I SA/Gd 595/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 595/16 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2011 roku postanawia odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2016 r. w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2011 r. z powodu nieuiszczenia wpisu. Odpis postanowienia doręczono stronie skarżącej w dniu 17 stycznia 2017 r. W zakreślonym siedmiodniowym terminie strona skarżąca złożyła pismo podpisane przez pana W. P. – prezesa zarządu Spółki - stanowiące zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka, z przyczyn od siebie niezależnych, nie dopełniła obowiązku rejestrowego i z dniem 1 stycznia 2016 r. utraciła całkowicie byt prawny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 lutego 2017 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania aktualnego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Spółki – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe do tut. Sądu wpłynęło pismo z dnia 7 marca 2017 r., podpisane przez pana W. P., w którym oświadczył, że nie jest w stanie usunąć braków zażalenia z uwagi na fakt, że Spółka z mocy prawa została wyrejestrowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie natomiast do treści art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne oraz organy administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie stroną skarżącą (wnoszącą zażalenie) jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578, ze zm.), określanej dalej jako "K.s.h.", tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 K.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 K.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Z akt sprawy wynika, że Spółka została zawiązana w dniu 15 listopada 1996 r. i w dniu 9 grudnia 1996 r. wpisana do rejestru handlowego RHB, w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy prawa. Z tą ostatnią datą skarżąca uzyskała status osoby prawnej, a w konsekwencji także zdolność sądową. Od dnia 1 stycznia 2001 r. podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie dotyczące powstawania i funkcjonowania w obrocie prawnym i gospodarczym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest Kodeks spółek handlowych. Ustawa ta zastąpiła obowiązujące do tego czasu przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. z 1946 r., poz. 502, ze zm.). Na mocy art. 164 § 1 K.s.h. do zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 687, ze zm.), dalej "ustawa o KRS". Zgodnie treścią art. 7 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o KRS podmiot podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, przepisami ustawy o KRS, wpisany do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy (tj. co do zasady do dnia 1 stycznia 2001 r.), jest obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców. W myśl natomiast art. 9 ust. 2 i 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami ustawy o KRS, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. Do czasu rejestracji, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru. Skutek prawny wpisu do rejestru sądowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nieprzerejestrowanej do Krajowego Rejestru Sądowego, w zakresie jej zdolności sądowej, jest ograniczony do rejestracji spółki oraz dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec tej spółki. Spółka taka zachowała zatem byt prawny i posiada osobowość prawną, natomiast nie może wytoczyć powództwa, ani uczestniczyć w obrocie gospodarczym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt IV CSK 365/13). W judykaturze ukształtowany jest pogląd, że powyższa interpretacja powołanych regulacji ma również zastosowanie w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym (por.: postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I FZ 363/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 44/15, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 199/15 postanowienie WSA w Kielcach z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 5/15). Oznacza to, że nieprzerejestrowany podmiot nie może inicjować postępowań administracyjnych innych, aniżeli dotyczące dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń oraz w konsekwencji korzystać ze środków prawnych przewidzianych w p.p.s.a. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze przepisów wprowadzających ustawę o KRS, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy o KRS, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie dopełniła obowiązku przerejestrowania do Krajowego Rejestru Sądowego w określonym przepisami prawa terminie. W chwili wniesienia zażalenia skarżąca nie miała zdolności sądowej, przez co nie mogła skutecznie zainicjować niniejszego postępowania. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 178 i art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.