I SA/Gd 599/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 10 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 599/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. W dniu 19 lutego 2007 r. pełnomocnik skarżącej - doradca podatkowy L. F., wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jednocześnie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik poinformował, że po złożeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej ustalające skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za lata 1999-2001, w dniu 26 lipca 2005 r. zostały skierowane do Sądu wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Wnioski te Sąd rozpatrzył pozytywnie i od tego momentu strona skarżąca oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy. Dalej pełnomocnik podał, że w dniu 13 lutego 2007 r. został powiadomiony przez stronę o wszczęciu wobec niej postępowania egzekucyjnego, w związku z czym niezwłocznie podjął czynności ustalające przyczynę prowadzenia egzekucji. W wyniku tych czynności ustalił, że w dniu 10 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał w przedmiotowych sprawach wyroki. L. F. podał, że w związku z powyższymi informacjami w dniu 13 lutego 2007r. udał się do siedziby Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Po zapoznaniu się z dokumentami i uzyskaniu kserokopii doręczeń powiadomienia o rozprawie ustalił, że pierwsze zawiadomienie o rozprawie Sąd wysłał w dniu 6 września 2006 r. na błędny adres. W ocenie pełnomocnika kwestia ta nie ma jednak znaczenia w sprawie, gdyż Sąd błąd ten naprawił i wezwanie wysłał ponownie w dniu 18 września 2006 r. na adres prawidłowy. Zawiadomienie to zostało awizowane w dniu 20 września 2006 r. a powtórne awizo zostało złożone w dniu 28 września 2006 r. i wobec nieodebrania go przez pełnomocnika zostało zwrócone Sądowi w dniu 8 października 2006 r. Odnosząc się do w/w okoliczności L. F. oświadczył, że nie otrzymał żadnego zawiadomienia o rozprawie, natomiast z dokumentu zawiadomienia (awizo) niezbicie wynika, że funkcjonariusz poczty zawiadomienia nie doręczył. Zdaniem pełnomocnika świadczy o tym okoliczność, że na zawiadomieniu na odwrocie znajduje się adnotacja, z której wynika, iż z powodu nieobecności adresata zawiadomienia o rozprawie nie doręczono, a tzw. awizo umieszczono w skrzynce na korespondencję. L. F. podał, że prowadzona przez niego kancelaria nie posiada skrzynki na korespondencję, a wszelka korespondencja - w tym także awiza - pozostawiana jest w sekretariacie kancelarii czynnej nieprzerwanie codziennie w godzinach od 7.30 do 15.30. W ocenie pełnomocnika nie ma zatem żadnej wątpliwości, że listonosz bez żadnego trudu mógł zostawić awizo w sekretariacie, z niezrozumiałych przyczyn jednak tego nie uczynił, pozostawiając awizo w nieistniejącej skrzynce na korespondencję. Pełnomocnik podkreślił, że wszelka korespondencja wpływająca do kancelarii jest odnotowywana w odpowiednich rejestrach. L. F. zwrócił także uwagę, że na formularzu zawiadomienia jest odpowiedni punkt 2 brzmiący "wobec niemożności doręczenia pisma pozostawiłem je na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe". Tak więc gdyby listonosz chciał rzetelnie i prawidłowo powiadomić o nadejściu zawiadomienia z Sądu to winien opisać awizo jako pozostawione w biurze adresata, które jest czynne przez osiem godzin dziennie. Natomiast adnotacja o pozostawieniu zawiadomienia w skrzynce na korespondencję jest nieprawdziwa, co zdaniem pełnomocnika potwierdza prawdziwość jego oświadczenia o braku otrzymania zawiadomienia. W opinii wnioskodawcy o braku staranności w działaniach poczty świadczy również treść stempla pocztowego na w/w zawiadomieniu, na którym widnieje data przyjęcia tego zawiadomienia przez placówkę pocztową w G. o brzmieniu "18.06.2009 r." Zdaniem pełnomocnika również i ta okoliczność wskazuje na beztroskę urzędów pocztowych i ich funkcjonariuszy w wykonywaniu swoich obowiązków. Konkludując L. F. wskazał, że przedstawione powyżej okoliczności niezbicie świadczą, iż w wyniku niedbałego wykonywania przez pocztę swoich zadań, strona oraz jej pełnomocnik zostali pozbawieni prawa do występowania przed sądem, jak również prawa do skorzystania z dalszych środków odwoławczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pełnomocnik strony skarżącej wskazał na nieprawidłowości w doręczeniu mu zawiadomienia o terminie rozprawy i będący tego konsekwencją brak wiadomości o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 6 września 2006 r. tutejszy Sąd zawiadomił pełnomocnika skarżącej W. P. - doradcę podatkowego L. F., o terminie rozprawy mającej odbyć się w dniu 10 października 2006 r. Zawiadomienie to zostało wysłane na adres: Doradcy Podatkowi "A" s.c, ul. [...], [...] S. W dniu 15 września 2006 r. w/w przesyłka została zwrócona do tutejszego Sądu z adnotacją: "Pisma nie doręczyłem. Adresat nieznany. Nie ma takiego adresu". W związku z powyższym w dniu 18 września 2006 r. ponownie wysłano pełnomocnikowi skarżącej zawiadomienie o terminie rozprawy na adres: Doradcy Podatkowi "A" s.c, ul. [...], [...] S.. Również i ta przesyłka została zwrócona do tutejszego Sądu. Jak wynika z adnotacji poczynionych na kopercie przez pracownika urzędu pocztowego przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 20 września 2006 r., a wobec niepodjęcia pisma w terminie 7 dni - powtórnie w dniu 28 września 2006 r. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika natomiast, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi w dniu 20 września 2006 r. pozostawiono przesyłkę do dyspozycji adresata w placówce pocztowej S. [...], o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce na korespondencję. W związku z powyższym Sąd uznał, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w trybie art. 73 P.p.s.a., a w/w przesyłkę zarządzono pozostawić w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Z uwagi na podniesione przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu zastrzeżenia co do prawidłowości doręczenia mu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pismem z dnia 7 marca 2007 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w S. z prośbą o złożenie stosownych wyjaśnień w powyższym zakresie. W odpowiedzi na w/w pismo Poczta Polska Centrum Usług Pocztowych Oddział Regionalny w Sz. przesłało wyjaśnienie Kierownika Punktu Pocztowego S. [...] będącego urzędem oddawczym dla przesyłki [...] adresowanej do doradcy podatkowego L. F., Doradcy Podatkowi "A" s.c., ul. [...], [...] S. W nadesłanym wyjaśnieniu poinformowano, że w dniu 20 września 2006 r. powyższą przesyłkę pobrał do doręczenia listonosz rejonu [...] D. D. W dniu tym z powodu nieobecności osoby uprawnionej do odbioru korespondencji w/w listonosz wystawił zawiadomienie na przedmiotowy list, które doręczył sekretarce w biurze firmy "A". Na potwierdzeniu odbioru w/w listonosz odruchowo zaznaczył, że zawiadomienie doręczył do skrzynki listowej, co było niezgodne ze stanem faktycznym. Do w/w pisma załączono również oświadczenie listonosza D. D., w którym podał on, że przy opracowaniu awizowanych listów poleconych odruchowo zaznaczył miejsce pozostawienia awiza "w skrzynce pocztowej" i że błąd ten popełnił, ponieważ rzadko zdarza mu się pozostawiać awiza w innych miejscach niż skrzynka pocztowa. W złożonym oświadczeniu D. D. podał również, że ponad wszelką wątpliwość awizo oraz powtórne awizo do wymienionej przesyłki pozostawił w sekretariacie firmy "A" z powodu braku osoby uprawnionej do jej odbioru. Biorąc pod uwagę rezultaty przeprowadzonego przez Sąd postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi skarżącej zawiadomienia o terminie rozprawy z dnia 6 września 2006 r. należało uznać, że doręczenie to nastąpiło (zgodnie z art. 73 P.p.s.a.) z dniem 5 października 2006 r., tj. z upływem 7 dni od powtórnego awizowania przesyłki. Tym samym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącej, że z potwierdzenia odbioru spornej przesyłki niezbicie wynika, iż funkcjonariusz poczty zawiadomienia tego nie doręczył. Zawiadomienie to zostało bowiem doręczone (w trybie przewidzianym w art. 73 P.p.s.a.), jedynie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono błędną rubrykę dotyczącą miejsca pozostawienia tego zawiadomienia, lecz pomyłka ta w ocenie Sądu nie miała wpływu na prawidłowość samego doręczenia. Na marginesie należy również podkreślić, że potwierdzenie odbioru przesyłki listowej zawierającej pisma sądowe jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości (art. 244 k.p.c). Domniemanie to może zostać obalone, ale nie przez samo zaprzeczenie jego treści ze strony adresata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00, niepubl.). Jak już wyżej podkreślono warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny - wymagając od strony staranności. Natomiast w odniesieniu do osób, które podjęły się reprezentowania innych osób (w tym m.in. doradców podatkowych), należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia. Należyta staranność w prowadzeniu tych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Osoba taka powinna więc dopełnić wszelkich czynności, by wskutek jej postępowania osoba przezeń reprezentowana nie poniosła uszczerbku w swoich prawach. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.