I SA/Gd 587/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. i H. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. H. i J. małżonkowie F. wnioskiem z dnia 12 maja 2010 r. zwrócili się o ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym postanowieniem z dnia 13 listopada 2009 r. przyznał wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Tym samym oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przywołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonych przez wnioskodawców oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów dołączonych do wniosku ustalono, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, źródłem ich utrzymania są dochody z emerytur, których łączna wysokość, po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 2.575,84 zł netto miesięcznie (dowód: wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni sporządzony za okres od 11 grudnia 2009 r. do 10 marca 2010 r., potwierdzenie wypłaty świadczenia wnioskodawcy za styczeń, luty i marzec 2010 r.), małżonkowie – poza samochodem marki [...], rok produkcji 1997, na którym ustanowiony został zastaw skarbowy – nie posiadają majątku (zamieszkują w lokalu będącym własnością ich dzieci), posiadają zaległości podatkowe, które jak wynika z decyzji odmawiającej umorzenie zobowiązania podatkowego z dnia 25 maja 2009 r. wynoszą łącznie 345.999 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Dokumentując wydatki związane z miesięcznymi kosztami utrzymania wnioskodawcy przedstawili kopie potwierdzeń uiszczenia opłat za: mieszkanie w kwocie 634,52 zł (styczeń 2010 r.) i 613,34 zł (luty 2010 r.), telefon stacjonarny – 41,58 zł (styczeń 2010 r.) i 40,89 zł (luty 2010 r.) usługi telekomunikacyjne – 57 zł (styczeń i luty 2010 r.), energię elektryczną – 272,18 zł (styczeń 2010 r.) i 263,91 zł (marzec 2010 r.) oraz ubezpieczenie OC samochodu – 427 zł (marzec 2010 r.). Nadesłali również kopię decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na rok 2010, płatny kwartalnie w czterech ratach po 32 zł i 33 zł. Nadto, ze znajdującej się w aktach sprawy o sygn. I SA/Gd 942/09 kopii zawiadomienia sądu rejonowego z dnia 28 sierpnia 2009 r. wynika, że od dnia 10 października 2009 r. wnioskodawca spłaca należności sądowe w 10 ratach po 50 zł miesięcznie. Do kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy zaliczyli także wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w łącznej kwocie około 700 zł miesięcznie, doładowanie kart telefonów komórkowych w łącznej kwocie 50 zł miesięcznie, ubezpieczenie mieszkania – 110 zł oraz koszty bieżących remontów i napraw – 200 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że skarżący wykazali, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia nie mają realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji małżonków po potrąceniu udokumentowanych stałych i koniecznych obciążeń w kwocie 942 zł. Wynosi ona około 816 zł na osobę. Dodatkowo przyjąć trzeba, że wnioskodawcy uprawdopodobnili ponoszenie znacznych wydatków związanych z odpłatnym leczeniem każdego z nich. Przedstawili dokumentację medyczną, która potwierdza konieczność ponoszenia przez nich wydatków z tego tytułu (dowód: kopie czterech zaświadczeń lekarskich). Również wydatkowanie przez nich pozostałych kwot wskazanych we wniosku uznano za wiarygodne. Wpływ na przyjęte stanowisko miała też okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności (co potwierdza przedstawiony wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni, z którego prowadzona była egzekucja, a który – zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni – został zamknięty z dniem 1 kwietnia br.) oraz wysokość posiadanych przez nich zaległości podatkowych. Z tych względów uznano, że wnioskodawcy spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.