I SA/Gd 601/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011r. sprawy ze skargi Cz. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia oddala skargę. W dniu 28 kwietnia 2009 r. C.P., dalej Skarżący, wniósł do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) prośbę o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć nastąpiło bez jego winy i postanowieniem z 8 marca 2010 r. odmówił Skarżącemu przywrócenia tego terminu. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu złożonego zażalenia postanowieniem z 22 kwietnia 2010 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR słusznie odmówił przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia, aczkolwiek z innych powodów niż wskazano w uzasadnieniu. W dalszych wywodach organ odwoławczy wskazał, że z regulacji § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r., Nr 286, poz. 2870 ze zm.) wynika, iż złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu plus 7 dni, kształtuje prawo producentów rolnych otrzymania płatności w czwartym i piątym roku przyznawania pomocy finansowej, tym samym wpływa na jego sytuację materialnoprawną. Z uwagi na materialnoprawny charakter terminu przewidzianego na złożenie oświadczenia, nie można skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o art. 58 i 59 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej w skrócie: "k.p.a."). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku C.P. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że wyjątkowa sytuacja zdrowotna jego rodziny spowodowała niedochowanie terminu do złożenia oświadczenia. Ta szczególna sytuacja, w jego ocenie uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia powstałego w tej sprawie sporu jest ustalenie charakteru prawnego terminu przewidzianego w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Od tego uzależniona jest bowiem możliwość skutecznego domagania się jego przywrócenia w oparciu o przepisy k.p.a. Poszukując odpowiedzi na pytanie, czy termin ów należy uznać za procesowy, czy też materialnoprawny, trzeba podkreślić, że za termin procesowy uważa się okres przewidziany do dokonania czynności procesowej przez podmioty i uczestników postępowania, natomiast terminem materialnoprawnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego (por. B. Adamiak, w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. Unimex 2008, s. 95). Terminy procesowe, wywołują skutki w płaszczyźnie procesowej, w przypadku ich uchybienia mogą więc podlegać przywróceniu, natomiast terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu. W przypadku niezachowania terminu materialnoprawnego strona nie może skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania procesowe (w omawianym przypadku art. 58 i art. 59 k.p.a.). O charakterze terminu decydują więc skutki, jakie przepis prawa wiąże z jego uchybieniem. Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że w świetle przepisów § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 przywołanego wyżej rozporządzenia, wypłatę przyznanej producentowi rolnemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku uzależniono od spełnienia łącznie następujących warunków tj. od 1) zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (dalej w skrócie jako: "oświadczenie") kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego. Forma i termin złożenia powyższego oświadczenia określone zostały w § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia, natomiast skutki niedotrzymania wyżej wymienionych warunków określone zostały w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z jego brzemieniem, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jego wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia z wyjątkiem przypadków wskazanych w ust. 2 tego rozporządzenia, które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, przepisy § 8 ust. 1 pkt 1 i 2, § 8 ust. 2, a także § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia składają się na jedną normę prawną, rozumianą jako regułę określonego zachowania, zbudowaną z hipotezy, dyspozycji i sankcji. Jest to przykład rozczłonkowania treściowego normy prawnej - sytuacji, w której poszczególne jej elementy rozsiane zostały w kilku jednostkach redakcyjnych danego aktu prawnego. Nie zmienia to jednak faktu, że norma ta ma charakter normy materialnej, nie zaś procesowej. Skutki zastosowania do tej normy dotyczą bowiem praw i obowiązków materialnych - przyznania czwartej i piątej raty płatności do gospodarstwa niskotowarowego. W konsekwencji też termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - jako element normy materialnoprawnej - jest terminem materialnym, a nie procesowym. Stąd też nie można skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania art. 58 i art. 59 k.p.a. W niniejszej sprawie oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego Skarżący złożył 4 stycznia 2010 r., tak więc po upływie nieprzywracalnego terminu przypadającego na dzień 22 października 2009 r. Wniosek Skarżącego o przywrócenie tego terminu, nie mógł podlegać uwzględnieniu właśnie z przyczyny jego nieprzywracalności, a nie z powodu braku przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu procesowego przewidzianych w art. 58 k.p.a. (nie uprawdopodobnienie braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia oświadczenia). Organ odwoławczy prawidłowo dostrzegł błędne uzasadnienie postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARMiR. Identyczne stanowisko w tej kwestii zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/ Bk 410/09 (dostępne w internecie). W świetle opisanego wyżej stanu faktycznego i prawnego, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym z uwagi na brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.