I SA/Gd 623/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-08-11

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże ona brak środków na poniesienie kosztów postępowania i nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym?
Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże ona brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania oraz nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka wykazała znaczną stratę finansową za poprzedni rok obrotowy i bieżący okres, wysokie zobowiązania, brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz posiadanie ograniczonego majątku. Oświadczyła również, że nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym ani doradcą podatkowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2014 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPPr w dniu 6 czerwca 2017 r., "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. spółka zmodyfikowała swój wniosek, wskazując, iż ubiega się o ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań można przyznać osobie prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym tylko w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z oświadczenia spółki o jej majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych (odpisów: PIT-4R, sprawozdania finansowego za 2016 r., wyciągów z rachunków bankowych, deklaracji VAT-7 za marzec, kwiecień i maj 2017 r., dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodów, kosztów i straty za okres od marca 2017 r. do maja 2017 r., postanowienia naczelnika urzędu skarbowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o jednorazowym zwolnieniu zabezpieczenia w kwocie 22.902,32 zł, postanowienia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 16 maja 2017 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, sądowych nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 28 lipca 2014 r. oraz 23 czerwca 2015 r. wraz z dokumentami dotyczącymi egzekucji komorniczych prowadzonych na ich podstawie, wykazu stanu zadłużenia na dzień 7 lipca 2017 r., zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym z dnia 27 lipca 2016 r., pisma ZUS z dnia 10 lipca 2017 r. z informacją o wysokości zadłużenia) wynika, że ubiegły rok obrotowy spółka zakończyła stratą netto w wysokości 651.057,09 zł, aktualnie również nie uzyskuje dochodów: w marcu br. poniosła stratę netto w wysokości 947,32 zł (przy przychodach w kwocie 4.434,36), w kwietniu w wysokości 2.709,92 zł (przy przychodach w kwocie 1.000 zł), zaś w maju w wysokości 746,24 zł (przy przychodach w kwocie 4.434,60 zł). Bilansowa wartość środków trwałych spółki na dzień 31 grudnia 2016 r. wynosiła 0 zł, zaś wartość jej zobowiązań krótkoterminowych stanowiła kwotę 3.634.231,65 zł. Do wymagalnych zobowiązań spółki zaliczyć należy zaległości podatkowe, których wysokość na dzień wydania zajęcia zabezpieczającego z dnia 27 lipca 2016 r. wynosiła 9.972.556,90 zł, zadłużenie względem kontrahentów, dochodzone w drodze egzekucji komorniczej (egzekwowane należności główne: w wysokości 98.367,73 zł na dzień 30 czerwca 2016 r. oraz w wysokości 213.440,94 zł ma dzień 18 października 2016 r.) oraz zadłużenie z tytułu nieopłaconych faktur za media, nieuiszczonej opłaty za użytkowanie wieczyste za 2017 r., niewypłaconych wynagrodzeń pracowniczych za okres ostatnich trzech miesięcy, nieuiszczonych składek na ubezpieczenie za kwiecień i maj 2017 r. w łącznej wysokości 88.426,91 zł. Spółka nie posiada środków pieniężnych w kasie ani na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych (saldo dwóch rachunków wynosiło na dzień 11 lipca 2017 r. 0 zł i 0 EUR, zaś trzeciego jest ujemne – zadłużenie na dzień 5 czerwca 2017 r. wynosiło 1.182,63 zł). Majątek spółki stanowi działka o powierzchni 7.252 m2 zabudowana budynkiem z halą produkcyjną i częścią biurową, zamortyzowane maszyny i narzędzia oraz samochód [...] (rok produkcji 2006). W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka oświadczyła, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w szczególności ujemny wynik finansowy, rozmiar posiadanych i egzekwowanych należności oraz brak zasobów finansowych, uznano, iż skarżąca spółka wykazała, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (w tym należnego wpisu od skargi w wysokości 18.296 zł). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło