I SA/Gd 631/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o wyłączenie sędziów: NSA Elżbiety Rischka, NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, WSA Ireny Wesołowskiej od orzekania w sprawie w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów: NSA Elżbiety Rischka, NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, WSA Ireny Wesołowskiej. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2018 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów, skarżąca złożyła kolejny wniosek o wyłączenie sędziów, którzy wydali ww. postanowienie, tj. NSA Małgorzaty Tomaszewskiej, NSA Elżbiety Rischka, WSA Ireny Wesołowskiej. Uzasadniając wniosek, skarżąca wskazała, że ww. sędziowie blokują skarżącej prawo do sądu, naruszają standardy bezstronności, obowiązujące sędziów, wynikające z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, art. 6 Konwencji z 1950 r. oraz art. 45 ust.1 Konstytucji. W dniu 11 kwietnia 2018 r. ww. sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, w których wskazano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 i 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na żądanie samego sędziego lub na wniosek strony. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli(pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące, oznacza to, że wszystkie przypadki wyłączenia z mocy ustawy zostały w nim zawarte. Jednocześnie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ww. przesłanek skutkująca obligatoryjnym wyłączeniem sędziów od udziału w sprawie, czego również skarżąca nie podnosiła w złożonym wniosku. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek. Celem instytucji wyłączenia sędziego jest realizacja konstytucyjnego prawa obywateli do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Bezstronność sądu jest też elementem prawa do przeprowadzenia rzetelnego postępowania sądowego w rozumieniu art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych. Także orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na temat bezstronności sędziego w świetle art. 6 ust. 1 wyżej powołanej Konwencji wyraźnie wskazuje na konieczność unikania sytuacji stwarzających wątpliwości co do bezstronności sędziego. Naruszenie jednak tego przepisu w kontekście podejmowania przez tego samego sędziego czynności na różnych etapach określonego postępowania Europejski Trybunał rozpatruje kazuistycznie, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907, postanowienie WSA w Białymstoku z 13 września 2011 r., sygn. akt II SO/Bk 15/11). Wniosek o wyłącznie sędziów od orzekania w przedmiotowej sprawie nie został szerzej przez skarżącą uzasadniony, nie wskazano w nim również skonkretyzowanych okoliczności, a jedynie przywołano ogólnikową argumentację. Tym samym skarżąca nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania. Wskazania wymaga, że wniosek o wyłączenie złożono w związku z negatywnym rozstrzygnięciem wcześniejszego wniosku o wyłączenie innego składy sędziowskiego – oddalenie tego wniosku skarżąca odczytała jako dyskryminację. Sama jednak podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziów, czy też przeświadczenie o prowadzeniu postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Strona niezadowolona ze sposobu rozpoznania sprawy może skorzystać z przysługujących jej środków zaskarżenia. Podnieść należy, że z akt sprawy także nie wynika, aby zachodziły jakiekolwiek z wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. przyczyny wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, że w aktach sprawy znajdują się pisemne oświadczenia sędziów, z których wynika, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności sędziów, ani nie zachodzą przesłanki wyłączenia od rozpoznania sprawy z mocy prawa, określone w art. 18 P.p.s.a. W ocenie sądu, prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, a argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie podważyła wiarygodności złożonych oświadczeń. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 22 § 1 i p.p.s.a., oddalił wniosek strony.