art. 26 ust. 1 pkt 1-5 Prawa celnego. Niezaprzeczalnym faktem jest, iż ceną zapłaconą za samochód marki [...], który zgodnie z art. 1 pkt 2 Prawa celnego stanowił towar celny, była cena określona w umowie kupna - sprzedaży z dnia 09.12.1991 r., tj. 36.000.000 starych zł i umowa ta stanowiła podstawę , określenia wartości celnej towaru. Z dokumentów załączonego do wniosku z dnia 06.01.1992 r. badania technicznego oraz odpowiedzi na pismo skierowane do Fabryki "A" załączonej do wniosku z dnia 11.12.1994 r. wynika, że samochód marki [...], [...], nr podwozia [...] (podkreślona część numeru zgodna z umową oraz odczytanym numerem w wyniku rewizji celnej) został wyprodukowany w listopadzie 1987 r. Numer nadwozia wskazuje rok produkcji 1988. Rok produkcji na wniosek z dnia 06.01.1992 r. został sprostowany w postanowieniu Dyrektora Urzędu Celnego [...] znak [...] z dnia 10.01.1992 r. Dyrektor Izby Celnej [...] zauważył, że ujawnienie innej daty produkcji niż została wskazana w umowie z dnia 09.12.1991 r., nie zmienia faktu, iż importer zapłacił za przedmiotowy samochód 36.000.000 zł. Tylko taka cena może zatem stanowić podstawę, określenia wartości celnej towaru. Należy również zauważyć, że cena zapłacona za ww. samochód nie uległa zmianie. Podkreślenia wymaga także, że zgodnie z przepisami Prawa celnego, do organów celnych nie należy rozstrzyganie sporów dotyczących wprowadzenia w błąd stron umowy. Żądanie strony zwrotu 6 pensji od organów celnych, jest niczym nieuzasadnione. P. R. nie sprecyzował jaką "ulgę", wynikającą z przepisów prawa, należałoby w tym przypadku zastosować. Natomiast załączone do odwołania z dnia 28.10.1999 r. ceny giełdowe samochodów nie mogą stanowić podstawy ustalenia wartości celnej towaru, gdyż jak wykazano wcześniej zgodnie z art. 25 ust. 1 Prawa celnego wartością celną towarów jest cena faktycznie zapłacona lub należna za konkretny towar, a nie cena uśredniona samochodów na rynku krajowym. Należy podkreślić, że ceny podawane w katalogach, czy też czasopismach kształtowane są przez wartości samochodów o różnym stanie technicznym i wyposażeniu. Wobec czego metoda stosowania cen giełdowych samochodów, do ustalania wartości celnej towarów, jest nieprecyzyjna i możliwa do zastosowania, tylko i wyłącznie w przypadku braku możliwości ustalenia ceny towaru w oparciu o dokumenty załączone do zgłoszenia. Poza kwestią sporu jest fakt, iż P. R. zapłacił za przedmiotowy samochód kwotę wskazaną w umowie z dnia 09.12.1991 r., tj. 36.000.000 zł. Skargę na powyższą decyzję wniósł P. R.. W skardze brak jest merytorycznych zarzutów w sprawie. Skarżący w uzasadnieniu skargi podnosi, ze opłacone cło jest nadpłacone i należy mu się różnica nadpłaty, w kwocie ok. 2.000,- zł z odsetkami. Podnosi również skarżący, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej, co uzasadnia jego żądania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, że skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów w stosunku do przedmiotowej decyzji i z 26 marca 2003 r. Podkreślił, że decyzja oparta jest na art. 25 Prawa celnego, a fakt ujawnienia i korekty w decyzji odprawy celnej, daty produkcji samochodu innej niż wskazanej w umowie, nie stanowi samoistnej podstawy do zmiany wartości celnej towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami. administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W prawie celnym z dnia 28.12.1989 r. - Dz.U. Nr 75, poz. 445 ze zm. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) przyjęto zasadę, wg której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna tj. cena zapłacona lub należna za towar celny (art. 25 § 1 Prawa celnego). Dopiero w przypadku, jeżeli nie można ustalić wartości transakcyjnej, wartość celną ustala się w sposób określony w art. 27-30 Prawa celnego, zatem odstępstwa od reguły muszą wynikać z unormowań ustawowych i być w związku ze swym charakterem stosowane ściśle. W przedmiotowej sprawie organy celne wartość celną samochodu marki [...] ustaliły na podstawie wynikającej z umowy kupna - sprzedaży i zapłaconej przez skarżącego : ceny, zatem przyjęły iż wartością celną towaru jest wartość transakcyjna. Zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy nie wykazał, aby wartość transakcyjna, mimo zmiany rocznika samochodu, nie mogła być przyjęta za wartość celną towaru. Ocena techniczna zawarta w aktach nie kwestionuje wartości transakcyjnej - mimo przyjęcia innej daty produkcji samochodu również skarżący nie wykazał, aby zmiana rocznika wpłynęła na zmianę ceny transakcyjnej tj. zapłaconej za samochód. Nie wykazano również, aby zaistniały w sprawie okoliczności wymienione w art. 26 ust. 1 Prawa celnego powodujące odstępstwo od zasady, iż wartością celną jest wartość transakcyjna. Należy przy tym podnieść, że cło wymierza się wg stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego (art. 23 ust. 1 Prawa celnego) a więc, wbrew wywodom skarżącego, nie mogą na tą wartość wpływać późniejsze wydatki ponoszone na ten towar np. koszty napraw. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, iż zaskarżona decyzja me narusza przepisów prawa, co czyni skargę P. R., bezzasadną. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło