I SA/Gd 609/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-06-23
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, wydane po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jest prawidłowe, jeśli wpłata została dokonana przed upływem terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, wydane po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, jest prawidłowe, jeśli wpłata została dokonana przed upływem terminu przedawnienia. Postanowienie to ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza czynność materialno-techniczną zaliczenia, która następuje z mocy prawa z chwilą dokonania wpłaty.Stan faktyczny
Skarżący T.J. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu części wpłaty z 9 grudnia 2009 r. na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, błędne zaliczenie wpłaty, brak uzasadnienia postanowień oraz przedawnienie zobowiązania. Organ podatkowy wyjaśnił, że wpłata została częściowo zaliczona zgodnie z dyspozycją podatnika na odsetki za 2008 r., a pozostała kwota została zaliczona na poczet najstarszej zaległości podatkowej za 2007 r., zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zaliczenia części wpłaty, dokonanej przez T.J. z dnia 9 grudnia 2009 r. na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. dokonał zaliczenia części wpłaty z dnia 9 grudnia 2009 r. w kwocie 26,40 zł (pełna wpłata dokonana za pośrednictwem banku wynosiła 315,40 zł) na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 26,40 zł.
T.J. pismem z dnia 17 listopada 2014 r. złożył zażalenie na ww. rozstrzygnięcie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie:
- art. 62 § 1 i § 4, art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej,
- art. 217 § 1 punkty 4 i 5 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zarzucając powyższe, strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 października 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W złożonym zażaleniu strona zarzuciła, że:
- treść postanowienia wprowadza podatnika w błąd, gdyż brak jest uzasadnienia oraz nie wiadomo, na jakiej podstawie zaliczono wpłatę na powyższe zaległości,
- przed wydaniem kwestionowanego postanowienia organ pierwszej instancji nie zwrócił się do podatnika o złożenie oświadczenia, co do sposobu zaliczenia dokonanej wpłaty,
- organ pierwszej instancji dokonuje zaliczeń z opóźnieniem oraz w sposób sprzeczny z dyspozycjami podatnika zawartymi w poleceniach przelewu.
Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniósł, że przepis art. 62 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na poczet, którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Strona dokonując w dniu 9 grudnia 2009 r. zapłaty kwoty w wysokości 315,40 zł wskazała, że jest ona przeznaczona na poczet odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonując rozliczenia kwoty wpłaconej przez podatnika w dniu 9 grudnia 2009 r. w wysokości 315,40 zł, w pierwszej kolejności zaliczył ją zgodnie z wolą podatnika wyrażoną w poleceniu przelewu, tj. na należność z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek za poszczególne miesiące 2008 r., jednakże w kwocie niższej niż wskazano w poleceniu przelewu.
Pozostała po ww. rozliczeniu kwota w wysokości 26,40 zł z uwagi na nieuregulowaną zaległość podatkową T.J. - rozliczona została zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej - na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, tj. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. (na należność główną).
Zobowiązanie T.J. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 lutego 2012 r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2012 r. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje więc istnienie na koncie podatnika zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności wskazał, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie zgodności z prawem zaliczenia części wpłaty T.J. z dnia 9 grudnia 2009 r. w kwocie 26,40 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. nie całokształt postępowań prowadzonych w organach podatkowych dotyczących osoby podatnika tj. T.J..
W złożonym zażaleniu pełnomocnik strony wskazuje na wieloletnie spory dotyczące zaliczeń wpłat, nadpłat i egzekucji administracyjnej powstające zdaniem pełnomocnika wskutek działań organów podatkowych, które pogłębiają stan niepewności prawnej w zakresie rozliczeń podatkowych strony.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że przy każdym indywidualnym zaliczeniu zmienia się sytuacja na karcie kontowej podatnika, o czym jest on informowany w wydanym przez organ pierwszej instancji postanowieniu - w sprawie zaliczenia np. wpłaty.
Co więcej, na postanowienia wydawane w przedmiocie zaliczenia (wpłaty, zwrotu podatku, nadpłaty) zawsze przysługuje stronie możliwość wniesienia zażalenia.
Podkreślić również należy, że podatnik ma obowiązek wpłacać w terminie i bez wezwania organu podatkowego swoje zobowiązania podatkowe. T.J. nie reguluje terminowo zobowiązań podatkowych, co w konsekwencji prowadzi do powstawania zaległości podatkowych i konieczności rozrachowywania kwot. Zauważyć więc należy, że to nie organy podatkowe przyczyniły się do niepewności prawnej strony, wykonywały bowiem w przypadkach nieterminowych wpłat strony nałożone na nie obowiązki polegające na każdorazowym zaliczaniu wpłaty, nadpłaty lub zwrotu podatku z rozbiciem na należność główną i odsetki za zwłokę. Prowadzone postępowania egzekucyjne również nie zostałyby wszczęte, gdyby nie fakt nieuiszczonych w terminie zobowiązań podatkowych.
W kwestiach dotyczących innych postępowań, na które strona powołuje się w zażaleniu z dnia 17 listopada 2014 r. należy stwierdzić, że strona w swoich sprawach składa szereg zażaleń, jak też skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Powyższe oznacza, że strona korzysta z przysługujących jej środków prawnych, które następnie podlegają weryfikacji zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Wszystkie środki zaskarżenia podlegają rozpatrzeniu, stanowiąc jednocześnie odrębne postępowanie.
Należy też zauważyć, iż organ pierwszej instancji dysponując kartą kontową podatnika, jak też dokumentami źródłowymi, które pozwalają ustalić, czy na podatniku ciążą nieuregulowane zobowiązania, na poczet których można zaliczyć w niniejszym przypadku część wpłaty podatnika, w każdej sytuacji bierze jednocześnie pod uwagę wszystkie inne rozliczenia - z uwzględnieniem stanu zaległości istniejącym w dniu dokonania zaliczenia.
Wpłata w kwocie 315,40 zł była wyższa niż stan zaległości za 2008 r., na poczet której T.J. dokonał wpłaty. Podatnik posiadał natomiast zaległości w ww. podatku za okres 2007 r. Odpowiadając zatem na zarzut dotyczący braku wystąpienia przez organ podatkowy do strony o szczegółowe oświadczenie, co do sposobu zaliczenia części wpłaty pozostałej po rozliczeniu na określone przez nią zaległości wskazać należy, że art. 62 ustawy - Ordynacja podatkowa określa jednoznacznie sposób postępowania w przypadku wpłacenia przez podatnika kwoty lub jej części bez wskazania jej przeznaczenia. Stanowi on bowiem, że należy dokonać zaliczenia wpłaty na najstarsze zobowiązania podatnika bez konieczności występowania do strony o złożenie oświadczenia, co do przeznaczenia wpłaconej kwoty.
Podkreślić przy tym należy, że postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 62 ustawy - Ordynacja podatkowa, ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w Ordynacji podatkowej. Postanowienie to bowiem jest aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Nie ma znaczenia materialnego, gdyż zaliczenie następuje z mocy prawa, co do zasady - na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności chyba, że podatnik inaczej wpłatą zadysponuje. Ma ono charakter formalny i nie kreuje nowego stanu faktycznego i prawnego, tylko nakazuje go zastosować przy indywidualnej sprawie.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zażalone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 października 2014 r. zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, tj. oznaczenie organu podatkowego, datę jego wystawienia, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia oraz podpis osoby upoważnionej, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym samym nie można zgodzić się ze skarżącym, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu strony dotyczącego braku dostatecznego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz małej jego czytelności wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołano przepisy prawne, na podstawie których dokonano przedmiotowego zaliczenia wpłaty, wskazano również rodzaj zaległości, na poczet których dokonano zaliczenia, numer i datę wydania decyzji, z której wynikały. Zatem zdaniem tut. Organu takie uzasadnienie postanowienia, dotyczącego kwestii dokonania czynności księgowych na koncie podatnika jest wystarczające, a co za tym idzie powyższy zarzut należy uznać za nieuzasadniony.
Końcowo należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na zaległości podatkowe zmierza jedynie do dokonania odpowiednich rozliczeń środków pieniężnych podatnika, które wpłacił do urzędu skarbowego bezpośrednio lub za pośrednictwem banku. W toku tych czynności nie bada się ponownie wysokości powstałych zobowiązań podatkowych, lecz zaspokaja się wierzytelności podatkowe w kształcie, jaki wnioskuje podatnik lub, jaki wyznaczają przepisy prawa podatkowego.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej T.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Przedmiotowemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2015 r. oraz poprzedzającemu je postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 października 2014 r. skarżący zarzucił:
I. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. "Ordynacja podatkowa" (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zmian.) - dalej "Ordynacja podatkowa",
- art. 217 § 1 punkty 4 i 5 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 w związku z art. 62 § 1, § 4 art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej,
poprzez niewłaściwe zastosowanie,
II. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 59 § 1 punkty 1 i 4 Ordynacji podatkowej,
- art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej,
- art. 62 § 1, § 4 art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej,
poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2015 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 października 2014 r.
W uzasadnieniu skargi T.J. podniósł m.in., że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. zostało wykonane (wygasło nie istnieje) m.in. na skutek wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia z dnia 6 sierpnia 2012 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z dnia 7 maja 2012 r. na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., należność główna 415,73,- zł, odsetki 130,27,- zł.
Z ostrożności w postępowaniu, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku, skarżący zarzucił przedawnienie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. - zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - przed datą doręczenia tytułu wykonawczego.
Podniósł również skarżący, że postanowienia organów podatkowych obydwu instancji wydane w niniejszej sprawie naruszają przepisy art. 62 § 1, § 4, art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym zaliczeniu wpłaty na skutek nieuwzględnienia dyspozycji podatnika, co do sposobu zaliczenia wpłaty.
Treść postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 24 października 2014 r. wprowadza podatnika w błąd. Postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji w zasadzie nie jest uzasadnione. Nie wiadomo, na jakiej podstawie organ podatkowy w skarżonym postanowieniu "wybrał" zobowiązania na poczet, których dokonał zaliczenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego przed wydaniem postanowienia z dnia 24 października 2014 r. nie zwrócił się do podatnika o złożenie szczegółowego oświadczenia, co do sposobu zaliczenia przedmiotowej wpłaty. Jeżeli organ podatkowy miał wątpliwości, co do dyspozycji na przelewie, to konieczne było wystąpienie do podatnika o precyzyjne określenie tytułu wpłaty.
Sposób zaliczenia wpłaty przedstawiony w postanowieniach organów podatkowych wydanych w niniejszej sprawie jest błędny - brak rozstrzygnięcia w zakresie proporcjonalnego zaliczenia na poczet zaległości podatkowej i odsetek. Na podstawie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej: jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Dodatkowo skarżący zarzucił, że organ podatkowy pierwszej instancji dokonuje z opóźnieniem i sprzecznych z wnioskami podatnika i dyspozycjami na przelewach zaliczeń wpłat na poczet podatników i rozlicza ze znaczną zwłoką nadpłaty, co prowadzi do stanu niepewności prawnej w zakresie rozliczeń podatkowych i "powstania" zaległości podatkowych za kolejne okresy rozliczeniowe, które w istocie nie istnieją.
Na powyższą okoliczność skarżący opisał przykłady swojego sporu z organami w postępowaniach podatkowych i egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), - dalej jako "p.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając wydane w sprawie postanowienia organów podatkowych z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zaliczenie dokonanej przez skarżącego wpłaty kwoty 315,40 zł, zgodnie z dyspozycją skarżącego (zawartą w przelewie bankowym) oraz na zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
Rozpoznając niniejszą sprawę z uwzględnieniem zarzutów skargi, należy przede wszystkim podnieść, że znajdą tu zastosowanie przepisy art. 62, 72, 73, 76 i 76a Ordynacji podatkowej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Wynika z tego przepisu, że wniosek podatnika ma w tym zakresie charakter wiążący dla organu podatkowego.
Skoro zatem organ zaliczył dokonaną przez skarżącego wpłatę na wskazane w przelewie bankowym zobowiązanie, to uczynił zadość w/w zasadom postępowania.
Natomiast różnica między wysokością wpłaty a wysokością wskazanego zobowiązania niewątpliwie stanowiła nadpłatę w tym podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji
podatkowej. Zatem, wobec istnienia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie wynikającej z decyzji, zastosowanie będą miały przepisy art. 76, 76a Ordynacji podatkowej.
W myśl art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej "Nadpłaty (...) podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (...)", zaś zgodnie z art. 76a § 1 O.p. "W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio". Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty.
Przy czym nadpłata powstaje m.in. z dniem zapłaty przez podatnika podatku w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W tym miejscu warto zauważyć, że zaliczanie nadpłaty jak i wpłaty, na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 ww. ustawy, jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 513/07). Potwierdził to także NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1406/07, w którym wyraził pogląd, iż "przepis art. 76a O.p. ma charakter mieszany materialno - procesowy". W obu przypadkach organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie, w którym wskaże, jaką kwotę (nadpłaty lub wpłaty) zalicza na poczet jakich zaległości podatkowych i w jakiej wysokości. Dzień wydania postanowienia o zaliczeniu (nadpłaty lub wpłaty) na poczet zaległości podatkowych nie jest dniem ich zaliczenia. W przypadku nadpłaty, o której mowa w art. 73 § 1 pkt 1 O.p., dniem takim jest dzień jej dokonania (art. 60 i art. 61 O.p.).
Podkreślić należy, że zapis art. 76 § 1. O.p. jest w swojej treści jednoznaczny i zawiera nakaz zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, nie dając organowi podatkowemu żadnego wyboru i organ w przypadku zaistnienia nadpłaty, jeśli tyko podatnik ma zaległości podatkowe, musi ją zaliczyć na ich poczet (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1042/06), przy czym nie jest zobowiązany do pytania podatnika o sposób zaliczenia nadpłaty.
Organ dokonujący zaliczenia nadpłaty lub wpłaty na poczet zaległości podatkowej nie jest również uprawniony do weryfikowania prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji czy decyzji określających wysokość zobowiązania, z których konkretna nadpłata czy zaległość wynikała. Stwierdza jedynie istnienie nadpłaty lub fakt dokonania wpłaty oraz istnienie zaległości podatkowej. Postanowienia wydane w tych sprawach informują jedynie podatnika o sposobie rozliczenia konkretnych kwot (nadpłaty, wpłat i zaległości podatkowych). Z chwilą doręczenia takich postanowień organ podatkowy jest nimi związany, zaś ich ostateczność oznacza, że do czasu wyeliminowania w sposób przewidziany prawem funkcjonują w obrocie prawnym.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, która jest bezzasadną polemiką z prawidłowymi rozstrzygnięciami organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji, należy podkreślić, iż obydwa postanowienia odpowiadają wymogom przepisu art. 217 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej są czytelne, należycie uzasadnione z uwzględnieniem ich charakteru (są to akty formalne) dotyczące określonej materii tj. zaliczenia wpłaty na określone należności, przy czym należności te (ich wysokość) zostały określone decyzją ostateczną z dnia 25 stycznia 2012 r. oraz w deklaracji podatkowej skarżącego, których prawidłowość nie może być badana w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów wykonania/wygaśnięcia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok na skutek zaliczenia postanowieniem z 6 sierpnia 2012 r. nadpłaty z dnia 7 maja 2012 r. z tytułu PIT-36 za 2011 r. w kwocie 546,- zł na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., to należy wskazać, że decyzja wymiarowa w przedmiocie tego podatku Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 lutego 2012 r. (k. 7-11 akt adm.) określa to zobowiązanie w kwocie 2.543,- zł i została utrzymana w mocy Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 czerwca 2012 r. Zatem twierdzenie o wygaśnięciu zobowiązania z w/w przyczyn jest gołosłowne i nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Również zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem istotne znaczenie ma tu data dokonania wpłaty tj. 9 grudnia 2009 r. a nie data wydania niniejszego postanowienia.
Jeżeli wpłata nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, postanowienie o zaliczeniu wpłaty może być wydane już po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, a to ze względu na jego jedynie techniczno - informacyjne znaczenie. Dla ewentualnego przedawnienia zobowiązania istotna jest natomiast data, w której nastąpiła zapłata, to jest przesunięcie majątkowe z majątku podatnika na rzecz Skarbu Państwa, polegające na przeniesieniu własności określonej ilości znaków pieniężnych (w przypadku zapłaty gotówkowej) lub uznania określoną kwotą rachunku bankowego organu podatkowego (w wypadku rozliczenia bezgotówkowego), przy czym to przesunięcie majątkowe musi mieć charakter definitywny. W przypadku, gdy wpłata dokonana przez podatnika dotyczy innego tytułu, niż określone zobowiązanie podatkowe, a następnie zostaje zadysponowana - czy to z mocy prawa, czy to przez podatnika - na poczet tego określonego zobowiązania, zapłata tego ostatniego zobowiązania następuje już z chwilą dokonania tej wpłaty, a nie dopiero z chwilą formalnego powiadomienia podatnika o dokonanym zaliczeniu wskutek zwolnienia wpłaty z jej wcześniejszego przypisania (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r., II FSK 1744/08).
Końcowo należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że niniejsza sprawa nie dotyczy innych postępowań, o których podatnik pisze w skardze albowiem, jak już wyżej wskazano Sąd orzeka w granicach danej sprawy a nie w przedmiocie innych postępowań, w których występuje skarżący.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło