I SA/Gd 626/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Z. M. wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2009 r. z uzasadnieniem. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, które pozostaje na jego utrzymaniu, źródłem dochodów małżonków jest otrzymywana przez wnioskodawcę emerytura w wysokości 2.200 zł, małżonkowie posiadają dom o powierzchni 126 m2. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotowy wniosek jest drugim wnioskiem złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek skarżącego został rozpoznany przez referendarza sądowego prawomocnym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. negatywnie z uwagi na uchylenie się przez niego od wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W związku z powyższym referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a. – zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. (doręczonym w dniu 29 kwietnia 2011 r.) – ponownie zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący żadnego z wymaganych dokumentów nie przedłożył. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, należy podkreślić, iż uchylenie się przez skarżącego od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06 oraz postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, iż bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym uznano, że skarżący po raz kolejny nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwił dokonanie pełnej ich oceny. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.