I SA/Gd 610/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Celnej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze, a następnie złożonym na formularzu PPF w dniu 22 czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego), skarżący K. M. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do wniosku skarżący dołączył rachunek zysków i strat sporządzony za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, skarżący nie posiada żadnego majątku, natomiast jego żona posiada dom o powierzchni 180 m2, małżonkowie utrzymują się z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (hurtowni paliw), z której w okresie od stycznia do 31 maja 2016 r. poniósł on stratę w wysokości 5.572,83 zł, jednocześnie skarżący zadeklarował, że jego średni miesięczny dochód netto z tego tytułu, obliczony na podstawie danych za rok 2015, wynosi 3.471,61 zł (skarżący dochód netto za rok 2015, po uwzględnieniu zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatku dochodowego, określił na poziomie 41.659,37 zł), skarżący posiada zobowiązania wobec dostawców, które na dzień 31 maja 2015 r. wynosiły 3.021.686,63 zł, względem banku z tytułu zaciągniętego kredytu w wysokości 1.833.489,94 zł oraz zaległości w podatku akcyzowym na kwotę 3.830.000 zł, które spłaca w miesięcznych ratach po 2.000 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: 1/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych małżonków złożonych za rok 2015 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok; 2/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków firmowych, osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, rachunków firmowych), obrazujących historię dokonanych na nich operacji i ich salda w okresie od 1 kwietnia 2016 r.; 3/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od 1 marca 2016 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zestawienia środków trwałych (w tym środków transportu) deklaracji VAT-7 (VAT-7K) złożonych za miesiące od marca 2016 r. lub za I kwartał 2016 r.; 4/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania domu (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.); 5/ dokumentów obrazujących aktualny stan wymagalnych zobowiązań skarżącego (w tym wobec kontrahentów) oraz wysokość miesięcznych spłat kredytów oraz zaległości podatkowych. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 18 lipca 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.