I SA/Gd 610/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. S. S. wnioskiem z dnia 4 września 2008 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, osiąga dochody ze stosunku pracy w wysokości 790 zł netto miesięcznie, nie posiada jakiegokolwiek majątku. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych kosztów utrzymania (zamieszkiwania i wyżywienia) uniemożliwia mu poniesienie innych wydatków. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 września 2008 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 18 września 2008 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) odpisu zeznania podatkowego za rok 2007, bądź też stosownego zaświadczenia o dochodach uzyskanych za ten rok z właściwego urzędu skarbowego, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a przypadku ich nieposiadania złożenia oświadczenia w tym przedmiocie, (3) zaświadczenia od pracodawcy skarżącego o wysokości osiąganych przez niego zarobków brutto oraz netto za okres ostatnich trzech miesięcy oraz za ostatni miesiąc, z uwzględnieniem dokonywanych w ramach egzekucji potrąceń, (4) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (5) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie i innych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał odpis zeznania podatkowego za rok 2007 oraz elektroniczne zestawienia operacji dokonanych na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] w okresie od 1 stycznia do 25 września 2008 r. oraz od 25 czerwca do 25 września 2008 r. Przy czym zauważyć należy, że pierwszy z wyciągów zawiera tylko 2 z 3 stron i faktycznie obejmuje okres od 29 lutego 2008 r. Złożył także dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że z dniem 20 września 2008 r. rozwiązana została umowa o pracę z dotychczasowym pracodawcą, wobec czego aktualnie nie uzyskuje dochodów, poszukuje pracy. Oświadczył, że nie posiada lokat bankowych, nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych, jak również nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego nadmieniła, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponoszone są za wnioskodawcę przez jego rodziców. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają jednak, że sytuacja finansowa skarżącego jest na tyle trudna, że uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zaś rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawcy nadal budzą istotne wątpliwości. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają następujące okoliczności. Zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem jego miesięczny dochód ze stosunku pracy wynosił 790 zł netto. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika zaś, że w okresie od marca do września 2008 r. tytułem wynagrodzenia za pracę na jego konto wpływały środki w wysokości od 858,25 zł do 942,79 zł. Tym samym średni miesięczny dochód wnioskodawcy z tego tytułu za okres od lutego do sierpnia 2008 r. wyniósł 896 zł. Nadto analiza transakcji dokonanych na rachunku bankowym skarżącego pozwala przyjąć, że dochód z umowy o pracę nie stanowił jedynego źródła utrzymania skarżącego. Na jego konto regularnie przekazywane były środki w kwotach od 50 zł do 2 000 zł przez P. J. W okresie od marca do lipca br. ww. przekazał na rachunek wnioskodawcy łącznie kwotę 5 299 zł. Poza tym z informacji zawartych w wyciągu wynika, że w okresie od 1 stycznia do 25 września 2008 r. na konto skarżącego wpłynęło ogółem 16 126,62 zł, co średnio miesięcznie daje kwotę 1 791,84 zł. W kontekście oświadczenia skarżącego, w świetle którego wysokość osiąganych dochodów uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek innych – poza wyżywieniem i mieszkaniem – wydatków nie bez znaczenia jest okoliczność, iż z własnych środków w lipcu, sierpniu i wrześniu br. dokonywał on spłat kredytów zaciągniętych przez P. M. oraz T. S. w [...]. Łączna kwota środków przekazanych na rzecz banku wyniosła 934,54 zł. Powołane ustalenia faktyczne skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczeń złożonych przez skarżącego w przedmiocie osiąganych przez niego dochodów (ich wysokości i źródeł), gdyż dane w nich przedstawione są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami. Tym samym rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że strona udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.). Na podjęte rozstrzygnięcie wpływ miała także okoliczność, iż skarżący nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, jak również wysokość należnego wpisu od skargi określonego zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W związku z powyższym uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.