I SA/Gd 586/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Referent Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi firmy "A" spółki jawnej z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określającej A Spółka Jawna wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego na cele inne niż opałowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona podatnikowi zastępczo w dniu 19 grudnia 2006 r., poprzez podwójne awizowanie przesyłki, stosownie do art. 150 § 2 ordynacji podatkowej. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że skoro, stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji, który to termin w niniejszym przypadku upływał w dniu 2 stycznia 2007 r., to niewątpliwie odwołanie wniesione 14 lutego 2007 r. zostało złożone z uchybieniem tego terminu. W skardze na powyższe postanowienie A Spółka Jawna zarzuciła rażące uchybienie prawa poprzez przyjęcie, że skarżący wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego po terminie oraz poprzez wydanie będącego przedmiotem skargi postanowienia przed ostatecznym rozstrzygnięciem zagadnienia dotyczącego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe uchybienia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie skarżąca Spółka Jawna wniosła o przeprowadzenie dowodu z pisma z dnia 24 kwietnia 2007 r. Poczty Polskiej sporządzonego na okoliczność sposobu doręczenia listu poleconego nr 142592399 zawierającego decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że z powyższego pisma wynika, iż przedmiotowy list polecony zawierający decyzję adresowaną do A Spółka Jawna próbowano doręczyć na prywatny adres wspólnika W. N., co pozostaje w sprzeczności z art. 151 ordynacji podatkowej. Skarżąca wyraziła pogląd, że w tej sytuacji, w świetle art. 150 ordynacji podatkowej, nie może być mowy o skutecznym doręczeniu przesyłki. Skarżąca spółka nadmieniła, że wspólnik A – W. N. nie znalazł w swojej skrzynce oddawczej awizo. Skarżąca stanęła na stanowisku, że termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie może być liczony od dnia 13 lutego 2007 r. tj. od dnia następującego po dniu, w którym strona otrzymała odpis decyzji. Odwołanie wniesiono w dniu 14 lutego 2007 r., więc, zdaniem strony, z zachowaniem 14 – dniowego terminu od doręczenia decyzji. Skarżąca podniosła, że w sytuacji, gdy wraz z odwołaniem wniesiono wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, a dopiero, gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydać postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do zarzutów strony skarżącej wskazał, że z pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia 9 maja 2007 r. wynika, że współwłaściciel A Spółki Jawnej W. N. złożył w roku 1998 żądanie doręczania listów poleconych, adresowanych na A do skrzynki oddawczej mieszczącej się w pobliżu jego miejsca zamieszkania tj. K. 2. Organ wskazał, że powyższe jest dopuszczalne w świetle art. 26 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2003 r., nr 130 poz. 1188), który przewiduje, że przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem. Zdaniem organu podatkowego strona składając powyższe upoważnienie placówce pocztowej (nie organowi podatkowemu) wzięła na siebie ryzyko skuteczności doręczeń. Odnosząc się do drugiego z zarzutów strony organ podatkowy stwierdził, że żadne przepisy nie regulują, w jakiej kolejności winny być rozpoznawane kwestie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią istotną dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego była ocena prawidłowości doręczenia stronie ww. decyzji. Organ pierwszej instancji wskazał bowiem, że doręczył stronie decyzję w trybie art. 150 § 2 ordynacji podatkowej. Przepis art. 150 § 1 ordynacji podatkowej zezwala, w przypadku gdy nie jest możliwe doręczenie adresatowi korespondencji w miejscu jego zamieszkania lub pracy, bądź też do rąk dorosłego domownika, a w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej w lokalu siedziby, bądź w miejscu prowadzenia przez te podmioty działalności gospodarczej, złożyć pismo w placówce pocztowej (w przypadku doręczania przez pocztę) lub w urzędzie gminy (w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę) na okres 14 dni. W myśl paragrafu 1a ww. przepisu adresata przesyłki należy dwukrotnie zawiadomić o pozostawieniu pisma w wyżej wskazanych placówkach, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Paragraf trzeci powołanego artykułu nakazuje umieścić zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym, adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Analiza akt sprawy pozwoliła stwierdzić, że zgodnie z dyspozycją organu podatkowego przesyłka nr 142592399 miała być doręczona na adres K. 16, [...]. Jednakże jak wynika z pisma Urzędu Pocztowego (k-1809 akt administracyjnych), organ pocztowy doręczał powyższą przesyłkę w opisanym powyżej trybie na adres K. 2 [...]. Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Celnej wydając zaskarżone postanowienie uchybił przepisom art. 122 i 187 ordynacji podatkowej obligującym organ do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie ustalenia, czy organ pocztowy posiadał stosowne pisemne upoważnienie wystawione przez A Spółka Jawna obejmujące dyspozycję, co do doręczania korespondencji kierowanej do A Spółka Jawna na adres K. 2. Brak powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, wyklucza możliwość oceny prawidłowości doręczenia, co z kolei warunkuje możliwość dalszej kontroli merytorycznej prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania rozważyć należało, czy jest ono takiego rodzaju, by miało wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem stwierdzenie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej, w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a., obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny "uchybienia nie mają wpływu na wynik postępowania, jeśli w przypadku prawidłowego zastosowania przepisów treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama" (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; B.Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka – Medek; Zakamycze 2005 r., str. 335). Również Naczelny Sad Administracyjny, którego pogląd Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela, stwierdził, że "decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości, co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których, gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści" (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II GSK 332/05; LEX 193380). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że popełnione przez organ podatkowy naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ przesądzenie co do prawidłowości doręczenia decyzji determinuje rozstrzygnięcie istoty sprawy, a mianowicie ocenę, czy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ podatkowy winien zatem ustalić, czy Urząd Pocztowy był w dacie doręczania przedmiotowej przesyłki w posiadaniu pisemnego upoważnienia wystawionego przez A Spółka Jawna obejmującego dyspozycję, co do doręczania korespondencji kierowanej do A Spółka Jawna na adres K. 2. W zależności od wyniku tych ustaleń rzutujących na ocenę prawidłowości i daty doręczenia decyzji stronie organ podatkowy zobligowany jest ponownie ocenić kwestię zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 223 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej, tj. 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. zasądzając je na rzecz strony skarżącej od organu administracji.