I SA/Gd 601/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-29

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata na podstawie art. 245 i 246 p.p.s.a. w sytuacji, gdy został już zwolniony od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące ustanowienie adwokata, przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wnioskodawca, który został zwolniony od kosztów sądowych, może uzyskać ustanowienie adwokata po wykazaniu braku realnych możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca C. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające niskie dochody i trudną sytuację materialną, w tym informacje o dochodach własnych i małżonki oraz posiadanym majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2010 r. przyznano C. P. prawo pomocy w niniejszej sprawie, zwalniając go od kosztów sądowych. W dniu 24 lutego 2011 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Stosownie do przepisu art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ze względu na to, że ww. postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. skarżący został zwolniony w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych, uznano, iż złożony przez niego wniosek o ustanowienie zastępstwa prawnego jest w świetle cyt. art. 245 p.p.s.a. w istocie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i dokonano oceny jego zasadności w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych dokumentów źródłowych (przekazów pocztowych obrazujących wysokość świadczenia z tytułu choroby za okres od 1 do 30 maja 2010 r. oraz renty rolniczej za III kwartał 2010 r. i I kwartał 2011 r., zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia z dnia 11 marca 2011 r., decyzji KRUS z dnia 20 maja 2010 r. o przeliczeniu renty rolniczej z tytułu stałej niezdolności do pracy, orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 20 maja 2010 r., rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2010 r., informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 r., informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego za 2010 r., potwierdzeń dokonania opłat za energię elektryczną za okres od lutego do września 2010 r. i za usługi telekomunikacyjne za czerwiec i lipiec 2010 r.) ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, źródłem utrzymania małżonków jest wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w wysokości 1037,34 zł netto oraz przyznana jego żonie przez KRUS renta rolnicza z tytułu stałej niezdolności do pracy w wysokości 233,08 zł netto miesięcznie. W roku 2010 wnioskodawca pobierał zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie rehabilitacyjne, uzyskując z tego tytułu od organu rentowego łączny przychód w wysokości 11.549,46 zł, zaś roczny przychód jego małżonki z tytułu świadczeń rentowych za ubiegły rok wyniósł 4.320,10 zł. Majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 74 m2, mieszkanie o powierzchni 50 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 5 ha, ciągnik (rok produkcji 1972 r.) i samochód (rok produkcji 1992). Udokumentowane ponoszone przez małżonków koszty opłat za energię elektryczną oraz usługi telekomunikacyjne wnoszą średnio około 140 zł miesięcznie, dodatkowo, jak wskazał wnioskodawca, ponoszą oni wydatki na odpłatne leczenie (zakup lekarstw) i gaz butlowy, za które nie posiadają rachunków. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość łącznych dochodów małżonków (1.270,42 zł), które nie wystarczają na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, oraz brak oszczędności. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło