I SA/Gd 603/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Danuta Oleś Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.) Protokolant Referent Sylwia Górny po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R.M. i W.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 r. i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 603/06 U z a s a d n i e n i e Decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz Miasta ponownie rozpoznając sprawę, ustalił R. i W. małżonkom M. podatek od nieruchomości za 2002 rok w kwocie [...] zł (powołując przy tym art. 21 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej). R. i W. małżonkowie M. odwołali się od powyższej decyzji, wnosząc jednocześnie prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 i § 3 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8 poz. 60 ze zm.) - odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: (sprostowanie z dnia [...]), oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 18 stycznia 2006 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 1 lutego 2006 r. Odwołanie małżonków W. zostało wniesione w dniu 11 lutego 2006 r., więc niewątpliwie po terminie. Organ odwoławczy uznał że brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu, bowiem choroba W.M., zgodnie z przedłożonym zwolnieniem lekarskim, rozpoczęła się w dniu 1 lutego 2006 r., a R.M. 2 lutego 2006 r. Organ odwoławczy wskazał, że w tej sytuacji brak było podstaw do stwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminu. Organ odwoławczy uznał, że o braku winy w niespełnieniu obowiązku można mówić tylko, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Zdaniem organu odwoławczego małżonkowie M. dysponowali odpowiednio długim czasem, by dopełnić formalności i wnieść środek odwoławczy w terminie, ponieważ choroba W.M. została stwierdzona w ostatnim dniu terminu, zaś choroba jego żony w pierwszym dniu po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W ocenie organu odwoławczego ze względu na zawinione przez stronę uchybienie terminu nie zostały spełnione przesłanki do jego przywrócenia po myśli art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (powołanego wyłącznie w uzasadnieniu postanowienia). R.M. i W.M. złożyli na powyższe postanowienie w dniu 16 czerwca 2006 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż organ odwoławczy błędnie wskazał podstawę prawną swego rozstrzygnięcia, gdyż art. 228 Ordynacji podatkowej nie zawiera § 3. Zdaniem skarżących organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżący wskazali, że wymagany przepisami brak winy w zachowaniu terminu nie może odnosić się do całego okresu biegu terminu do wniesienia odwołania, jak to przyjął organ. W ocenie skarżących wystarczające było, by przeszkoda nastąpiła w czasie biegu tego terminu, choćby nawet ostatniego dnia i była zdarzeniem nieprzewidzianym, niezależnym od strony. Skarżący wskazali, iż przepis prawny nie nakazuje dokonania określonej czynności w pierwszych dniach jego biegu. Możliwe jest dokonanie czynności nawet w ostatnim dniu i nie będzie to stanowić żadnego zaniedbania strony. Odmienna interpretacja przyjęta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze była, zdaniem skarżących, sprzeczna z utrwaloną w tym względzie linią orzeczniczą NSA i SN. Skarżący podkreślili, iż ich zdaniem dla przywrócenia uchybionego terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie lub udowodnienie zaświadczeniem lekarskim okoliczności uniemożliwiających zachowanie terminu, które nastąpiły choćby w ostatnim dniu pozwalającym na skuteczne dokonanie czynności. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 czerwca 2006 r.,organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez, badanie zgodności zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie bezspornym i niekwestionowanym był fakt wniesienia przez skarżących środka odwoławczego z uchybieniem ustawowego terminu. Zgadzając się w tym zakresie co do oceny tego faktu, a wobec tego (i na skutek woli skarżących o zaskarżeniu w całości przedmiotowego postanowienia) uznając, iż w tej części zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, to dlatego Sąd w tej części skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), - cyt. dalej jako ustawa "p. p. s. a.". Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Sąd uznał za uzasadniony i trafny zarzut naruszenia prawa proceduralnego przez błędną wykładnię art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu w razie uchybienia terminu procesowego należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu jest niewątpliwie nagła choroba, w sytuacji, gdy nie można wyręczyć się inną osobą. Orzecznictwo i judykatura wypracowały w tym zakresie jednolity pogląd, który Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni podziela: "w sytuacji, gdy zainteresowany powołuje się na chorobę jako przeszkodę uniemożliwiającą mu wniesienie odwołania i przedstawia na tę okoliczność zaświadczenie lekarskie nie można uznać, że nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy" (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2000 r., l SA/Gd 2282/98; por. Stefan Babiarz i in., w "Ordynacja podatkowa. Komentarz.", Warszawa 2005 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie III) str. 552). W ocenie Sądu, organ odwoławczy błędnie przyjął, iż choroba strony (udokumentowana zwolnieniem lekarskim obejmującym okres ostatniego dnia biegu terminu) nie jest okolicznością wyłączającą winę strony. W ocenie Sądu wskazana przez skarżącego przyczyna była niezależna od woli i wiedzy zainteresowanego, a więc niezawiniona. Zdaniem Sądu organ całkowicie błędnie wywiódł, iż przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu musi istnieć przez cały okres jego biegu. Do przywrócenia terminu wystarcza ustalenie, że przeszkoda nie do przezwyciężenia istniała w ostatnim dniu terminu. Strona ma bowiem prawo dokonania czynności choćby w ostatnim dniu terminu. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, godzi się podzielić pogląd skarżącego, iż choroba ujawniona w ostatnim dniu terminu musi być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą jego przywrócenie. Konsekwencją stwierdzenia powyższego uchybienia przez organ odwoławczy przepisom prawa proceduralnego, niewątpliwie mającego wpływ na wynik sprawy, było uchylenie w tym zakresie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p. p. s. a. Zdaniem Sądu, przy ponownym rozpoznaniu, sprawy organ winien ponownie i wnikliwie rozważyć przesłanki zastosowania art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, w ponownym postępowaniu, należy mieć na względzie, iż stroną postępowania byli małżonkowie, a stąd mogli oni dokonywać czynności w trojaki sposób: jako małżonkowie, jako mąż i jako żona, zaś - w tych dwóch ostatnich przypadkach zdziałanie czynności przez jednego z małżonków wywierało skutek dla obojga. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniony (i potwierdzony zaświadczeniem lekarskim) przez męża musiał być traktowany jako spełnienie przez małżonków wymogu z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak zaś po stronie żony takiego zaświadczenia, lecz tylko przedłożenie karty informacyjnej o udzieleniu pomocy lekarskiej w dniu 2 lutego 2006 r., a stąd przyjęcie przez organ odwoławczy, iż żona mogła złożyć odwołanie w terminie (1 lutego 2006 r.), nie może zasługiwać na akceptację. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podzielił pogląd skarżącego, iż organ odwoławczy błędnie powołał w podstawie prawnej decyzji § 3 art. 228 Ordynacji podatkowej, ponieważ przepis taki nie istniał w dacie orzekania przez organ. Niezależnie jednak od tego uchybienia rozstrzygnięcie miało umocowanie w przepisie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Było też na tyle oczywiste, iż strona nie miała wątpliwości, co do omyłki organu w tym zakresie. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy, obliguje Sąd do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia jedynie w sytuacji, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie gdyby wskazane wyżej uchybienie nie miało miejsca, treść postanowienia byłaby taka sama. Godzi się też zwrócić uwagę skarżącym, iż rozstrzygnięcie o przywróceniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia leży poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie. Przepisy prawne art. 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych jednoznacznie wskazują, iż Sąd ma jedynie prawo dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nie jest natomiast uprawniony do orzekania co do meritum sprawy. Rozpoznanie wniosku skarżących wykracza więc poza kompetencje Sądu. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p. p. s. a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 wskazanej ustawy, jak w punkcie drugim wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie trzecim wyroku uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw., z art. 209 powołanej ustawy. Nie rozstrzygano o zastosowaniu art. 152 ustawy p. p. s. a., z uwagi na brak przedmiotu do wykonania. DSz