I SA/Gd 606/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty części zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2002 r. do czerwca 2005 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającą A.P., w ramach pomocy "de minimis" rozłożenia na 10 rat spłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od miesiąca sierpnia 2002r. do miesiąca czerwca 2005r.w łącznej kwocie 14.497,00 zł. Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 17.01.2006r. A.P. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie kwoty 20.020,00 zł tj. 58% zaległości w podatku od towarów i usług za okres od miesiąca sierpnia 2002r do miesiąca czerwca 2005r., umorzenie odsetek za zwłokę w kwocie 9.990,00 zł oraz rozłożenie na 10 rat pozostałej kwoty zaległości. Wniosek swój uzasadnił trudną sytuacją finansową uniemożliwiającą zapłatę zaległości w pełnej wysokości i w sposób jednorazowy. Podniósł, iż spadające obroty firmy i zaległe zobowiązania. zmusiły go do sprzedaży ciągnika, zamiatarki i pługu do odśnieżania. Ponadto podał, iż do powstania przedmiotowej zaległości przyczyniła się błędna informacja, uzyskana od pracownika Urzędu Skarbowego. Spłaty rat zamierza natomiast dokonywać z bieżących dochodów firmy oraz zaciągniętego na ten cel kredytu. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od miesiąca sierpnia 2002r. do miesiąca czerwca 2005r. Odrębną decyzją odmówił, także udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia 58% w/w zaległości oraz należnych odsetek za zwłokę nie znajdując dostatecznych przesłanek do jej zastosowania. Pismem z dnia 22.02.2006r. strona wniosła odwołanie, w którym ponownie jak we wniosku powołała się na okoliczności, które przyczyniły się do powstania zaległości oraz na trudną sytuację finansową, uniemożliwiającą jednorazową zapłatę zaległości w pełnej wysokości. Dodał, iż średni miesięczny dochód w kwocie 1.475 zł wykazany za 2005r. uzyskał dzięki sprzedaży w dniu 31.12.2005r. ciągnika rolniczego za kwotę 43.805,00 zł., którą w 2006r. przeznaczył na zakup innego mniejszego ciągnika rolniczego, zwrot pożyczki dla rodziców oraz na spłatę faktur i kupno sprzętu niezbędnego do prowadzenia działalności. Podkreślił także, iż utrzymują go rodzice, ona zaś płaci alimenty na syna w kwocie 200,00 zł miesięcznie. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę wskazał, iż zgodnie z art. 67b par l pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. -Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm. / organ podatkowy w ramach pomocy "de minimis", na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielić ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67 a. Po stronie ubiegającego się o przyznanie ulgi ciąży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione zostały przesłanki do jej przyznania. W przypadku rat istotne jest wykazanie przez podatnika realności ich spłaty. Na organie podatkowym natomiast spoczywa -zgodnie z art. 187 par. l cyt ustawy Ordynacja podatkowa- prawidłowa ocena tych dowodów. Organ odwoławczy podał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A.P. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie powierzchni handlowych na dzierżawionym od Gminy Miejskiej targowisku miejskim, a także usługach transportowych, wywozie śmieci oraz usługach szaletu. Zaległości będące przedmiotem rozpatrywania niniejszej decyzji zostały ujawnione w trakcie kontroli i określone w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 04.01.2006r. Nr [...]. W świetle powyższego nie można stwierdzić, iż zaległości te powstały w okolicznościach nadzwyczajnych, losowych na które podatnik nie miał wpływu, wynikły bowiem z rozliczenia się z budżetem Państwa niezgodnie z przepisami prawa. Tym bardziej, iż w aktach sprawy brak dowodów potwierdzających twierdzenie strony, iż to błędna informacja udzielona przez pracownika Urzędu Skarbowego przyczyniła się do powstania nieprawidłowości. Zdaniem organu nie stanowi także przesłanki do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań, powoływanie się na młody wiek, oraz nieznajomość przepisów prawa. Każdy bowiem podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą winien zapoznać się z przepisami prawa podatkowego, aby w sposób prawidłowy rozliczać się ze Skarbem Państwa. W przypadku ubiegania się o ulgę w postaci rozłożenia na raty podatnik musi wykazać, że deklaracje spłaty w ratach mają wiarygodny charakter, a nie stanowią tylko kolejnej próby odsunięcia w czasie zastosowania egzekucji administracyjnej. Strona na poparcie swojej deklaracji nie przedstawiła jednak żadnych dowodów. Dyrektor zaznaczył, iż analiza akt sprawy wskazuje, że firma podatnika już od początku istnienia tj. od 1.03.2002r przynosi straty. Jedynie w 2005r. uzyskał on dochód, jednakże przyczynił się do tego jednorazowy przychód uzyskany ze sprzedaży ciągnika. Tym samym deklaracja strony odnośnie spłaty zaległości w ratach jest niewiarygodna, co dodatkowo potwierdza brak jakiejkolwiek wpłaty na poczet zaległości, do dnia wydania niniejszej decyzji. W skardze na decyzję organu odwoławczego A.P. wniósł o uchylenie, decyzji organu I i II instancji. Podniósł, iż wbrew temu co podał Dyrektor Izby Skarbowej w momencie sprzedaży ciągnika, był przeświadczony, że nie zachodzą przesłanki do dochodzenia od niego roszczeń przez Urząd Skarbowy, albowiem Urząd Skarbowy kilkakrotnie wystawił mu zaświadczenie o braku zaległości w tym podatku. Ponadto skarżący wskazał, iż organ nie odniósł się do wadliwego ustalenia przez urząd skarbowy, średniego miesięcznego dochodu w kwocie 1475 zł. A.P. zarzucił także Dyrektorowi Izby nieuwzględnienie w swojej decyzji względów ogólnoludzkich tj. młodego wieku i niedoświadczenia podatnika, jak też interesu lokalnego tj. likwidacji stanowiska pracy w rejonie o wysokim stopniu bezrobocia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, iż zaświadczenia o braku zaległości w podatku wydane w ubiegłych latach, nie stanowią dowodu na to, iż udzielona przez pracownika Urzędu Skarbowego informacja przyczyniła się do powstania nieprawidłowości w rozliczaniu z budżetem, albowiem okoliczność ta została ujawniona dopiero podczas kontroli wszczętej w dniu 18.08.2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że decyzja o rozłożeniu na raty (bądź odmowie rozłożenia na raty) zaległości podatkowej wraz z odsetkami wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była wyżej mowa. Jeżeli więc organ administracyjny stwierdzi, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie takich przesłanek nakazuje rozważenie czy w ogóle, a jeżeli tak, to w jakiej części zaległość (odsetki) mogą zostać rozłożone na raty. Użyte w powołanym przepisie pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym, natomiast pojęcie "interes publiczny", to pojęcie niedookreślone. O istnieniu ważnego interesu podatnika, jak podnosi się w piśmiennictwie przedmiotu, nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż inny będzie ważny interes podatnika w przypadku rozkładania należności na raty, czy też odraczania terminu płatności podatku, a inny w przypadku umarzania należności podatkowych. Instytucja rozłożenia na raty, choć znajduje się w katalogu ulg podatkowych obok instytucji umorzenia zaległości podatkowych (art. 67a § 1 ustawy ordynacja podatkowa), nie prowadzi ze strony Skarbu Państwa do rezygnacji z należności, a jedynie do ich rozłożenia w czasie (decyzja o rozłożeniu na raty należności jest decyzją jakościowo inną od decyzji o umorzeniu należności, chociaż objęta jest regulacją tego samego artykułu). W związku z powyższym te same okoliczności mogą być inaczej oceniane w kontekście rodzaju wnioskowanej ulgi. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w razie stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1c cyt. ustawy. O tego rodzaju naruszeniach można by mówić, gdy np. organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy lub dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Tego rodzaju uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca. Okoliczność zaś, iż dokonana przez organy podatkowe ocena odbiega od subiektywnego przekonania skarżącego, iż wnioskowana ulga mu się należy, nie świadczy, iż ocena ta była dowolna. Dokonana przez orzekające organy ocena materiału zgromadzonego w sprawie mieściła się, zdaniem Sądu, w ramach przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów. Ponadto rozważone zostały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zaskarżona decyzja została zaś podjęta w granicach przewidzianego przez ustawę uznania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy podatkowe w sposób dostateczny dokonały również oceny sytuacji materialnej skarżącego, ustalając, iż jest ona trudna, gdyż skarżący w zasadzie znajduje się on na utrzymaniu rodziców, ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty (poza jednorazowym przychodem uzyskanym z tytułu sprzedaży ciągnika), a ponadto ponosi on też stałe koszty w postaci alimentów na syna. Wobec czego mało wiarygodna jest deklaracja strony odnośnie wnioskowanych rat. W świetle powyższego podkreślić należy, iż argumenty podnoszone przez podatnika w skardze nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji, w większości powielają się one bowiem z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, których nietrafność w rozstrzygnięciu przedmiotowej decyzji prawidłowo uzasadnił Dyrektor Izby Skarbowej. Dodać jedynie należy, iż wbrew zarzutom skarżącego, informacja wskazanego urzędnika skarbowego nie miała wpływu na określenie wysokości zobowiązania, albowiem o nim decydował wyłącznie fakt przekroczenia w dniu 27 lipca 2002r. wartości sprzedaży limitującej zwolnienie od podatku VAT. Wobec czego organ podatkowy nie negując okoliczności związanej z udzieleniem nieprawidłowej informacji przez urzędnika zasadnie uznał, że przesłuchanie tego świadka nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto podniesiony na rozprawie przez stronę skarżącą zarzut, co do odmiennego określenia przez organy I i II instancji okresu zaległości podatkowej, nie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż nie miał wpływu na wynik sprawy. Ponadto organ odwoławczy na mocy art. 233 Ordynacji podatkowej zobowiązany jest sprawę rozpoznać od nowa i w sytuacji braku konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części wydać decyzję, w której rozstrzyga co do meritum sprawy, eliminując jednocześnie nieistotne wadliwości i z takim to właśnie przypadkiem mamy do czynienia, w niniejszej sprawie. Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.