I SA/Gd 588/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-11-13
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy posiadają znaczne zaległości podatkowe i których dochody są obciążone egzekucją, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Małżonkowie, których dochody ze świadczeń emerytalnych są obciążone egzekucją zaległości podatkowych, a którzy ponoszą wysokie koszty utrzymania, w tym związane z leczeniem i spłatą zobowiązań, wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Małżonkowie H. i J. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazali na swoje problemy zdrowotne, pożar, który strawił ich pomieszczenie gospodarcze, oraz brak środków na wykupienie leków. Ustalono, że małżonkowie utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, które są obciążone egzekucją zaległości podatkowych, ponoszą wysokie koszty utrzymania mieszkania, mediów, spłaty zobowiązań bankowych i sądowych, a także posiadają znaczne zaległości podatkowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. F. i J. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 września 2009 r., małżonkowie H. i J. F. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonych przez wnioskodawców oraz przedłożonych przez małżonków dokumentów źródłowych ustalono, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w mieszkaniu, stanowiącym własność ich dzieci, które w nim nie mieszkają i nie partycypują w kosztach jego utrzymania (zgodnie z oświadczeniem syna wnioskodawców z dnia 27 października 2009 r.). Małżonkowie utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2.467,94 zł netto – po uwzględnieniu dokonywanych z nich potrąceń w łącznej wysokości 1.065,13 zł w ramach prowadzonej względem wnioskodawców egzekucji zaległości podatkowych (zgodnie z odpisem decyzji z dnia 1 i 5 marca 2009 r. o waloryzacji emerytur). We wrześniu br. małżonkowie otrzymali świadczenie socjalne w wysokości 1.000 zł przyznane wnioskodawcy z funduszu socjalnego [...] (zgodnie z odpisami: odcinka tego świadczenia oraz wniosku o jego przyznanie z dnia 18 czerwca 2009 r.). Do stałych, comiesięcznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawców należą: opłaty za mieszkanie (eksploatacyjne i na fundusz remontowy) w wysokości 579,53 zł (zgodnie z odpisami polecenia przelewu/wpłaty gotówkowej), opłata za usługi telekomunikacyjne w kwocie 71,98 zł (zgodnie z odpisem pokwitowania dla zleceniodawcy), spłata należności sądowych, rozłożonych na raty w wysokości 50 zł (zgodnie z odpisem zawiadomienia z sądu rejonowego z dnia 28 sierpnia 2009 r.) oraz spłata pożyczki bankowej, której ostatnia rata płatna do dnia 24 listopada 2009 r. wyniesie 332,13 zł (poprzednie stanowiły kwotę 379,05 zł – zgodnie z odpisem harmonogramu spłat). Nadto wnioskodawcy ponoszą opłaty za energię elektryczną – we wrześniu br. winni uiścić z tego tytułu kwotę 259,05 zł (zgodnie z odpisem polecenia przelewu/wpłaty gotówkowej). Wnioskodawcy przedłożyli również dowody wpłat w wysokości 225 zł dokonanych w maju br. na [...], z których wynika, że są to opłaty roczne. Uzasadniając swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawcy wskazali na swoje problemy zdrowotne (załączając odpisy dokumentacji lekarskiej oraz odpisy paragonów fiskalnych na zakup leków) oraz pożar, który strawił w dniu [...] lipca 2009 r. należące do nich strychowe pomieszczenie gospodarcze (zgodnie z odpisem poświadczenia zgłoszenia z dnia 14 sierpnia 2009 r. wydanym przez komendanta komisariatu policji oraz odpisem zawiadomienia o wszczęciu śledztwa z dnia 3 sierpnia 2009 r.), w którym przechowywali m.in. osobiste rzeczy jesienne i zimowe. Wnioskodawcy podnieśli, że brakuje im środków pieniężnych na wykupienie niezbędnych leków. Ustalono również, że wnioskodawcy posiadają zaległości podatkowe, których wysokość wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wynosi około 346.000 zł (zgodnie z decyzją organu podatkowego z dnia [...] odmawiającą umorzenia zobowiązania podatkowego).
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w tym w szczególności wysokość łącznych dochodów wnioskodawców w stosunku do wysokości ponoszonych przez nich stałych i koniecznych kosztów utrzymania, brak oszczędności oraz wysokość posiadanych zaległości podatkowych, dochodzonych w ramach prowadzonej względem nich egzekucji, jak również pożar, który w lecie br. strawił im część dobytku, w tym odzież jesienną i zimową, uznano, iż wnioskodawcy wykazali, że w chwili obecnej nie mają realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym uwzględniono złożony przez małżonków wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolniono ich od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło