I SA/Gd 616/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-06-05
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania może zostać wydane niezależnie od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie stwierdzi, niezależnie od tego, czy jednocześnie rozpatruje wniosek o przywrócenie terminu. Przepisy dotyczące przywrócenia terminu nie "konsumują" dyspozycji art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który nakazuje stwierdzenie uchybienia terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług. Decyzja organu I instancji została wysłana do skarżącej, awizowana dwukrotnie i zwrócona jako niepodjęta. Skarżąca wniosła odwołanie z dużym opóźnieniem, jednocześnie domagając się przywrócenia terminu. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, a następnie odmówił przywrócenia terminu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne doręczenie decyzji i przedawnienie zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako: "O.p."), stwierdził, że odwołanie G. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2009r. do grudnia 2010r., zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 stycznia 2017 r. została wysłana na adres skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłką poleconą i po dwukrotnym awizowaniu w dniach 19 i 27 stycznia 2017r, doręczona z upływem ostatniego czternastego dnia ustawowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, czyli w dacie 2 lutego 2017r.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny oraz określony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p. termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 lutego 2017 r.
Z akt sprawy wynika natomiast, że odwołanie od decyzji organu I instancji, zostało wniesione pismem z dnia 9 października 2018 r. Tym samym przedmiotowej czynności strona dokonała po upływie ustawowego terminu 14 dni.
Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu rozpoznany został odmownie postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2018 r. W postanowieniu tym szczegółowo wskazano okoliczności, w świetle których nie było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu.
W tych okolicznościach organ stwierdził, że odwołanie wniesione przez G. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2009r. do grudnia 2010r., nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 223 § 2 O.p., art. 149 w związku z art. 148, art. 150 O.p poprzez błędną wykładnię; art. 5 § 1, art. 15 § 1, art. 19, art. 29, art. 41, art. 82 ustawy o Vat przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - występowanie uzasadnionych okoliczności; sprzeczność z art. 245 w związku z art. 240 O.p; naruszenie wynikającej z art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż pominięto braki w ustaleniach lub błędy w ustaleniach faktycznych - czego dowodem są załączone dokumenty Strony, a odmienne ustalenia, twierdzenia i okoliczności, niepoparte żadnymi innymi dowodami nie mogą być uznane za "bezsporne";
- naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie - zasady swobodnej oceny dowodów tj. art. 106 § 3 i art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 kpc, gdyż wskazany wyżej przepis odsyła do przepisów kpc od art. 227 kpc do art. 257 kpc;
- naruszenie przepisów postępowania - art. 7 kpa, art. 11 kpa, art. 75 kpa, gdyż ustawa dopuszcza jako dowody zeznania świadków, dokumenty, opinie biegłych i oględziny natomiast w niniejszej sprawie żaden z tych dowodów nie potwierdza tych twierdzeń organu administracyjnego;
- naruszenie art. 42 § 3 kpa poprzez błędną wykładnię i brak zastosowania, gdyż w razie możności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i § 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie;
- naruszenie art. 68 § 1 kpa, gdyż były przesłanki do przywrócenia terminu;
- przedawnienie obowiązków i zobowiązań podatkowych nałożonych na Stronę, gdyż dotyczą one zdarzeń i działalności z lat 2009 i 2010;
- błędne ustalenia faktyczne odnośnie podmiotów zobowiązanych do płatności sprzeczne z ustaleniami organów ścigania, policji, CBŚ, prokuratury;
- błędne ustalenia co do braku przezorności ze strony G. S., gdyż dokumenty z WUS dotyczące nadania nowego REGON potwierdzają wersje Strony, a nie organu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o:
- zmianę i zdjęcie obowiązku zapłaty nałożonego obowiązku finansowego dotyczącego wykonania decyzji w całości lub z ostrożności procesowej:
- uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2018 roku o odmowie przywrócenia terminu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ww. organ,
- uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 13 stycznia 2017 roku,
- wezwanie na rozprawę w charakterze świadka K. S. i przesłuchanie go na okoliczności związane z nałożenie obowiązków finansowych na Stronę, w szczególności na okoliczności związane z prowadzeniem kasyna w zakładzie karnym przez Stronę, rozliczeń z kontrahentami, przedawnienia. Przesłuchanie Strony na te same okoliczności oraz dodatkowo uzupełnienie materiału dowodowego w trybie art. 106 § 3, oraz art. 106 § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 227 - do art. 257 kpc
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zapoznał się dokładnie z materiałem dowodowym zawartym w aktach sprawy, a w szczególności z treścią pism skierowanych do Urzędu Skarbowego; podniosła, że decyzja faktycznie została doręczona w dniu 2 października 2018 r., co zostało podniesione w uzasadnieniu odwołania od decyzji.
Końcowo, skarżąca wskazała, że postępowanie poczty budzi poważne wątpliwości, czy przesyłka została prawidłowo doręczona "w ocenie Strony zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż doszło do skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 44 kpa, ponieważ nie dowiedziono, że spełniony został wymóg z art. 44 § 2 kpa". Zdaniem Skarżącej "Decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a zatem w przypadku, gdy została wydana, ale nie została jednakże doręczona Stronie lub ogłoszona nie wywołuje skutków prawnych", Skarżąca w wyniku osobistej interwencji i wizyty w Urzędzie Skarbowym otrzymała potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię przedmiotowej decyzji. Odbiór decyzji w 2018 r. Skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem (zgodnie z art. 45 kpa).
Po otrzymaniu wiadomości o wydaniu decyzji strona zaskarżyła decyzję pod względem merytorycznym, a ponadto wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, gdyż przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, co sama przyznała występując z wnioskiem o jego przywrócenie.
Stosownie do treści art. 144 § 1 O.p. - organ podatkowy doręcza pismo:
1. za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnienie na podstawie odrębnych przepisów, lub
2. za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego,
2. pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3).
Stosownie zaś do treści art. 150 § 4 w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu I Instancji została wyekspediowana w dniu 13 stycznia 2017 r. na adres strony.
Z informacji zawartej na "zwrotnym potwierdzeniu odbioru" oraz z informacji na kopercie nadawczej wynika, że w dniu 19 stycznia 2017 r. doręczyciel podjął próbę bezpośredniego doręczenia przesyłki na adres strony. Z uwagi na nieobecność adresata ww. przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym G. [...] - o czym powiadomiono adresata, umieszczając odpowiednią informację w jego oddawczej skrzynce pocztowej. Przedmiotową przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 27 stycznia 2017 r. i z uwagi na niepodjęcie jej w terminie zwrócono do nadawcy w dniu 6 lutego 2017 r.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że na podstawie art. 150 § 4 O.p. skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji miało miejsce w dniu 2 lutego 2017 r., tj. z upływem 14 - tego dnia od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia przesyłki i o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym G. [...].
Prawidłowo uznał zatem Dyrektor IAS, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 lutego 2017r.
Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powołany przepis nie odnosi się i nie różnicuje okoliczności, w jakich organ poweźmie pewność, co do faktu wniesieniu odwołania po terminie. Oznacza to, że organ ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu w każdym przypadku, gdy takie uchybienie stwierdzi. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy fakt ten ustali w ramach wstępnego badania środka odwoławczego, co do którego strona jest błędnie przekonana, że został on przez nią wniesiony w terminie, czy też fakt ten ustali w sytuacji wniesienia odwołania, któremu towarzyszy wniosek o przywrócenie terminu ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2001 roku, I SA/Gd 719/99, Lex 53890 ). Tym samym wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nie powoduje niedopuszczalności wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W sytuacji wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu za naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. można by więc uznać właśnie niewydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Przepisy dotyczące przywrócenia terminu, "nie konsumują" bowiem dyspozycji art. 228 § 1 pkt 2 ustawy.
W ocenie Sądu odebranie przez skarżącą kserokopii decyzji w dniu 2 października 2018r. nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, skoro skuteczne doręczenie decyzji miało miejsce na podstawie art. 150 § 4 O.p. w dniu 2 lutego 2017r.
Końcowo zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019r. sygn. akt I SA/Gd 617/19 oddalił skargę G. S. od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2019r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W konsekwencji Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił w świetle przesłanek art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 O.p., że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Pozostałe zarzuty skargi, pozostają bez związku z oceną w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło