I SA/Gd 629/22
WyrokWSA w Gdańsku2022-07-26
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Elżbieta Rischka, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może występować jako strona i skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej wydanej wobec spółki?Ratio decidendi
Były członek zarządu spółki nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej wobec spółki i w związku z tym nie jest stroną tego postępowania. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może złożyć wyłącznie strona, czyli podmiot, do którego decyzja została skierowana. Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z wniosku byłego członka zarządu, gdyż nie posiadał on legitymacji procesowej.Stan faktyczny
Pani E.G., były członek zarządu spółki B Sp. z o.o., złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej wydanej wobec spółki dotyczącej odpowiedzialności podatkowej za podatek dochodowy za 2017 rok. Organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że skarżąca nie jest stroną postępowania, gdyż nie pełni już funkcji członka zarządu i nie jest upoważniona do reprezentowania spółki. Skarżąca zaskarżyła postanowienie organu do WSA w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Alicja Stępień, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi E.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 marca 2022 r. nr 2201-IOD-1.611.1.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
W piśmie z dnia 26 października 2021r. - stanowiącym odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 24 września 2021 - pani E. G. zawarła wniosek o stwierdzenie przez organ nieistnienia w obrocie prawnym, względnie z ostrożności procesowej, stwierdzenie przez organ wyższego stopnia nieważności (na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 7 w zw. z art. 248 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku: z dnia 4 września 2020r. wydanej wobec spółki B Sp. z o.o. z siedzibą w G.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 grudnia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 4 września 2020r., orzekającej o odpowiedzialności podatkowej płatnika B Sp. z o.o. za zobowiązania podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące marzec, czerwiec oraz październik 2017 roku oraz określającej wysokość pobranych a niewpłaconych zaliczek na ten podatek za wskazane miesiące w łącznej kwocie 4.460,69 zł. Organ uznał, że członek zarządu spółki kapitałowej nie jest stroną postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego spółki.
Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, postanowieniem z dnia 21 marca 2022 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 17 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 248 § 1, art. 165 § 1, art. 165a § 1 , art. 133 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy wnioskująca może występować w charakterze strony w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym dot. weryfikacji decyzji ostatecznej wydanej wobec B Sp. z o. o.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, iż:
na mocy umowy Spółki (akt notarialny z dnia 4 marca 2013r. Rep. A Nr (...) zawiązana została Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością B,
decyzją z dnia 4 września 2020r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika B Sp. z o. o. za zobowiązania podatkowe z tyt. podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące marzec, czerwiec oraz październik 2017 roku oraz określił wysokość pobranych a niewpłaconych zaliczek na ten podatek za ww. miesiące w łącznej kwocie 4.460,69 zł,
składając wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji pani E. G. nie wykazała, aby w momencie jego składania była upoważniona do reprezentowania tej Spółki - w treści odwołania wnioskująca wskazała, że z dniem 31 marca 2018 r. przestała pełnić funkcję członka zarządu ww. spółki,
zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego pani E.G. aktualnie nie pełni funkcji członka zarządu Spółki.
Zdaniem Dyrektora w przedmiotowej sprawie prawidłowo stwierdzono, że skoro decyzja z dnia 4 września 2020r. została skierowana do Spółki, to tylko Spółka posiada interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji i może być stroną w tym postępowaniu.
Z art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1526 ze zm.) wynika, że spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentuje zarząd, którego członkowie mają prawo do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania w trakcie wszystkich czynności sadowych i pozasądowych spółki. Spółka może być także reprezentowana przez prokurentów - art. 109 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020r., poz. 1740 ze zm.). Osobami, które mogą - w świetle prawa - reprezentować spółkę z o.o. są również jej pełnomocnicy (art. 98 i nast. Kodeksu cywilnego).
Z okoliczności sprawy jednak wynika, co potwierdza także sama strona, że nie pełni ona już funkcji członka zarządu, co w konsekwencji oznacza, że nie jest upoważniona do reprezentowania Spółki B w postępowaniu w trybach nadzwyczajnych.
Dyrektor wskazał, że strona wywodzi swoje prawo do występowania w charakterze strony z faktu wydania wobec niej decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Zdaniem organu sam fakt, że obecnie prowadzone jest postępowania mające na celu przeniesienie na stronę odpowiedzialności za zobowiązania Spółki nie oznacza jednak automatycznie, iż wnioskująca może być stroną postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Końcowo Dyrektor wskazał, że z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nie może w niniejszej sprawie występować jako strona w postępowaniu, to podniesione wzażaleniu zarzuty merytoryczne związane z przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji z 4 września 2020 r. nie mogą zostać rozpoznane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani E.G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2021 r. - jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, stwierdzenie nieistnienia w obrocie prawnym, względnie z ostrożności procesowej, stwierdzenie przez organ wyższego stopnia nieważności (na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 7 w zw. z art. 248 Ordynacji podatkowej) decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 4 września 2020r. wydanych wobec spółki B Sp. z o.o. jako orzeczeń niedoręczonych stronie, a zatem nie istniejących w obrocie prawnym i nie wywołujących skutków prawnych, uchylenie postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2020 r. stwierdzającego bezskuteczność egzekucji wobec spółki B Sp. z o.o. (na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 7 w zw. z art. 248 Ordynacji podatkowej) - jako orzeczenia niedoręczonego stronie, a zatem nie wywołującego skutków prawnych oraz wydanego z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wydanego w toku wadliwie wszczętego postępowania egzekucyjnego, uchylenie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 24 września 2021 r. o odpowiedzialności osób trzecich – skarżącej (na podstawie art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej) - jako decyzji następczej opartej na orzeczeniach niedoręczonych Spółce, a zatem nie wywołujących skutków prawnych, umorzenie postępowania prowadzonego przeciwko skarżącej, względnie wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. wadliwych decyzji w innym niż wskazany powyżej trybie a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie m.in.:
art. 107 § 1, § 2 pkt 2 oraz art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie okoliczności obciążenia skarżącej zaległościami spółki B sp. z o. o. powstałymi w okresie, gdy nie pełniła ona funkcji członka zarządu spółki,
art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 5, art. 247 § 1 pkt 3 i 7 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 97 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego polegające na nieuwzględnieniu w ocenie okoliczności przedmiotowej sprawy zaniechania przez Naczelnika US obowiązku zawieszenia prowadzonego przeciwko spółce postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy spółka ta od 31 marca 2018 roku pozostawała bez obsadzonego zarządu, które to naruszenie powoduje bezwzględną nieważność postępowania prowadzonego przeciwko spółce oraz nieważność następczego postępowania prowadzonego przeciwko skarżącej,
nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutu przedwczesności decyzji nakładającej na skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania spółki wobec prowadzenia następczego postępowania podatkowego przeciwko skarżącej pomimo bezwzględnego wymogu zawieszenia postępowania głównego prowadzonego wobec spółki z uwagi na brak zdolności do czynności prawnych (brak organu uprawnionego do reprezentowania) spółki, co skutkowało sprzecznym z prawem ustaleniem organu o ziszczeniu się przesłanek pozytywnych do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej,
błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na uznaniu, że spółka B w okresie sprawowania przez skarżącą funkcji członka zarządu, popadła w zwłokę w zapłacie należności wynikających z decyzji Naczelnika US, podczas gdy decyzje organu wydane w postępowaniu pierwotnym wobec spółki nie zostały skutecznie doręczone z uwagi na brak obsadzonego organu uprawnionego do reprezentacji spółki, a co za tym idzie, nie weszły one do obrotu prawnego, powodując, iż wbrew stanowisku organu nie zaistniały pozytywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej,
błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na błędnym ustaleniu okresu sprawowania przez skarżącą funkcji członka zarządu oraz ustaleniu, iż ponosi ona odpowiedzialność za zaległości podatkowe, które stały się wymagalne w czasie, gdy nie sprawowała funkcji członka zarządu spółki,
naruszenie art. 154 § 1 w związku z art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego zaniechania ich zastosowania oraz uznanie za skuteczne doręczenia z pominięciem kierowania korespondencji do rąk kuratora wyznaczonego przez sąd,
naruszenie dyspozycji art. 191 i 192 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie orzeczenia w sprawie na podstawie uznania okoliczności za udowodnione pomimo uniemożliwienia spółce udziału w toczącym się przeciwko niej postępowaniu pierwotnym i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, co warunkuje możliwość wszczęcia postępowania następczego skierowanego do majątku osoby trzeciej tj. skarżącej,
naruszenie art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego zaniechania zbadania, czy okoliczności znane organowi z urzędu, a następnie zgłoszone przez Panią E. G. we wniosku uzasadniają wyeliminowanie wadliwych decyzji z obrotu prawnego przez organ z urzędu oraz uznanie, iż wniosek skarżącej wyłącza możliwość działania przez organ z urzędu,
naruszenie art. 122 w związku z art. 248 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie oceny całości okoliczności faktycznych podniesionych przez skarżącą celem zweryfikowania obowiązku działania przez organ z urzędu, co stanowi naruszenie naczelnej zasady postępowania podatkowego, tj. zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym,
naruszenie art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do obowiązków organu podatkowego wynikających z art. 138 § 3 i art. 154 § 1 Ordynacji podatkowej i całkowite pominięcie wpływu kwestii braku posiadania organu uprawnionego do reprezentacji spółki w czasie prowadzonego przez organ postępowania podatkowego na poprawność procedowania organu,
naruszenie art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż nie przysługuje wnioskodawczyni legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy z uwagi na posiadanie przez organ informacji o wadliwości prowadzonego postępowania z urzędu, jest to okoliczność irrelewantna w toku przedmiotowego postępowania, a ponadto wnioskodawczyni posiada legitymację do występowania w przedmiotowym postępowaniu jako strona, a to z uwagi na to, że czynność organu podatkowego się do niej odnosi, a sprzeczne z prawem działania organu podatkowego godzą w jej prawa, generując po jej stronie obowiązek zapłaty należności, w sposób sprzeczny z prawem,
naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia, albowiem organ pominął w swych rozważaniach kwestię zarzutu braku organu uprawnionego do reprezentacji spółki i związanego z tym naruszenia art. 138 § 3 i art. 154 § 1 Ordynacji podatkowej,
naruszenie art. 212 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę usunięcia z obrotu pranego decyzji, która nie wiąże organu podatkowego, albowiem nie została skutecznie doręczona,
naruszenie art. 201 § 1 pkt 4 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 oraz art. 247 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej - poprzez odmowę usunięcia z obrotu prawnego "nieaktu", pomimo że organ zaniechał zawieszenie prowadzonego przeciwko spółce B Sp. z o. o. postępowania podatkowego, w sytuacji gdy spółka ta od dnia 31 marca 2018 r. pozostawała bez obsadzonego zarządu, które to naruszenie spowodowało bezwzględną nieważność postępowania prowadzonego przeciwko spółce oraz nieważność następczego postępowania prowadzonego przeciwko skarżącej,
naruszenie art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie jego stosowania i uznanie, iż pomimo że decyzje skierowane do majątku spółki nie zostały spółce skutecznie doręczone, to skutecznie wszczęto postępowanie pierwotne skierowane do majątku spółki, co stanowiło podstawę skierowania postępowania następczego do majątku osoby trzeciej, tj. skarżącej,
naruszenie art. 239a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę usunięcia z obrotu prawnego "nieaktu", przez co naruszona została zasada, iż decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu, nie podlega wykonaniu. Organ pominął bowiem, że wskutek niedoręczenia decyzji nie rozpoczął biegu termin do wniesienia od niej odwołania, a zatem stanowi ona decyzję nieostateczna,
naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 154 § 1 w związku z art. 138 Ordynacji podatkowej, poprzez brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji odmawiającej wykluczenia z obrotu prawnego decyzji, która nie została skutecznie doręczona, a zatem nie może wywoływać ona skutków prawnych, a zatem również poprzez uznanie, że decyzja nieodpowiadająca prawu, wydana wobec spółki nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo iż organ podatkowy prowadząc postępowanie przeciwko spółce uchybił art. 138 § 3 w związku z art. 154 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem zaniechał wystąpienia do Sądu o ustanowienie kuratora dla podmiotu, który nie posiada organu uprawnionego do reprezentacji oraz zaniechał doręczeń w toku prowadzonego postępowania do rąk kuratora,
art. 247 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 154 § 1 w związku z art. 138 Ordynacji podatkowej, poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji, która była niewykonalna w dniu wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, co ma polegać na utrzymaniu w mocy decyzji, która nigdy nie weszła do obrotu prawnego,
art. 248 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie przez organ odwoławczy obowiązku wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i to niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych we wniosku,
art. 108 § 2 pkt 2 lit b Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącej dotyczącego niedopuszczalności wszczęcia postępowania następczego skierowanego do majątku osoby trzeciej w sytuacji, gdy decyzja ustalająca zaległość spółki, postanowienie o wszczęciu egzekucji wobec spółki i postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie weszło do obrotu prawnego, a zatem nie upłynął jeszcze termin płatności ustalonego zobowiązania,
naruszenie przepisów postępowania polegające na wybiórczym stosowaniu przepisów prawa, które zmierza do tendencyjnego uzasadniania okoliczności dla organu wygodnych oraz nieuzasadnionym nieuwzględnianiu okoliczności faktycznych, które kolidują ze stanowiskiem organu.
Dodatkowo skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem.
Istota sprawy w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii skuteczności prawnej złożonego przez skarżąca, jako byłego członka zarządu spółki kapitałowej, żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu, w którym stroną była spółka.
Sąd rozpoznając sprawę podziela pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się wyłącznie z urzędu lub na wniosek strony. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może złożyć tylko strona, to jest podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją kształtującą jego prawa i obowiązki, czyli podmiot, do którego decyzja została skierowana. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1127/16).
Przedmiotem postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie uruchamiane w trybie nadzwyczajnym nie jest jednak kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, kończących sprawę w trybie zwykłym. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jako nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji, stanowi odstępstwo od zasady jej trwałości, określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Uchylenie lub zmiana ostatecznych decyzji może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakłada na organ obowiązek zbadania w pierwszej kolejności, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące rozpoznanie takiego wniosku. W przepisie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonych decyzji, sformułowano katalog przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Przy czym przepis ten nie zawiera katalogu zamkniętego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się wyłącznie z urzędu lub na wniosek strony (art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110 - 117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Uwzględniając treść powyższych przepisów wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może złożyć tylko strona, to jest podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją kształtującą jego prawa i obowiązki, czyli podmiot do którego decyzja została skierowana. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest to, że organ wydaje decyzję na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Na podstawie tych przepisów następuje też ocena interesu prawnego stron postępowania, który jest związany ściśle z prawem materialnym. Organ administracyjny, ustalając uprawnienie danego podmiotu do wzruszenia decyzji ostatecznej, winien zatem dokonać zbadania tej legitymacji w kontekście przepisów prawa materialnego, które były podstawą decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Status byłego członka zarządu spółki nie skutkuje interesem prawnym strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, której stroną jest spółka. Wskazywane przez skarżącą konsekwencje w zakresie ewentualnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki dotyczą w istocie interesu faktycznego, nie wpływają na interes prawny warunkujący możliwość skutecznego żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji dotyczącej spółki.
Status strony postępowania wymaga oceny uwzględniającej treść art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej Zgłoszony w skardze zarzut naruszenia tego przepisu poprzez uznanie, że wnioskodawczyni przysługuje legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie jest uzasadniony.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 maja 2009 r. w sprawie SK 32/07 wskazał na brak interesu prawnego osób ponoszących potencjalnie odpowiedzialność za zaległości podatkowe podatnika w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym decyzji wymiarowej. Trybunał w sposób wyczerpujący odniósł się do kwestii braku interesu prawnego po stronie byłych członków zarządu w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec spółki.
W świetle art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej były członek zarządu spółki nie jest stroną w postępowaniu podatkowym i – w związku z powyższym – nie jest uprawniony do wystąpienia do organu z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe tej spółce. W związku z tym organ podatkowy właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż to, które zostało przewidziane w art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. odmówić wszczęcia tego postępowania.
Wbrew stanowisku strony skarżącej przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest skuteczność złożonego przez nią żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Nieskuteczne prawnie żądanie podmiotu, który nie ma statusu strony nie obliguje organu do podjęcia z urzędu czynności na podstawie art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej Można jednak wskazać, że w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż wskazane przez skarżącą decyzje dotyczące B Sp. z o.o. nie weszły do obrotu prawnego.
Zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 4 O. p. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Ordynacji podatkowej dotyczący zaniechana przez Naczelnika Pierwszego urzędu Skarbowego w Gdańsku obowiązku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zarzut wadliwości i przedwczesności decyzji dotyczącej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania podatkowe spółki, zarzut wadliwości postępowania egzekucyjnego wykracza poza zakres kognicji w rozpoznawanej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło