I SA/Gd 606/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Zuzanna Baca-Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1990-1997 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 606/05 U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2002 r., Bartosz T. zwrócił się do Wójta Gminy O. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1990 - 1997. Wniosek ten następnie ponawiał w pismach z dnia 25 marca i 15 listopada 2003 r., a także z dnia 15 lutego i 3 listopada 2004 r. Rozpatrując niniejszą sprawę Wójt Gminy O. wydał w dniu 25 listopada 2004 r., decyzję w której odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości położonej w O. przy ul. R. za lata 1990 - 1997. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał na upływ terminów przewidzianych w art. 68 i art. 70 Ordynacji podatkowej. Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, naruszenie art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r., poprzez zastosowanie niekorzystnych dla podatnika zasad i terminów przedawnienia wynikających z art. 243 § 1a Ordynacji podatkowej, błędne przyjęcie iż przekroczony został termin 5 lat konieczny do wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, błędne uznanie decyzji wymiarowych z 2002 r., i 2003 r., za ostateczne oraz znaczną i nieuzasadnioną zwłokę w rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 grudnia 2002 r., dotyczącego nadpłaty. Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 12 maja 2005 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, iż Ordynacja podatkowa, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe przez nie decyzji podatkowych. Jedną z takich możliwości jest wznowienie postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Jednakże zgodnie z treścią art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 31 grudnia 2002 r. Bartosz T. wniósł o określenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości położonej w O., przy ul. R. oraz o zaliczenie z urzędu zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej w/w nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zatem w ocenie SKO podatnik nie żądał wznowienia postępowania. Tym samym brak było podstaw prawnych do badania zarówno dopuszczalności wznowienia jak i prowadzenia postępowania w tym zakresie. Z akt sprawy nie wynika też, aby organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia z urzędu. Zatem brak było podstaw prawnych do odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, skoro wznowienia nie żądał podatnik. Natomiast w przypadku wątpliwości co do zakresu żądań zgłoszonych przez podatnika, organ winien wezwać stronę w celu wyjaśnienia spornych kwestii. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skarżący wskazał na naruszenie art. 207 § 2, i art. 233 § 2, art. 210 § 1 i § 4 oraz art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej. W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2007 r., dodatkowo zarzucił organom obu instancji naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa, stanowionego prawa poprzez nierozpatrzenie przez ponad 4 lata jego wniosku z dnia 31 grudnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Z przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p. p. s. a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu całkowitą rację ma podatnik, który w fakcie nierozpatrzenia przez ponad cztery lata jego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dostrzega naruszenie przez organy obu instancji konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa oraz stanowionego prawa wynikającego z art. 2 Konstytucji RP. Poza oceną pozostaje podstawa do orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania po dwóch latach po złożeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy z żadnego pisma nie wynika by podatnik taki wniosek o wznowienie postępowania złożył. Zgodzić się także należy, iż zaskarżona decyzja jest wzajemnie sprzeczna, a przez to nieczytelna. Wskazać należy, że decyzja ta jest nieczytelna nie tylko dla podatnika, ale i także dla organu I instancji, bowiem, jak wynika z akt sprawy mimo wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, organ I instancji nie podjął na jego skutek działań zmierzających do rozpatrzenia wniosku z 31 grudnia 2002 r. Wynika to ze sprzeczności sentencji z uzasadnieniem tej decyzji. Niewątpliwie brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, albowiem sprawa z wniosku skarżącego z dnia 31 grudnia 2002 r., nie została w żaden sposób załatwiona. Niewystarczające i niedające pewności prawidłowego odczytania intencji organu odwoławczego jest także uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Nie daje ono pewnej odpowiedzi, czy SKO umorzyło postępowanie wznowieniowe, czy też w sprawie z wniosku strony z 31 grudnia 2002 r. Wprawdzie zawarto tam zobowiązanie organu I instancji do wezwania podatnika o sprecyzowanie żądania, to jednak nie ma żadnych podstaw, by uznać że organ ten uznał to za zobowiązanie do działania w niniejszej sprawie, skoro po dniu wydania zaskarżonej decyzji do dnia rozprawy przed Sądem organ I instancji pozostawał w bezczynności. Powyższe okoliczności sprawiają, że zaskarżona decyzja nie spełnia przesłanek decyzji zgodnej z prawem, a zarzuty skarżącego w tej materii zawarte w skardze zasługują na pełną aprobatę. Za pozbawioną podstawy prawnej i faktycznej należy uznać także decyzję organu I instancji. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu przed tym organem skarżący wniosku o wznowienie postępowania w sprawie nie składał. Na nieprawidłowość tej decyzji zwróciło uwagę także SKO uchylając ją. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że rozpatrując wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości organy obu instancji naruszyły prawo nie rozpatrując tego wniosku we właściwym trybie. Brak analizy przez organy obu instancji przesłanek istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nadpłaty uniemożliwia także Sądowi na tym etapie postępowania odniesienie się do meritum sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 200 ustawy p. p. s. a. DSz