I SA/Gd 615/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 postanawia odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania pana M.M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji z dnia 28 stycznia 2010 r. o uchyleniu decyzji oraz o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Powyższa decyzja organu odwoławczego, wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia, została doręczona panu M. M. w dniu 19 kwietnia 2010 r. W dniu 28 maja 2010 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym skargę na ww. decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR, skierowaną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pan M. M. wskazał, że nie mógł wnieść skargi w prawem przepisanym terminie z uwagi na chorobę, która zdyskwalifikowała jego czynności psychofizyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, przesyłką poleconą nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 1 czerwca 2010 r., przesłał według właściwości skargę pana M. M. do Dyrektora Oddziału ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd (art. 88 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z § 4 art. 87 p.p.s.a. – strona wraz z wnioskiem dokonała czynności, która nie została dokonana w terminie. Jednocześnie strona uchybiła wymogom z art. 87 § 3 p.p.s.a., gdyż wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą został złożony bezpośrednio w Sądzie, nie zaś za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości kontroli zarówno przesłanki dochowania siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku, jak i przesłanki uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu. We wniosku o przywrócenie terminu, datowanym na dzień 15 maja 2010 r. (a więc w terminie do wniesienia skargi), a nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 28 maja 2010 r. (9 dni po upływie terminu do wniesienia skargi), skarżący podniósł lakonicznie, że choroba (nie określając choć w przybliżeniu jej charakteru) "zdyskwalifikowała jego czynności psychofizyczne", co skutkowało niemożnością złożenia skargi w terminie. Nie wskazał, jak długo choroba trwała, nie przedstawił żadnego dokumentu, który uprawdopodobniłby jego twierdzenie. Ocena uprawdopodobnienia przesłanki braku winy strony pozostawiona została uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Zatem kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 296). Dlatego też okoliczność, na którą powołał się skarżący, czyli bliżej nie określona i nie wiadomo jak długo trwająca choroba, nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, jak również zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku. Ponieważ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w wypadku łącznego spełnienia wszystkich powyżej warunków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.