I SA/Gd 614/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 rok postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lutego 2016 r., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 rok. Pismem z dnia 15 listopada 2016 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ponieważ konieczność zapłacenia tak znacznej kwoty spowoduje poważne utrudnienia w bieżącym funkcjonowaniu skarżącej, a może nawet doprowadzić do pogorszenia jej egzystencji życiowej. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla strony nieodwracalne skutki, albowiem uniemożliwi zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzeb życiowych jej małoletniego dziecka, w szczególności uniemożliwi wykupowanie kosztownych lekarstw niezbędnych do zapewnienia zdrowia, a nawet życia małoletniego dziecka skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Co prawda we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona skarżąca wskazała jedynie na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględnił nie tylko jego treść, ale miał również na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a., w których znajdują się dokumenty złożone przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i zgromadzone w toku rozpatrywania tego wniosku, obrazujące jej aktualną sytuację majątkową. Jakkolwiek wniosek ten podlega ocenie według innych kryteriów, jednak niewątpliwie zawiera pewne dane obrazujące sytuację finansową podatnika. Oczywiście nie można utożsamiać przesłanek przyznania prawa pomocy z tymi uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak możliwa jest ocena okoliczności wskazanych we wniosku strony o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z ww. dokumentów wynika, że skarżąca samotnie wychowuje rocznego syna, do dnia 27 września 2016 r. utrzymywała się z zasiłku macierzyńskiego w kwocie 2.800-2.900 zł netto, zaś od 28 września 2016 r. – z wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.500 zł netto, z którego dokonywane są potrącenia w wysokości 50% tej kwoty, ponosi wydatki z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie około 1.000 zł miesięcznie, opłaca składkę na ubezpieczenie na życie w kwocie 53 zł miesięcznie oraz dodatkowo kwotę około 300 zł przeznacza na koszty leczenia (z dotychczasowych ustaleń wynika, że skarżąca od 2004 r. pozostaje pod stałą opieką poradni zdrowia psychicznego), natomiast koszty utrzymania dziecka, które choruje na atopowe zapalenie skóry oraz przechodzi częste infekcje, określiła na poziomie minimum 1.000 zł miesięcznie, jej jedyny majątek stanowi udział wynoszący 104/10.000 w prawie własności nieruchomości (ciągach jezdnych i pieszych) o znikomej wartości. Za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności (567.933 zł plus odsetki) w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Właśnie ta trudna sytuacja materialna spowodowała przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego na podstawie postanowienia referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 6 października 2016 r. Obecna sytuacja majątkowa wnioskodawczyni pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej majątku, a wyegzekwowanie należności mogłoby wywołać trudne do odwrócenia skutki. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.