I SA/Gd 630/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 ( sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 29 § 2a w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora Izby Celnej w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 listopada 2016 r. wystawionych na "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Dyrektor Izby Celnej w S. wystawił tytuły wykonawcze na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w G., utrzymujących w mocy orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w S. w przedmiocie określenia kar pieniężnych, po czym przesłał je do organu egzekucyjnego – Dyrektora Izby Celnej w G. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w S., na podstawie art. 29 § 2a u.p.e.a., Dyrektor Izby Celnej w G., jako organ egzekucyjny, postanowił nie przystąpić do egzekucji. Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł zażalenie na w/w postanowienie. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. Dyrektor IS uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie, argumentując, iż Dyrektor Izby Celnej w S. nie miał uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w trybie art. 29 § 2a u.p.e.a., bowiem przysługuje ono wyłącznie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. W niniejszej sprawie natomiast, w ocenie organu II instancji, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w G., jako organ właściwy w odniesieniu do obowiązków wynikających z orzeczeń wydanych przez naczelnika urzędu celnego, którym w przedmiotowej sprawie jest Naczelnik Urzędu Celnego w S. W ocenie Dyrektora IS, Dyrektor Izby Celnej w G. był zatem jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie, zaś Dyrektor Izby Celnej w S. był jedynie organem wykonującym zadania wierzyciela na podstawie § 1c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczania organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1200), a nie wierzycielem per se. Pismem z dnia 16 marca 2017 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. (dalej jako "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w postanowienie z dnia 9 lutego 2017 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotne znaczenie dla sprawy, zarzucając mu: - naruszenie w chwili orzekania art. 9 ust. 2a ustawy o Służbie Celnej w związku z § 1c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań służby celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, zmienionego rozporządzeniem z dnia 15 września 2015 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1200), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem w rozumieniu obowiązujących w chwili wydania skarżonego postanowienia przepisów u.p.e.a., pomimo tego, że wykonuje wszystkie uprawnienia wierzyciela, w tym w szczególności wystawia upomnienia, tytuły wykonawcze, przedstawia stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów w toku postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie; - naruszenie art. 29 § 2a u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem w rozumieniu przepisów u.p.e.a. i nie może wykonywać przysługujących w toku postępowania uprawnień, pomimo tego, że wszystkie uprawnienia organu tylko i wyłącznie egzekucyjnego wykonywał Dyrektor Izby Celnej w G., co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, bowiem brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. O "interesie prawnym" w rozumieniu cytowanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa, najczęściej o charakterze materialnym. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 919/04 (OSP 2005, z. 11, poz. 128) ocenił, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, str. 199-130). Istnienie, przywołanej powyżej, legitymacji skargowej, w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. podlega badaniu przez sąd administracyjny. W sytuacji jej braku u skarżącego, w przypadku gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z powodu braku interesu prawnego do wniesienia skargi (podobnie: T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo - administracyjne, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 129). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 lutego 2017 r. uchylające postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 listopada 2016 r. wystawionych na "A" Sp. z o.o. i umarzające postępowanie. Rozstrzygnięcia te wydane były w związku z wnioskiem Dyrektora Izby Celnej w S. zawartym w piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. o wydanie na podstawie art. 29 § 2a) u.p.e.a. postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji. Należy wskazać także, iż na podstawie obowiązującego do dnia 1 marca 2017 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby celnej oraz określania terytorialnego zasięgu jego działania ( Dz. U.z 2016 r.poz.1200 ) wyznaczony został Dyrektor Izby Celnej w S. jako organ właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych. Natomiast w przedmiotowej sprawie skargę na ww. postanowienie Dyrektora IS z dnia 9 lutego 2017 r., wniósł Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. Skarżący wskazał, iż działa na podstawie dyspozycji art. 5 § 4 u.p.e.a. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie określenia obowiązków pozostających we właściwości naczelnika urzędu skarbowego uprawnionego do żądania ich wykonania w drodze egzekucji administracyjnej oraz właściwości miejscowej tego naczelnika urzędu skarbowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 419). Zgodnie z art. 5 § 4 u.p.e.a. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, obowiązki pozostające we właściwości naczelnika urzędu skarbowego uprawnionego do żądania ich wykonania w drodze egzekucji administracyjnej oraz właściwość miejscową tego naczelnika urzędu skarbowego, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania tych zadań. Natomiast zgodnie z treścią § 2 pkt 2 przywołanego przez Skarżącego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017r. "uprawnionym do żądania wykonania na terytorium całego kraju w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z wydanej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji w zakresie kary pieniężnej jest Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S". Sąd zauważa, iż treść tego przepisu dotyczy decyzji wydawanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, a zatem orzeczeń organu ustanowionego na mocy art. 11 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1947 ), która weszła w życie dnia 1 marca 2017 r., zaś w niniejszej sprawie decyzje w przedmiocie kar pieniężnych wydał Naczelnik Urzędu Celnego w S., które zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Celnej w G. Wskazane przez Skarżącego akty prawne nie zawierają norm intertemporalnych pozwalających przyjąć jego wstąpienie w prawa Dyrektora Izby Celnej w S., będącego stroną w postępowaniu przed organami w niniejszej sprawie. Sąd wskazuje, iż zgodnie z treścią art. 244 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948) w prawa i obowiązki dyrektora izby skarbowej oraz dyrektora izby celnej w postępowaniach sądowych wszczętych skargami w związku z postępowaniami egzekucyjnymi lub zabezpieczającymi, o których mowa w u.p.e.a., wstępuje właściwy dyrektor izby administracji skarbowej. W świetle powyższych przepisów, Skarżący nie może zostać uznany za stronę niniejszego postępowania sądowego, nie posiada bowiem stosownej, znajdującej oparcie w przepisach prawa materialnego, legitymacji procesowej do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora IS z dnia 9 lutego 2017 r. Tym samym Sąd uznał, iż Skarżący nie wykazał interesu prawnego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie całego uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.