I SA/Gd 635/06

Dnia 6 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Tomasz Kolanowski,, Protokolant Sekretarz Sądowy Zuzanna Baca-Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe A SA z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r., luty, marzec, kwiecień, sierpień wrzesień, październik i listopad 2000 r., marzec 2001 r. oraz z tytułu kosztów egzekucyjnych. postanawia: 1. umorzyć postępowanie; 2. zasądzić na rzecz skarżącego P. P. od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę w wysokości 5.615,00 (pięć tysięcy sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 3.600,00 ( trzy tysiące sześćset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności P. P. za zaległości podatkowe A z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok w kwocie [...] złotych, podatku od towarów i usług za grudzień 1999 roku, luty, marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2000 roku w kwocie [...] złotych, odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za listopad i grudzień 1999 roku w wysokości [...] złotych oraz luty i sierpień 2000 roku w wysokości [...], a także z tytułu odsetek za zwłokę od ww. należności na dzień [...] roku w kwocie [...] złotych. Ponadto, organ I instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej odpowiedzialności skarżącego za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2001 roku oraz z tytułu kosztów egzekucyjnych. Po rozpatrzeniu odwołania P. P., Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] roku nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe A z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 1999 roku, luty, marzec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2000 roku w łącznej kwocie [...] złotych wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowych naliczonych na dzień wydania decyzji w kwocie [...] złotych, i orzekając w tym zakresie wyłączył odpowiedzialność skarżącego za ww. należności. W pozostałej części organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Od powyższej decyzji P. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, żądając uchylenia obu decyzji. W dniu [...] roku do tut. Sądu wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie przez organ odwoławczy w dniu [...] roku decyzji nr [...] uwzględniającej w całości skargę P. P. i uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku, z powodu upływu terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Ratio legis takiego unormowania jest umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania lub braku działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem. Konstrukcja taka nie powinna przy tym naruszać praw skarżącej strony, skoro uwzględnienie skargi oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Sąd zważył, iż w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] roku nr [...] uwzględnił w całości skargę P. P. i uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku, z powodu upływu terminu przedawnienia. Sąd ustalił, iż decyzja ta została jednak wydana po rozpoczęciu rozprawy, która odbyła się w dniu 7 listopada 2006 roku. Zgodnie z cyt. wyżej przepisem uwzględnienie skargi może nastąpić tylko "do dnia rozpoczęcia rozprawy". Przepis ten jednakże nie określa skutków uwzględnienia przez organ skargi z naruszeniem tego terminu tj. po rozpoczęciu rozprawy, w przypadku jej odroczenia przez wojewódzki sąd administracyjny. Zważyć należy, iż podjęcie przez organ rozstrzygnięcia w ramach autokontroli po rozpoczęciu rozprawy może jedynie podlegać badaniu w świetle naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w sytuacji zaskarżenia tegoż rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego – tak: Andrzej Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 149, pakt 11 oraz Tadeusz Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexPolonica Maxima, ppkt 23). A zatem naruszenie terminu, do którego organ może wydać rozstrzygnięcie autokontrolne, nie powoduje samo przez się bezskuteczności tego rozstrzygnięcia. A skoro jest ono skuteczne, to postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe i na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy je umorzyć; kontrolowana przez sąd działalność administracji publicznej to zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie (decyzja) organu administracyjnego, jak i postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie. Jeżeli zatem przedmiot sądowej kontroli - zaskarżona decyzja - została uchylona i zastąpiona nową decyzją, to postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na tę decyzję (uchyloną) stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. Sąd rozstrzyga, co prawda, w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd może też, na podstawie art. 135 p.p.s.a. objąć swoim rozstrzygnięciem inne akty i czynności podjęte w granicach danej sprawy. Niemniej jednak postępowanie sądowe dotyczy zaskarżonej decyzji. Wyeliminowanie tej decyzji przez organ sprawia, że Sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, mimo, że sprawa w sensie materialnoprawnym dalej istnieje. Sprawa nie staje się więc bezprzedmiotowa, natomiast bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowe, dotyczące zaskarżonej decyzji. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznaje zaś za przesłankę umorzenia postępowania sądowego bezprzedmiotowość tego postępowania (tak: wyrok NSA z dnia 11 maja 2005 roku, sygn. akt I GSK 156/2005). Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na mocy art. 201 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 212, poz. 2075) Sąd zasądził na rzecz skarżącego P. P. od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz opłaty za pełnomocnictwo, a także kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.