I SA/Gd 593/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-09-14
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Elżbieta Rischka, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, podobnie jak organ egzekucyjny, jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że nie może orzec inaczej niż wierzyciel, a jego zadaniem jest jedynie kontrola legalności postępowania egzekucyjnego, a nie merytoryczne badanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
Skarżący R. Sz. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznające za niezasadne zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej. Skarżący zarzucił m.in. nieistnienie obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku, brak wymagalności, błąd co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi R. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako Dyrektor IAS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej jako K.p.a., art. 34 § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1438 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., w zw. z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia R. S. (dalej jako Skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako Naczelnik US) z dnia 29 października 2020 r. uznające za niezasadne zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1, 2 , 4, 7 i 8 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie wystawionego przez Dyrektora A S.A. (dalej jako Wierzyciel) tytułu wykonawczego z dnia 12 września 2019 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 01/2014 do 02/2019.
Na podstawie ww. tytułu wykonawczego, Naczelnik US zawiadomieniem z dnia 28 października 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bank S.A. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącemu w dniu 6 listopada 2019r.
Pismem z dnia 11 listopada 2019 r. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 7 i pkt 8 u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku, przedawnienie obowiązku, wygaśnięcie obowiązku, brak wymagalności obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W treści wniesionego środka zaskarżenia Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie dokonanego zajęcia oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.
Pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. Naczelnik US przekazał Wierzycielowi zgłoszone zarzuty celem zajęcia stanowiska zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 29 września 2020 r.) Wierzyciel uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Po uwzględnieniu ostatecznego stanowiska Wierzyciela, Naczelnik US postanowieniem z dnia 29 października 2020 r. uznał wniesione przez Skarżącego zarzuty za niezasadne.
W wyniku rozpoznania wniesionego przez Skarżącego zażalenia na ww. postanowienie z dnia 29 października 2020 r., Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W ocenie Dyrektora IAS, organ egzekucyjny podjął trafne rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, tj. nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 12 września 2019 r., wygaśnięcia obowiązku, przedawnienia zobowiązania, braku wymagalności obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Zdaniem Dyrektora IAS, w przedmiotowej sprawie zarówno organ egzekucyjny - Naczelnik US jak i organ odwoławczy są związani w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4 i pkt 7 u.p.e.a. ostatecznym stanowiskiem Wierzyciela. Związanie oznacza, że nie można orzec inaczej niż wierzyciel postanowił. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutu, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, w zakresie ww. zarzutów. Wierzyciel zajął stanowisko w zakresie podniesionych zarzutów w ostatecznym postanowieniu z dnia 16 lipca 2020 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 29 września 2020 r.), uznając zarzuty za nieuzasadnione.
Dyrektor IAS stwierdził, że obowiązek rejestracji i uiszczania opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych wynika wprost z ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. Wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wynika wprost z akt sprawy w dniu 18 października 2004r. w Urzędzie Pocztowym zgłoszony został na imię i nazwisko Skarżącego odbiornik radiofoniczny/telewizyjny. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342) został Skarżącemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. O powyższym Skarżący został poinformowany zawiadomieniem z dnia 24 lipca 2008 r. Natomiast zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1676) nałożony został na abonenta jednoznaczny obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki pocztowej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji ww. odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Tym samym obowiązek uiszczania przedmiotowych opłat przypisany jest do osób a nie do adresu rejestracji. Zatem argumentacja Skarżącego o zmianie adresu nie zwalnia, w opinii organu odwoławczego, z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych w przypadku gdy strona nie dopełniła obowiązku wynikającego z ww. rozporządzenia. Organ odwoławczy zauważył, że Skarżący nie przedłożył również dowodu, który mógłby potwierdzić wyrejestrowanie odbiornika czy też dowodów świadczących o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem i wspólnym rozliczeniu z abonentem rozliczającym się pod numerem [...] w danym miejscu zamieszkania. W związku z powyższym, organ odwoławczy nie znajduje uzasadnienia w kwestii nieistnienia obowiązku wynikającego z wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego.
W zakresie zasadności zarzutu wygaśnięcia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dyrektor IAS stwierdził, że wierzyciel wskazał, że nie zaistniały przesłanki do wygaśnięcia zobowiązania w myśl art. 59 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej jako O.p.) którymi są m.in. wykonanie zobowiązania, umorzenie egzekwowanej należności czy przedawnienie obowiązku.
Zdaniem Dyrektora IAS, odnośnie przedawnienia obowiązku stosownie do art. 33 § 1 pkt 1 wierzyciel wyjaśnił, że w kwestii terminu przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005 r. (tj. od dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych) zastosowanie mają przepisy art. 70 § 1 i § 4 O.p. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 28 października 2019 r. skutecznie zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Przedmiotowe zajęcie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 6 listopada 2019 r. tj. przed upływem biegu terminu przedawnienia najstarszej zaległości, dlatego zarzut przedawnienia obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego jest nieuzasadniony.
Dyrektor IAS stwierdził dalej, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. O braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dlatego też, przedmiotowy zarzut jest niezasadny.
W kwestii zarzutu wynikającego z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor IAS stwierdził, że wierzyciel wskazał, iż błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, i której doręczył tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i w sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Jak wyżej wskazano, rejestracja odbiornika została dokonana na imię i nazwisko Skarżącego, w związku z czym w niniejszej sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.
W nawiązaniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., wierzyciel wskazał wprost, że wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. przesyłając pismem z dnia 4 marca 2019 r. na adres zameldowania Skarżącego upomnienie, które zostało odebrane w dniu 12 marca 2019 r. przez pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora IAS, przedmiotowy zarzut również nie zasługuje na uwzględnienie.
W odniesieniu do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Dyrektor IAS wskazał, że Skarżący w żaden sposób nie uargumentował uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego jakim było zajęcie w dniu 28 października 2019 r. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości, tj. zastosować taki środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, jednocześnie będącym najmniej uciążliwym dla zobowiązanego. Ponadto, Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, który świadczyłby o przedmiotowej uciążliwości jak i majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby prowadzić skuteczną egzekucję. Dokonane natomiast przez Naczelnika US zajęcie było w pełni efektywne, bowiem w dniu 8 listopada 2019 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał całą należność, co skutkowało zakończeniem prowadzonej egzekucji. Powyższe świadczy wprost, że zastosowany środek egzekucyjny doprowadził bezpośrednio do wykonania ciążącego obowiązku, był to jedyny i zarazem skuteczny środek egzekucyjny zastosowany w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W takiej sytuacji podniesiony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor IAS uznał za nieuzasadniony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 25 lutego 2021 r., Skarżący zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, a także inne naruszenia przepisów postępowania stanowiącego naruszenie interesu prawnego Skarżącego poprzez wniesienie zarzutów;
2. brak możliwości oceny zasadności zarzutów przez organ egzekucyjny poprzez związanie stanowiskiem wierzyciela, co nie wynika expressis verbis z art. 35 u.p.e.a.;
3. przekroczenie kompetencji przez organ II instancji poprzez rozstrzyganie o okolicznościach będących przedmiotem sprawy, która zawisła przed sądem administracyjnym tj. WSA w Gliwicach;
4. podtrzymanie i zasadność zarzutów przedstawionych przez Skarżącego w pkt od (2) do (5) skargi do WSA w Gliwicach wraz ze szczegółowym uzasadnieniem oraz zgłaszanymi tam zarzutami oraz dowodami (wnosząc o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy toczącej się przed WSA w Gliwicach, pod sygnaturą I SA/Gl 1615/20 dotyczącą skargi na postanowienie Dyrektora A z dnia 29 września 2020 r.);
5. błąd w stosowaniu przepisów intertemporalnych, zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), do skargi na czynności egzekucyjne (art. 55 u.p.e.a.) zastosowanie winny znaleźć nowe przepisy w brzmieniu obowiązującym po 30 lipca 2020 r.;
6. błąd w stosowaniu przepisów intertemporalnych, jeżeli bowiem, jak zauważa organ II instancji, egzekucja została zakończona, to a contrario do art. 13 ust 1 ww. ustawy z dnia 11 września 2019 r. należy stosować przepisy dotychczasowe;
7. prowadzenie przez organ egzekucyjny postępowania przed rozstrzygnięciem o zasadności postanowienia oraz brak odniesienia się do ww. kwestii przez organ II instancji co stanowi przejaw rażącego naruszenia przez zaskarżone postanowienie przepisów:
- art. 10 § 2 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., poprzez brak wskazania przesłanek, dlaczego organ odstąpił od powyższej zasady - ze szczegółowym wykazaniem i wyjaśnieniem ze względu na którą z przesłanek wykazanych w art. 10 § 2 K.p.a. to nastąpiło - co zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.), oraz pogłębiania zaufania (art. 8 K.p.a.), Wierzyciel winien szczegółowo wskazać w ramach uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia;
zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść Strony (art. 7a K.p.a.), w odniesieniu do podwójnego pobierania opłaty, ze względu na brzmienie art. 2 ust. 5 w zw. z art. 2 ust. 6 u.o.o.a.;
- art. 10 § 3 K.p.a. poprzez brak odnotowania w aktach sprawy przyczyn zmiany właściwości organów na B. oraz K.;
- art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia Stronie przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, nie wskazuje jednoznacznie, który jego fragment dotyczy jakiegoś zarzutu, jest chaotyczne, niespójne i niedbałe;
- art. 14 § 1a i 1b K.p.a. poprzez wykorzystywanie w niniejszym postępowaniu dowodów w postaci elektronicznej nie opatrzonych podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
Stosownie do powyższego, Strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy; względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej, stosownie do norm przepisanych.
Dodatkowo Skarżący wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi przez WSA w Gliwicach na postanowienie Dyrektora A S.A. z dnia 29 września 2020 r.; łączne rozpoznanie niniejszej sprawy wraz ze sprawą I SA/Gd 593/21 i I SA/Gl 1615/20; przeprowadzenie dowodów z akt sprawy postępowania prowadzonego przez WSA w Gliwicach oraz wstrzymania wykonalności zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych zarzutów.
W odpowiedzi za zarzuty zawarte w skardze Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Nie oznacza to jednak, że Sąd jest władny wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wyręczając w tym organ administracji.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia 25 lutego 2021 r., którym Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 29 października 2020 r. uznające za niezasadne zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1, 2 , 4, 7 i 8 u.p.e.a.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6)niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Stanowisko wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, jest wiążące dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Należy podkreślić, iż funkcją zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, odnoszącego się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W odniesieniu do przyczyn związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, podkreślenia wymaga, że regulacja taka nie występuje w przypadku innych środków prawnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wyjaśnienie tej kwestii znajduje się w unormowaniu zawartym w art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obie normy prawne ustanawiają wyraźną granicę między postępowaniem rozpoznawczym, a egzekucyjnym oraz zakreślają granice uprawnień organów egzekucyjnych. Relacja między unormowaniem zawartym w art. 29 § 1 u.p.e.a. a podstawami zarzutów określonymi w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. sprawia więc, że organ egzekucyjny zobowiązany jest nie uwzględnić zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy wierzyciel, zajmując merytoryczne stanowisko, nie potwierdzi zasadności stawianych przez zobowiązanego zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1135/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również zwrócić uwagę, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FW 4/04, LEX nr 160593; wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, LEX nr 512828 i z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05, LEX nr 289067).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie uznał podniesione przez Skarżącego zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2 , 4, 7 i 8 u.p.e.a. związane z prowadzoną egzekucją na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego z dnia 12 września 2019 r. za bezzasadne. Naczelnik US rozpatrzył zarzuty Skarżącego na podstawie art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. będącego - w ocenie Sądu - właściwym przepisem w tej sytuacji. Z kolei stan faktyczny opisany w zaskarżonym postanowieniu był oparty na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym na wniesionym przez Skarżącego piśmie zawierającym ww. zarzuty.
Przechodząc do oceny podniesionych przez Skarżącego zarzutów, Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wynika wprost z akt sprawy Skarżący w dniu 18 października 2004 r. zarejestrował w Urzędzie Pocztowym odbiornik RTV, a zatem miał obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, przy czym zasadnie organ wyjaśnił, że obowiązek ten przypisany jest do osób a nie do adresu rejestracji. Zatem argumentacja Skarżącego o zmianie adresu nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Podkreślenia wymaga, że Skarżący nie przedłożył również dowodu, który mógłby potwierdzić wyrejestrowanie odbiornika czy też dowodów świadczących o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem i wspólnym rozliczeniu z innym abonentem rozliczającym się w danym miejscu zamieszkania - na co prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu, Dyrektor IAS odnośnie przedawnienia obowiązku zasadnie wyjaśnił, że w kwestii terminu przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005 r. (tj. od dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych) zastosowanie mają przepisy art. 70 § 1 i § 4 O.p. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 28 października 2019 r. dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skoro przedmiotowe zajęcie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 6 listopada 2019 r. tj. przed upływem biegu terminu przedawnienia, to zarzut przedawnienia obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego jest nieuzasadniony.
W opinii Sądu, Dyrektor IAS prawidłowo stwierdził, że o braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dlatego też, przedmiotowy zarzut jest niezasadny.
W kwestii zarzutu wynikającego z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor IAS zasadnie stwierdził, że wierzyciel wskazał, iż błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, i której doręczył tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i w sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Jak wyżej wskazano, rejestracja odbiornika została dokonana na imię i nazwisko Skarżącego, w związku z czym w niniejszej sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.
W nawiązaniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., Sąd stwierdził, że wierzyciel wprost wskazał, że wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. przesyłając pismem z dnia 4 marca 2019 r. na adres zameldowania Skarżącego upomnienie, które zostało odebrane w dniu 12 marca 2019 r. przez pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przedmiotowy zarzut również nie zasługuje na uwzględnienie.
W odniesieniu do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Dyrektor IAS prawidłowo w ocenie Sądu wskazał, że Skarżący w żaden sposób nie wykazał uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, jakim było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, który świadczyłby o przedmiotowej uciążliwości jak i majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby prowadzić skuteczną egzekucję. Dokonane natomiast przez Naczelnika US zajęcie było w pełni efektywne, bowiem w dniu 8 listopada 2019 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał całą należność, co skutkowało zakończeniem prowadzonej egzekucji. Powyższe świadczy wprost, że zastosowany środek egzekucyjny doprowadził bezpośrednio do wykonania ciążącego obowiązku, był to jedyny i zarazem skuteczny środek egzekucyjny zastosowany w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W takiej sytuacji podniesiony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor IAS zasadnie uznał za nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że brak było zatem podstaw do przyjęcia, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 kpa. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie składu orzekającego, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe bez wątpienia odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia. Organ wydając zaskarżone postanowienie był związany przepisami prawa a nie wyłącznie interesem strony.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że w świetle brzmienia art. 106 § 3 p.p.s.a, zgodnie z którym – sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie – Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu stanowi wyjątkową sytuację niezbędną do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W świetle natomiast przedstawionych wcześniej wyjaśnień Sądu, w niniejszej sprawie takie wątpliwości nie występowały, dlatego wnioskowane przez Skarżącego akta spawy rozpoznawanej przez WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 1615/20 nie mogły stanowić dowodu uzupełniającego z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto, tut. Sąd nie jest właściwy do rozstrzygania o okolicznościach będących przedmiotem sprawy, która zawisła przed WSA w Gliwicach.
Sąd nie znalazł również błędów w stosowaniu przepisów przejściowych, bowiem w zaskarżonym postanowieniu już na wstępie wyraźnie wskazano, że zastosowanie mają przepisy w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., bowiem wszczęcie postępowania nastąpiło przed tą datą. Dlatego zarzut w tym zakresie Sąd uznał za bezzasadny.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza także przepisów zawartych w art. 10 § 2 K.p.a., bowiem przez cały czas trwania postępowania Strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Z akt sprawy wynika, że wierzyciel dwukrotnie wzywał Stronę do przedłożenia oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z osobą, która zarejestrowała odbiornik RTV pod nr [...], niemniej jednak Skarżący nie ustosunkował się do powyższych wezwań. Również organ odwoławczy wzywał Stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie podania i uzupełnienie jego brakujących stron. Biorąc pod uwagę powyższe, zarzut naruszenia art. 10 § 3 k.p.a. również jest bezpodstawny, co zasadnie przyjął Dyrektor IAS.
Zdaniem Sądu, Dyrektor IAS prawidłowo również nie podzielił twierdzeń Skarżącego w przedmiocie rzekomego naruszenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Obowiązki organu wynikające z tej zasady nie ograniczają się do przekonującego uzasadnienia treści decyzji pod względem prawnym i faktycznym, również w odniesieniu do decyzji uznaniowych. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia Strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, które Strona uważała za istotne dla sposobu jej załatwienia. Zasada przekonywania łączy się więc ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) do organów państwa jak i zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.). Zasada z art. 11 realizuje także pewien cel pragmatyczny, a mianowicie doprowadzenie do wykonania przez Strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu, co jednak nie mieści się w ramach procedury administracyjnej, lecz należy do funkcji postępowania egzekucyjnego administracji.
Bezpodstawne są także zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia art. 7a K.p.a., bowiem orzekające w sprawie organy obu instancji nie miały żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do znaczenia zastosowanych przepisów, jak również art. 14 § 1a i 1b K.p.a., gdyż przepisy te zaczęły obowiązywać dopiero z dniem 1 lipca 2021 r.
Odnosząc się natomiast do rzekomego naruszenia przez organ I instancji przepisów z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, Sąd zauważył, że analiza treści zaskarżonego postanowienia dowodzi, że spełnia ono wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło