I SA/Gd 593/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia pozostawić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. K. K. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 marca 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. W dniu 2 czerwca 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Ponieważ skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu PPF, zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 593/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia K. K. wniosła sprzeciw, podnosząc że jest ono wadliwe, a decyzja o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpatrzenia jest w całej rozciągłości błędna. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 593/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I FZ 480/14 oddalił je. W dniu 29 stycznia 2015 r. K. K. ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. W dniu 9 lutego 2015 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Ponieważ skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu PPF, zarządzeniem z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 593/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia K. K. wniosła sprzeciw, podnosząc że jest ono wadliwe, a decyzja o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpatrzenia jest w całej rozciągłości błędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Należy jednak podkreślić, że procedura ta jest sformalizowana. Zgodnie bowiem z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek (o przyznanie prawa pomocy) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Rozporządzeniem z dnia 16 grudnia 2003 r. Rada Ministrów określiła wzór i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Przytoczone powyżej przepisy są restrykcyjne, nie pozostawiają sądowi administracyjnemu żadnej swobody czy też możliwości odstępstwa od ustalonej przez prawodawcę procedury w powyższym zakresie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca pomimo doręczenia jej urzędowego formularza PPF celem jego wypełnienia nie uczyniła tego. Złożenie przez stronę wypełnionego formularza PPF uruchomiłoby procedurę o przyznanie prawa pomocy, której efektem mogłoby być zwolnienie od kosztów sądowych, o co skarżąca wnosiła w skardze. Jednakże, aby tak się stało, wniosek o przyznanie prawa pomocy musi przybrać formę określoną przepisami ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podkreślić należy, że strona została pouczona o skutkach niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na prawidłowo wypełnionym formularzu PPF, a zatem miała wiedzę, że wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania, jeżeli nie zostanie wykonane zobowiązanie do usunięcia jego braków formalnych. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 257 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.