I SA/Gd 620/04

WyrokWSA w Gdańsku2005-04-27

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Ewa Kwarcińska, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić zwolnienia z egzekucji zajętej wierzytelności, jeśli nie została spełniona przesłanka ważnego interesu zobowiązanego lub zgody wierzyciela?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany wystąpi z wnioskiem, zwolnienie jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, a zobowiązany uzyska na to zgodę wierzyciela. Brak spełnienia choćby jednej z tych przesłanek skutkuje oddaleniem wniosku o zwolnienie z egzekucji. W sytuacji, gdy wierzyciel nie wyraził zgody na zwolnienie wierzytelności z egzekucji, a zajęcie przyszłej, niewymagalnej wierzytelności nie wpływa na bieżące zobowiązania, organ egzekucyjny zasadnie odmawia zwolnienia.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie zaległości w podatku od towarów i usług. W toku postępowania zajęto wierzytelność pieniężną zobowiązanego wynikającą z umowy o dzieło. Zobowiązany wniósł o zwolnienie 80% tej wierzytelności z egzekucji, powołując się na potrzebę zaspokojenia świadczeń alimentacyjnych, składek na ubezpieczenie zdrowotne i podstawowych potrzeb bytowych. Organ egzekucyjny odmówił zwolnienia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak spełnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego oraz brak zgody wierzyciela. Zobowiązany wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestie związane z anulowaną fakturą VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./ Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Protokolant – Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności oddala skargę. I SA/Gd 620/04 U z a s a d n i e n i e Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego (będący jednocześnie wierzycielem) wszczął, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za okres 3/2001 w kwocie należności głównej 48.861,90 zł, postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego –W. Ś. W toku postępowania, zawiadomieniem nr [...] z dnia 15 kwietnia 2004 r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej wynikającej z umowy o dzieło w A. Pismem z dnia 19 maja 2004 r. dłużnik zajętej wierzytelności uznał zajęcie i oświadczył, iż w momencie powstania zobowiązania wobec W. Ś. należności zostaną przekazane organowi egzekucyjnemu. Zobowiązany, pismem z dnia 30 kwietnia 2004r. sprecyzowanym w dniu 19 maja 2004r., złożył wniosek o zwolnienie z egzekucji 80% wierzytelności pieniężnej zajętej powyższym zawiadomieniem. W uzasadnieniu wskazał na konieczność ponoszenia świadczeń alimentacyjnych, opłacanie comiesięcznych składek na ubezpieczenie zdrowotne, potrzebę zakupu lekarstw oraz zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] odmówił zwolnienia z egzekucji wierzytelności pieniężnej. Zobowiązany nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 22 czerwca 2004 r., wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na wyżej wymienione postanowienie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zgodnie z trybem wskazanym w art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych jest możliwe gdy zostaną spełnione kumulatywnie trzy następujące przesłanki: zobowiązany wystąpi w tej sprawie z wnioskiem, zwolnienie jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego a także zobowiązany uzyska na zwolnienie składnika majątkowego z egzekucji zgodę wierzyciela. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził trafność stwierdzonego przez organ egzekucyjny braku spełnienia przesłanki – ważnego interesu zobowiązanego. Naczelnik Urzędu Skarbowego słusznie zauważył, że zajęcie przyszłej niewymagalnej obecnie wierzytelności pieniężnej w aktualnym stanie faktycznym nie może mieć wpływu na możność realizacji bieżących zobowiązań oraz zaspokajanie codziennych potrzeb bytowych wnioskodawcy, bowiem w wyniku przeprowadzenia przedmiotowego zajęcia nie wyegzekwowano jakiejkolwiek kwoty pieniędzy, tak więc zwolnienie z egzekucji określonego składnika majątkowego nie uwzględniłoby interesu strony. Ponadto wierzyciel nie wyraził zgody na zwolnienie przedmiotowej wierzytelności pieniężnej z egzekucji. W. Ś., pismem z dnia 12 września 2004 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że egzekucja dotyczy podatku od towarów i usług zawartej w anulowanej fakturze. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do treści skargi zobowiązanego Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przeciwnym bowiem razie postępowanie egzekucyjne zamieniłoby się w kolejną fazę postępowania podatkowego. Argumenty zawarte w skardze nie dotyczą prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W piśmie z dnia 7 marca 2005 r. skarżący dodatkowo zawarł szereg informacji dotyczących swojej trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej, której przyczyną było wadliwe i bezduszne postępowanie organów: podatkowych, kontroli skarbowej oraz egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że brak spełnienia choćby jednej z trzech przesłanek skutkujących możliwością zwolnienia z egzekucji zajętej wierzytelności musiał powodować oddalenie skargi. W niniejszym przypadku z pisma wierzyciela z dnia 27 maja 2004 r. wynika brak jego zgody na zwolnienie wierzytelności z egzekucji. Ponadto w ocenie tut. Sądu uzasadnione było stanowisko organów podatkowych w odniesieniu do przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Zajęcie przyszłej niewymagalnej wierzytelności pieniężnej nie może wpływać na zaspokojenie bieżących zobowiązań alimentacyjnych i potrzeb bytowych skarżącego. Z tytułu zajęcia wierzytelności na rachunek organu nie wpłynęła żadna kwota z A. Sam skarżący w piśmie z dnia 7 marca 2005 r. podał, że nie podejmuje żadnej pracy z braku motywacji spowodowanej sytuacją w której Urząd "uzurpuje sobie prawo do moich ewentualnych dochodów". Skarżący podkreślił też, że musiał zrezygnować z pracy w w/w szkole wyższej, bowiem gdyby Urząd Skarbowy zabierał jemu pieniądze, to nie mógłby ponosić nawet kosztów ubezpieczenia. Pozostałe twierdzenie skarżącego zawarte w skardze oraz w piśmie z 7 marca 2005 r. dotyczą jego trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej, oraz kwestii wymiaru podatku. Oczywiste jest, że postępowanie egzekucyjne nie stanowi kolejnego etapu postępowania podatkowego; nie stwarza kolejnej instancji dla podważania decyzji ostatecznej. Mając powyższe na względzie należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło