I SA/Gd 627/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-03-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie prawa pomocy, przerywa bieg terminu do uiszczenia tego wpisu i zapobiega odrzuceniu zażalenia?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia tego wpisu, jeśli wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozstrzygnięty. W takiej sytuacji, nieuiszczenie wpisu w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Skarga została odrzucona przez WSA w Gdańsku z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, który został pozostawiony bez rozpoznania, a następnie utrzymany w mocy sprzeciw. Mimo kolejnego wezwania do uiszczenia wpisu, Skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, ale nie uiściła wpisu. Sąd odrzucił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2017 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji postanawia: odrzucić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę A Spółka z o.o. z siedzibą w G.– dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2017 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji, bowiem w wyznaczonym terminie Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Pismem z dnia 21 lipca 2017 r. Skarżąca wniosła zażalenie od powyższego postanowienia, w którym zaskarżyła to postanowienie i wniosła o jego uchylenie.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 3 sierpnia 2017 r. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, Skarżąca pismem z dnia 25 sierpnia 2017 r. zwróciła się do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 8 listopada 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, działając na podstawie art. 257 p.p.s.a., pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy, bowiem stwierdził, że Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pomimo takiego wymogu.
Wskutek rozpoznania wniesionego sprzeciwu, tut. Sąd, postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r., działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r.
Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 sierpnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 21 lipca 2017 r. w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie zażalenia.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 91) wynika, że zarządzenie doręczono Skarżącej w dniu 5 lutego 2018 r.
W terminie otwartym do uiszczenia wpisu Skarżąca złożyła pismo z dnia 5 lutego 2018 r., w którym ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy.
Natomiast na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza ustalono, że Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego w kwocie 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Z akt sądowych sprawy wynika, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 stycznia 2018 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 sierpnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie.
Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone Skarżącej w dniu 5 lutego 2018 r. na adres doręczeń wskazany w skardze.
Zatem termin siedmiodniowy do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 6 lutego 2018 r. i upłynął w dniu 12 lutego 2018 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianych w art. 83 § 1 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika ponadto, że Skarżąca pismem z dnia 5 lutego 2018 r. ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Sądu wskazać należy, że po uprawomocnieniu się postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (analogicznie w niniejszej sprawie w przypadku prawomocnego postanowienia o pozostawieniu wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania) bieg terminu do opłacenia zażalenia, wyznaczony kierowanym do strony ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu, nie zostaje przerwany, nawet jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 11 stycznia 2008 r., II FZ 617/07; z dnia 16 czerwca 2016 r., II FZ 270/16; z dnia 10 czerwca 2016 r., I FZ 150/16 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest również pogląd, wyrażany tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 649/06, z dnia 3 lutego 2009 r., I OZ 53/09; z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09; z dnia 7 lutego 2011 r., II FSK 2274/10), jak i wcześniej Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), który Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela, zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia.
Podkreślenia wymaga, że pierwszy wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został już prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem tut. Sądu z dnia 18 grudnia 2017 r. Tym samym rozstrzygnięcie kwestii wpadkowej uzyskało już moc wiążącą na dalszych etapach postępowania. Kolejny wniosek może być rozpatrywany jedynie pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w świetle ewentualnie zmienionej sytuacji materialnej Skarżącej i dotyczyć wysokości kosztów sądowych, które Skarżąca ma obowiązek jeszcze ponieść w postępowaniu. Obowiązkiem Skarżącej domagającej się zmiany postanowienia w tym przedmiocie jednak jest wykazanie, że nastąpiła zmiana jej sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio. Złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może zatem uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu.
Tym samym należy uznać, że zasadnie Skarżąca ponownie została wezwana zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. do uiszczenia wpisu od zażalenia, którego pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia nie uiściła.
Wskazać należy, że w zaistniałej sytuacji upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obligował Sąd do odrzucenia zażalenia. Odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie skutkowałoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania.
Mając na uwadze to, że Skarżąca w zakreślonym terminie żądanego wpisu nie uiściła, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 wskazanej ustawy zażalenie odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło