I SA/Gd 605/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-06-26
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie wydały decyzję o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na uzasadnioną obawę niewykonania tego zobowiązania, mimo że samo zobowiązanie nie zostało jeszcze ostatecznie określone decyzją wymiarową?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie wydały decyzję o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT, ponieważ istniała uzasadniona obawa jego niewykonania. Przesłanki te obejmowały m.in. posługiwanie się przez spółkę fikcyjnymi fakturami, nieterminowe regulowanie innych zobowiązań podatkowych oraz analizę jej sytuacji finansowej wskazującą na brak gwarancji wykonania przyszłego zobowiązania. Postępowanie zabezpieczające nie przesądza ostatecznie o istnieniu zobowiązania, a jedynie ma na celu zagwarantowanie jego przyszłego wykonania.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzje te określały przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT za styczeń i luty 2013 r. oraz orzekały o zabezpieczeniu na majątku spółki. Podstawą decyzji było ustalenie, że spółka ujęła w rejestrach VAT faktury dokumentujące transakcje, które nie zostały faktycznie dokonane, a następnie rozliczyła podatek z nich wynikający, uzyskując nieuprawnioną korzyść podatkową. Skarżąca spółka kwestionowała istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania oraz prawidłowość ustaleń organów co do fikcyjności transakcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Asystent sędziego Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenie przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r. oraz zabezpieczenie na majątku podatnika oddala skargę.
I SA/Gd 605/19
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 10 stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej jako: O.p.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z 3 października 2018 r., którą określono skarżącej "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzeczono o jej zabezpieczeniu na majątku skarżącej spółki.
Stan sprawy jest następujący: Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. pismem z 21 marca 2016 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako: Naczelnik US, organ I instancji) o kontroli transakcji zawartych przez firmę "B" M.S. ze skarżącą spółką. Następnie pismem z 23 sierpnia 2018 r. przesłał ostateczną decyzję z 22 listopada 2016 r., nr 2807- [...] określającą M.S. kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty wynikającą m.in. z faktur sprzedaży jachtów wystawionych na rzecz skarżącej spółki 17 stycznia i 6 lutego 2013 r. każdorazowo na kwotę brutto 244.155 zł (VAT 45.655 zł), które – jak ustalono – nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Postanowieniem z 5 lipca 2018 r. wobec skarżącej spółki zostało wszczęte postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów usług za styczeń i luty 2013 r.
Naczelnik US decyzją z dnia 3 października 2018 r. określił skarżącej spółce przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r. w łącznej wysokości 72.754 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 34.880 zł oraz orzekł o zabezpieczeniu na jej majątku kwoty 107.634 zł. Zabezpieczenia dokonano na podstawie art. 155 b § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1314 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.).
Skarżąca spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: Dyrektor IAS, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z 10 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r. nie zostanie przez skarżącą spółkę wykonane.
W ocenie organu odwoławczego za taką oceną przemawia ujęcie przez spółkę w rejestrach VAT faktur wystawionych na jej rzecz przez firmę "B" M.S., dokumentujących transakcje, które nie zostały faktycznie dokonane, a następnie rozliczenie podatku z nich wynikającego w deklaracjach VAT złożonych za styczeń i luty 2013 r. i uzyskanie nieuprawnionej korzyści podatkowej poprzez obniżenie podatku należnego.
Ponadto, zdaniem organu odwoławczego także analiza sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej spółki za lata 2014-2017 potwierdza zasadność dokonania zabezpieczenia.
Organ odwoławczy na podstawie zeznań podatkowych CIT-8 złożonych przez spółkę za lata 2014-2017, sporządzonych sprawozdań finansowych, w szczególności za lata 2016-2017 oraz dostępnych ewidencji i rejestrów (aplikacji Czynności Majątkowych, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Rejestru Ksiąg Wieczystych) ustalił, że skarżąca spółka nie posiada nieruchomości i praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej oraz rzeczy ruchomych i zbywalnych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, a jej dochody (zyski) nie gwarantują wykonania przyszłego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy ustalił również, że skarżąca spółka w przeszłości nie wykonywała terminowo swoich zobowiązań podatkowych, co skutkowało koniecznością ich dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej. I tak, spółka nie uregulowała dobrowolnie swoich zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2013 w kwocie 8.993 zł oraz z tytułu podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2013 r. w łącznej kwocie 25.337 zł. Spółka posiada także zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017 r. w kwocie 4.529 zł, która wynika z korekty deklaracji VAT-7K złożonej 30 sierpnia 2018 r. oraz za II kwartał 2018 r. w kwocie 447 zł, wynikającej z deklaracji VAT-7K złożonej 24 lipca 2018 r.
Dyrektor IAS podkreślił, że w przypadku postępowań zabezpieczających wykonanie zobowiązań podatkowych uzasadniona obawa ich niewykonania musi się odnosić do całokształtu działań i zachowań podatnika, a nie tylko do analizy jego sytuacji majątkowej. Zdaniem organu odwoławczego skoro w sprawie stwierdzono okoliczność ewidencjonowania przez skarżącą spółkę tzw. pustych faktur VAT oraz przymusowego dochodzenia należności w drodze egzekucji administracyjnej, to organ I instancji zasadnie przyjął, iż istnieje uzasadniona obawa, że określone decyzją przybliżone zobowiązanie z tytułu VAT za styczeń i luty 2013 r. nie zostanie przez spółkę wykonane.
Dyrektor IAS za zasadne uznał także zastosowanie przez organ I instancji
art. 155 b § 1a u.p.e.a. i doręczenie skarżącej spółce decyzji o zabezpieczeniu i zarządzenia zabezpieczenia łącznie. W świetle dokonanych ustaleń Naczelnika US prawidłowo przyjął, że uprzednie doręczenie decyzji o zabezpieczeniu mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia. Zdaniem organu odwoławczego brak zabezpieczenia mógłby spowodować niewykonanie przez skarżącą spółkę zobowiązania podatkowego.
Skarżąca spółka powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając jej uchylenia w całości, a także uchylenia w całości decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1/ art. 33 § 1 O.p., poprzez uznanie, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez skarżącą zobowiązania podatkowego, podczas gdy brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżąca trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zdaniem pełnomocnika organ nie uprawdopodobnił, iż zachodzą inne przesłanki przemawiające za zabezpieczeniem roszczenia wynikającego ze zobowiązania podatkowego;
2/ art. 33 § 1 i § 4 O.p. w związku z art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, poprzez błędne uznanie, iż wykazane przez skarżącą transakcje zakupu zostały udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez podmiot nieistniejący, w sytuacji gdy firma "B" M.S. istniała na chwilę dokonania transakcji sprzedaży, stanowi realny podmiot gospodarczy, a także przedmiot transakcji faktycznie istniał w chwili sprzedaży oraz stanowił przedmiot obrotu gospodarczego z innymi podmiotami;
3/ art. 155b § 1a u.p.e.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż w sprawie zachodziły przesłanki do doręczenia skarżącej decyzji o zabezpieczeniu w chwili doręczenia odpisu zarządzenia o zabezpieczeniu, podczas gdy nie ma podstaw do uznania, iż wcześniejsze doręczenie decyzji o zabezpieczeniu mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia, w szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia, iż spółka trwale nie uiszcza zobowiązań publicznoprawnych;
4/ art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p., poprzez brak działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa, działanie w sposób nie budzący zaufania do organów państwa oraz w sposób nie mający na celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, całkowite pominięcie wyjaśnień i dowodów m.in. w postaci oświadczeń Prezesa Zarządu skarżącej D.Z. oraz M.S., a nadto powierzchowną analizę zebranego materiału dowodowego;
5/ art. 29a ust. 1, art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię, co doprowadziło do stwierdzenia, iż zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym znajduje art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT, podczas gdy zakwestionowane przez organ faktury stwierdzają czynności, które zostały faktycznie dokonane, a zatem skarżąca miała prawo odliczyć kwoty wynikające z faktur od zobowiązania podatkowego na podstawie art. 29a ust. 1 i art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a w efekcie wskazanie niewłaściwej kwoty przybliżonego zobowiązania podatkowego od towarów i usług na kwotę 72.754 zł oraz należnych odsetek za zwłokę od kwoty należnej do zapłaty w łącznej wysokości 34.880 zł, które to kwoty stanowią podstawę zabezpieczenia na majątku odwołującej kwoty 107.634 zł.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, że okoliczność pozostawania przez spółkę w nieznacznej zwłoce w uiszczaniu zobowiązań podatkowych wynikających z korekt złożonych w roku 2018 oraz brak wskazania przez organy, kiedy zostały wyegzekwowane jej zobowiązania podatkowe za 2013 r. nie świadczy o trwałym zaprzestaniu regulowania przez spółkę zobowiązań podatkowych. Wyjaśnił także, że spółka zysk z roku 2017 przeznaczyła na cele inwestycyjne, zakup materiałów oraz leasing sprzętu. Z tej przyczyny ustalenia organów w zakresie osiągania przez spółkę niskich dochodów również nie stanowią przesłanki do zastosowania zabezpieczenia. Nadto, skarżąca nie podejmowała żadnych czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogłyby utrudnić lub udaremnić egzekucję. Natomiast pozostała argumentacja skargi koncentruje się na wykazaniu przez pełnomocnika, że sporne faktury nie są tzw. pustymi fakturami, zostały wystawione przez podmiot istniejący i dokumentują transakcje, które faktycznie miały miejsce.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew podniesionym w niej zarzutom zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z przepisami prawa.
Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 33 § 1 O.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Z kolei w myśl art. 33 § 2 pkt 2 i § 3 O.p. zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W tym przypadku zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, o czym stanowi art. 33 § 3 O.p.
Ponadto stosownie do treści art. 33 § 4 pkt 2 O.p. w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Z uwagi na zarzuty skargi i argumentację w niej przestawioną w pierwszej kolejności należało wskazać, że powołane przepisy, w szczególności art. 33 § 2 pkt 2 O.p. w związku z art. 33 § 1 O.p. przy zastosowaniu art. 33 § 4 pkt 2 O.p., zakreślają przyjęty przez organy podatkowe kierunek i zakres prowadzonego postępowania dowodowego. Celem postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe było zatem określenie, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania, przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, a także jednoczesne wykazanie, że zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W konsekwencji już na wstępie należy uznać za nieuzasadnione te zarzuty skargi, oparte wprost o treść art. 33 § 1 O.p., czy też przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a także przepisy postępowania podatkowego, które de facto zmierzają do wykazania, że zobowiązanie podatkowe skarżącej spółki nie istnieje, gdyż transakcje sprzedaży udokumentowane spornymi fakturami zostały dokonane i zostały zawarte przez skarżącą z podmiotem istniejącym w obrocie gospodarczym, co skutkuje uznaniem, iż skarżąca miała prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty VAT wynikające ze spornych faktur. Ocena dowodów stanowiących podstawę przyszłych merytorycznych rozstrzygnięć, w tym dotyczących m.in. fikcyjności transakcji będzie podlegała analizie w postępowaniu wymiarowym, a skarżąca spółka zachowuje prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu. Ustalenia w tym zakresie w toku postępowania zabezpieczającego nie są więc przesądzone w zaskarżonej decyzji, zaś podejrzenie ich zaistnienia stanowiło podstawę do wstępnego wyliczenia przyszłego zobowiązania podatkowego i powzięcia obawy jego niewykonania.
Raz jeszcze Sąd zwraca uwagę, że w realiach niniejszej sprawy zabezpieczano nieskonkretyzowane decyzją wymiarową zobowiązanie podatkowe i przybliżoną jego wysokość organ mógł określić na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. Ocena tych właśnie danych (zebranych w toku postępowania podatkowego wszczętego wobec skarżącej spółki przez Naczelnika US) dała podstawę do określenia – na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu – przybliżonej wysokości zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę, a tym samym wyczerpywała wykazanie jednej z dwóch przesłanek (kwestionowaną przez skarżącą spółkę) dla wydania decyzji zabezpieczającej.
Podstawową przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Zwrócić przy tym uwagę należy, że wymienione przez ustawodawcę w art. 33 § 1 O.p. – po zwrocie "w szczególności" – okoliczności trwałego nieuiszczania przez podatnika wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonywania czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję są jedynie mieszczącymi się w ogólnej formule przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej do dokonania zabezpieczenia w tym trybie (ich wystąpienie zwiększa prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego). Konstrukcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości zaistnienia obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, także poprzez wystąpienie innych okoliczności. Celem zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego jest bowiem nie tyle pobór podatku, ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Zabezpieczenie nie jest zatem formą wykonania zobowiązania podatkowego, a jedynie zwiększa gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane (zob. wyrok NSA z 13 marca 2019 r., II FSK 922/17 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 27 lutego 2019 r., I SA/Gd 1131/18 i powołane w nich orzecznictwo, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych następuje przed wydaniem decyzji określającej skarżącej spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013 r., a więc zabezpieczenie dotyczy zobowiązania, które już nie zostało wykonane w terminie. W wyroku z 11 kwietnia 2017 r. w sprawie I FSK 1453/15 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "ta okoliczność sama w sobie może również rodzić obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane". Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.
W ocenie Sądu ustalone przez organy podatkowe okoliczności w pełni uzasadniają istnienie obawy, o której mowa w art. 33 § 1 O.p. Tym samym zarzuty skarżącej spółki dotyczące braku wykazania przesłanek mogących świadczyć o uzasadnionej obawie nieregulowania przez nią zobowiązań podatkowych nie zasługują na uwzględnienie.
W toku postępowania podatkowego stwierdzono, że w rejestrach VAT zakupów i sprzedaży skarżąca spółka ujęła tzw. puste faktury wystawione przez "B" M.S., których przedmiotem była sprzedaż jachtów N. oraz w deklaracjach VAT-7 za styczeń i luty 2013 r. dokonała nieuprawnionego obniżenia podatku należnego o kwoty VAT wynikające z tych faktur w łącznej wysokości 91.310 zł. O powyższym świadczy m.in. przesłuchanie M.S., właściciela "B", prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie budowy i czarteru jachtów od 2011 r., który do protokołu z dnia 15 marca 2016 r. zeznał, że jachty będące przedmiotem sprzedaży skarżącej spółce nie zostały przez niego wyprodukowane, był jedynie pośrednikiem, nie pamiętał ich wcześniejszego właściciela, faktycznie oferował je D.Z. (prowadzący działalność pod nazwą "C" D.Z.), aby skarżąca spółka mogła zaciągnąć na nie leasing. Powyższe ustalenia zostały także zawarte w protokole kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec M. S. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem podatku dochodowego od osób fizycznych i VAT za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. oraz ostatecznej decyzji ww. organu z 22 listopada 2016 r.
W konsekwencji z dokonanych ustaleń wynika, że sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywiście przeprowadzonych transakcji, zatem nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o kwoty VAT z nich wynikające. Jak trafnie wywiedziono w zaskarżonej decyzji proceder posługiwania się fakturami mającymi charakter fikcyjny może stanowić samoistną przesłankę do dokonania zabezpieczenia w trybie art. 33 § 1 O.p. Dokumentowanie fikcyjnych zdarzeń gospodarczych i rozliczanie w oparciu o nie podatku implikuje powstanie zaległości podatkowych i uprawnia organy podatkowe do uznania, że zaistniała przesłanka trwałego nieuiszczania zobowiązań, a następnie wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych.
Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, w świetle którego o uzasadnionej obawie niewykonania przez skarżącą spółkę zobowiązania wynikającego z decyzji zabezpieczającej świadczy również fakt, że skarżąca spółka nie uregulowała dobrowolnie swoich zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w kwocie 8.993 zł oraz podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2013 r. w kwocie 25.337 zł, co skutkowało koniecznością wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto, w toku postępowania zabezpieczającego organy podatkowe stwierdziły istnienie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017 r. w kwocie 4.529 zł, wynikającej ze złożonej 30 sierpnia 2018 r. korekty deklaracji VAT-7K oraz za II kwartał 2018 r. w kwocie 447 zł, wynikającej z deklaracji VAT-7K złożonej 24 lipca 2018 r. W tym miejscu, w związku z zarzutem skargi, iż organy podatkowe nie ustaliły, kiedy ww. zaległości zostały przez skarżącą spółkę uregulowane, Sąd wskazuje, że zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na skargę zobowiązanie w kwocie 8.993 zł z tytułu podatku od osób prawnych za 2013 r., dla którego termin płatności upłynął 31 marca 2014 r., zostało wyegzekwowane od spółki dopiero 13 czerwca 2016 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług nie zostały przez nią uregulowane i na dzień 1 marca 2019 r. stanowią jej zaległości w łącznej kwocie 24.075 zł, co wynika z karty zaległości wraz z odsetkami (k. 41, t. II).
Jak trafnie wskazał Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę nieterminowe regulowanie wymagalnych zobowiązań, i to – co wymaga podkreślenia – bez względu na ich wysokość oraz długość opóźnienia w spłacie, stanowi obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Co więcej, skoro skarżąca spółka nie wywiązuje się terminowo z obowiązku regulowania należności publicznoprawnych w kwotach niższych aniżeli zobowiązanie, którego przybliżona wysokość została określona decyzją o zabezpieczeniu, to rodzi to uzasadnioną obawę, iż może nie uiścić przedmiotowej należności, która wysokością przekracza zobowiązania już istniejące nieuiszczone w ustawowym terminie płatności.
Zasadnie również organy podatkowe, w wyniku dokonanej analizy zeznań podatkowych spółki za lata 2014-2017 pod kątem możliwości uregulowania przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wywiodły, że dochody skarżącej spółki nie gwarantują wykonania przyszłego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, co stanowi podstawę do wydania decyzji o zabezpieczeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych świadczą o uzyskanych dochodach, czy poniesionych stratach przez podmioty gospodarcze – i wbrew zarzutom skargi – przyczyniają się do wyjaśnienia ich sytuacji finansowej.
Organy podatkowe ustaliły, iż w deklaracjach CIT-8 za 2014 r. spółka zadeklarowała dochód w wysokości 1.194 zł, za 2015 r. – 37.701,58 zł, za 2017 r. – 12.408,32 zł, zaś w roku 2016 r. spółka zadeklarowała stratę w wysokości 35.975,83 zł. Wprawdzie w sprawozdaniu finansowym za rok 2017 spółka wykazała przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów w kwocie 334.222,60 zł, to jednak koszty jej działalności operacyjnej wyniosły 321.814,28 zł, a zatem zysk bilansowy wyniósł jedynie 12.408,32 zł. Nadto, w sprawozdaniu finansowym za 2016 r. spółka wykazała stratę na poziomie 36.054,62 zł.
W świetle tych ustaleń Sąd podziela stanowisko organów, że dochody skarżącej spółki nie gwarantują wykonania przyszłego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług. Tym bardziej, że – jak podnosi pełnomocnik – skarżąca spółka przeznacza je na bieżące koszty swojej działalności, w tym na zakup materiałów i spłatę rat leasingowych.
Pełnomocnik skarżącej wskazuje, że niski dochód za 2017 r. był wynikiem przeznaczenia przez spółkę zysku na cele inwestycyjne, jednak twierdzenie to nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Sąd zwraca uwagę, że ze sprawozdania finansowego skarżącej spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. nie wynika, aby dokonywała ona jakichkolwiek nakładów na inwestycje czy to długo-, czy też krótkoterminowe albo na budowę środków trwałych. Warto przy tym przypomnieć, że rok 2016 spółka zakończyła stratą, a w latach 2014-2015, zaś zarówno zysk brutto, jak i netto za rok 2017 odpowiadał wysokości dochodu zadeklarowanego przez spółkę w zeznaniu CIT-8.
Ponadto z informacji otrzymanych z aplikacji CZM, z serwisu Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych i informacji z CEPiK jednoznacznie wynika, że skarżąca spółka nie posiada nieruchomości i ruchomości (pojazdów), których byłaby właścicielem.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 155b § 1 u.p.e.a. Przepis przewiduje możliwość jednoczesnego doręczenia zobowiązanemu decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33 O.p. i zarządzenia zabezpieczenia, w sytuacji, gdy późniejsze doręczenie zarządzenia mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia.
W ocenie Sądu okoliczności ustalone przez organy podatkowe, które uzasadniały wydanie decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania z tytułu VAT wraz z odsetkami za zwłokę na majątku skarżącej spółki świadczą również o możliwości utrudnienia przez skarżącą spółkę bądź udaremnienia prowadzenia egzekucji. Przemawiają za tym podejmowane przez skarżącą spółkę działania zmierzające do obniżenia obciążeń podatkowych poprzez udział w procederze obrotu fikcyjnymi fakturami, regulowanie wymagalnych zobowiązań podatkowych dopiero na skutek zastosowanego przymusu (egzekucji), bądź też nieregulowanie ich wcale.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) , oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło