I SA/Gd 626/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za rok 2013 postanawia oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. I SA/Gd 626/14 UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 2 czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego do skargi na w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie, wobec nieobecności skarżącego, zostało doręczone dorosłemu domownikowi (siostrze skarżącego) 9 czerwca 2014 r. (potwierdzenie odbioru – k. 8). Zatem termin zakreślony do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 16 czerwca 2014 r. Dnia 26 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, w którym wskazał, że uchybił terminowi z powodu nieobecności w kraju. Wyjaśnił, że pracuje za granicą i do kraju przyjeżdża – jak to określił – co jakiś czas, aby uzupełnić swoje sprawy. Dopiero po powrocie i zapoznaniu się z korespondencją stwierdził, że uchybił przedmiotowemu terminowi. Jednocześnie skarżący uiścił wpis, dokonując wpłaty za pośrednictwem rachunku bankowego 25 czerwca 2014 r. (potwierdzenie wpłaty – k. 11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej regulują przepisy art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w powołanych przepisach: (1) musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, (2) termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, (3) spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, (4) we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, (5) równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. oraz art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r., I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu przywołana przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku okoliczność nie uprawdopodobnia braku jego winy w uchybieniu terminu. Z treści wniosku wynika, że skarżący większość czasu spędza poza granicami kraju, gdzie pracuje zarobkowo. Do Polski natomiast przyjeżdża sporadycznie celem uzupełnienia swoich spraw. W takiej zaś sytuacji skarżący, wyjeżdżając z kraju na dłuższy czas i pozostawiając swoje sprawy niezakończone winien był ustanowić pełnomocnika choćby w osobie członka rodziny (art. 35 § 1 P.p.s.a.), z którym pozostawałby w stałym kontakcie, i który na bieżąco informowałby go o stanie spraw, co pozwoliłoby skarżącemu na podejmowanie (osobiście, czy też przez ustanowionego pełnomocnika) stosownych czynności w terminie. Dopiero wówczas można by przyjąć, że skarżący dochował należytej staranności w dbałości o własne interesy. Z tych względów Sąd uznał, że skarżący nie dołożył wymaganej w zaistniałych okolicznościach staranności, co wyłącza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.