I SA/Gd 605/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi S.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku S.W. na podstawie wystawionego przez "A" S.A. tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 2017 r. obejmującego opłaty abonamentowe - dalej jako abonament RTV - o których mowa w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) - dalej jako u.o.a. - za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r., w łącznej kwocie należności głównej 3.896,40 zł. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył z urzędu prowadzone postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej abonamentu RTV za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r., w łącznej kwocie należności głównej 666,00 zł, ze względu na niedopuszczalność dalszej egzekucji w związku z przedawnieniem należności. W następstwie rozpoznania wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej w skrócie zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym) postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze, iż do abonamentu RTV mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej to należności objęte tytułem wykonawczym za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2017 r. - co prawidłowo ocenił organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie skoro objęty tytułem wykonawczym abonament RTV za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r. nie uległ przedawnieniu, to organ pierwszej instancji zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne jedynie w części dotyczącej przedawnionych należności. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu kwestii nieistnienia obowiązku oraz prawidłowości określenia wierzyciela egzekwowanych należności, Dyrektor zauważył, że wykraczają one poza zakres częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji organ odwoławczy nie dokonał oceny powyższych kwestii, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dyrektor zwrócił ponadto uwagę, że przed organem egzekucyjnym toczy się postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zawartym w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w zakresie pozostałych należności objętych tym tytułem wykonawczym. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie wyjaśniające z udziałem wierzyciela, a po jego zakończeniu dokona merytorycznej oceny przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – dalej w skrócie u.p.e.a., i wyda postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na które zobowiązanemu będzie przysługiwało zażalenie. Od postanowienia Dyrektora S.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: art. 59 § 1 ust. 2 u.p.e.a. poprzez pominięcie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na nieistnienie obowiązku, art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych przez pominięcie w sytuacji, gdy ustawodawca nie uzależnia konieczności ponoszenia opłat od wyrejestrowywania odbiorników, a jedynie od faktu, czy odbiorniki są używane, zaś skarżący już pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. wskazał, iż zlikwidował działalność, a co za tym idzie nie używa odbiorników, art. 29 § 1 u.p.e.a. przez pominięcie, iż organ winien zbadać czy egzekucja jest dopuszczalna, a w szczególności czy skarżący otrzymał upomnienie i tytuł wykonawczy, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie skarżącemu nie doręczono tytułu wykonawczego oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez pominięcie i brak uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia. Uzasadniając postawione zarzuty strona wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu organ nie odniósł się do okoliczności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników telewizyjnych i nie zbadał czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w całości z uwagi na nieistnienie obowiązku pomimo, że przesłanki te wynikają z ustawy o opłatach abonamentowych. Skarżący podniósł również, że nie otrzymał tytułu wykonawczego na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne, a o jego wszczęciu dowiedział się z zajęcia rachunku bankowego. Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie, wbrew podniesionym zarzutom, nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jedną z przesłanek obligatoryjnego umorzenia postępowania jest stwierdzenie przez organ egzekucyjny przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Okoliczność ta winna zostać wzięta pod rozwagę z urzędu w każdym stanie postępowania egzekucyjnego, stanowiąc warunek dopuszczalności jego prowadzenia. Organ egzekucyjny jest więc obowiązany samodzielnie rozstrzygać, jakie przepisy prawa stanowią podstawę do uznania, że zobowiązania wygasły z powodu przedawnienia oraz kiedy to przedawnienie nastąpiło. Abonament RTV jest powszechnym, przymusowym, bezzwrotnym i ustalanym jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego świadczeniem publicznoprawnym, które od pozostałych danin publicznych odróżnia jedynie celowy charakter, zaś obowiązek jego uiszczania ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika RTV z mocy prawa. Jest on zatem opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Nie ulega wątpliwości, że do opłat abonamentowych, z mocy art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, znajdują przepisy o przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Art. 3 ust. 4 u.o.a. stanowi z kolei, że abonament RTV uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który jest on należny. Mając zatem na uwadze treść przywołanego przepisu Ordynacji podatkowej prawidłowo organ egzekucyjny stwierdził, że dochodzone należności z tytułu opłat abonamentowych za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2017 r. Trafnie zatem organy egzekucyjne uznały, że w powyższym zakresie należało umorzyć postępowanie egzekucyjne z uwagi na wygaśnięcie obowiązku. Sąd zwraca uwagę, że strona wnosząca skargę, we wniesionym środku zaskarżenia nie kwestionuje prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia części postępowania egzekucyjnego, lecz skupia się na podważeniu istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za cały dochodzony przez Wierzyciela okres. W tym zakresie skarżący przytacza szereg okoliczności mających wskazywać na brak obowiązku ich zapłaty. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, że powyższe okoliczności nie podlegały rozważeniu w rozpatrywanej sprawie. Zakresem niniejszego postępowania było objęte zbadanie jedynie kwestii prawidłowości działania organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na częściowe przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. Organ odwoławczy nie był zatem w tym postępowaniu uprawniony do weryfikowania tych okoliczności, które odnosiły się do zasadności dochodzenia przez Wierzyciela należności z tytułu opłat abonamentowych za pozostałe, nieprzedawnione okresy. Ponadto rozpatrywanie zarzutów strony w tym zakresie było bezprzedmiotowe także z tej przyczyny, że jak wskazał na to wyraźnie organ egzekucyjny, wszczęte zostało odrębne postępowanie mające na celu weryfikację czy należności objęte tytułem wykonawczym z 6 listopada 2017 r. są nadal wymagalne i czy winny być przedmiotem egzekucji w świetle okoliczności podniesionych przez S.W. w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. oraz załączonych kserokopii dokumentów. W związku z wszczęciem tego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do "A" S.A. o wyjaśnienie kwestii wskazanych w piśmie skarżącego, albowiem z uwagi na treść art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zagadnienia związane z istnieniem obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, a zatem okoliczności których wyjaśnienia domaga się skarżący będą zatem przedmiotem odrębnego postępowania. W związku z powyższym szczegółowe odnoszenie się przez Sąd do podniesionych w skardze zarzutów należy uznać za przedwczesne i bezprzedmiotowe. Sąd badając zaskarżone postanowienie nie stwierdził zatem, aby doszło do uchybienia przepisom prawa, które to naruszenie uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego aktu. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) oddalił skargę.