I SA/Gd 635/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-07-06

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Danuta Oleś, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do wydania postanowienia w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego przed jego zakończeniem, w sytuacji gdy zobowiązany domaga się ustalenia tych kosztów powołując się na przedawnienie należności?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do wydania postanowienia w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego przed jego zakończeniem. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 64c § 7 i § 8, jednoznacznie wskazują, że postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych wydaje się po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, bądź poprzez jego umorzenie, bądź poprzez wyegzekwowanie należności. Wniosek o wydanie takiego postanowienia złożony w toku postępowania jest przedwczesny.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec T.B. w oparciu o tytuły wykonawcze dotyczące należności podatku VAT. T.B. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności oraz o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, argumentując, że koszty te nie powinny być naliczane od przedawnionych należności. Organy egzekucyjne odmówiły wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, wskazując, że postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. T.B. złożył skargę do WSA w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w zakresie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję administracyjną do majątku T.B. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 22.11.2002r. o numerach od [...] do [...]. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące odpowiednio: od lipca do grudnia 1997 r., od stycznia do kwietnia 1998 r., czerwiec, lipiec, sierpień, październik i listopad 1998 r., luty, marzec, listopad, grudzień i październik 1999 r. W dniu 10.12.2002 r. doręczono odpisy w/w tytułów wykonawczych oraz sporządzono protokół o stanie majątkowym zobowiązanego i pobrano pieniądze. Zawiadomieniem z dnia 20.03.2009 r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą zobowiązanego – "A" S.A. w G. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał zawiadomienie w dniu 25.03.2009 r. W tym samym dniu odpis zawiadomienia otrzymał zobowiązany. Pismem z dnia 27.03.2009 r. T.B. wniósł skargę na czynności egzekucyjne. związane z zajęciem wynagrodzenia za pracę dokonanym zawiadomieniem z dnia 20.03.2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 04.06.2009 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Pismem z dnia 27.03.2009 r. T.B. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązany stwierdził, iż należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] uległy przedawnieniu. Postanowieniem z dnia 30.04.2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] - [...]. Na skutek rozpoznania zażalenia T.B. na to postanowienie, wniesionego pismem z dnia 19.05.2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29.06.2009 r. uchylił w całości skarżone postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pismem z dnia 27.03.2009 r. T.B. wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. Zobowiązany stwierdził. że nie ma podstaw do obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego, gdyż postępowanie to obejmuje należności przedawnione. Postanowieniem z dnia 30.04.2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.) – dalej w skrócie k.p.a., art. 64c § 7 oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954: z późn. zm.) – dalej w skrócie u.p.e.a. - po rozpatrzeniu zażalenia T.B. wniesionego pismem z dnia 19.05.2009 r. na postanowienie organu egzekucyjnego z 30.04.2009 r. postanowieniem z dnia 29.06.2009r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Ponadto po ponownym rozpoznaniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 21.07.2009 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] - [...]. Pismem z dnia 10.08.2009 r. T.B. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21.07.2009 r. Postępowanie z powyższego zakresu pozostaje w toku. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu z dnia 29.06.2009 r. T.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.06.2009 r., którym uchylono postanowienie organu egzekucyjnego z 30.04.2009 r. w całości i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Zobowiązany zarzucił przedmiotowemu postanowieniu naruszenie przepisów: - art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., - art. 64c § 3, § 7 i § 8 u.p.e.a., - art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.06.2009 r., jak też zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 24.06.2010 r. zakwestionował legalność i prawidłowość działań egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie. Stwierdził, że postanowienie z dnia 29.06.2009 r. oraz poprzedzające je: postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.04.2009 r. wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej, stosownie do treści art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty za dokonane czynności egzekucyjne wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne. z zastrzeżeniem § 2-4, co do zasady obciążają zobowiązanego. Przy czym z dyspozycji art. 64c § 3 ustaw) o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się. że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te wraz z naliczony mi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Z kolei na mocy art. 64 c § 7 i § 8 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Żądanie nic podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Wskazano, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nr z dnia 30.04.2009 r., jak również na dzień rozpoznania wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.B. nie dokonał realizacji obowiązku pieniężnego objętego tytułami wykonawczymi od [...] do [...], a postępowanie egzekucyjne pozostaje w toku, gdyż nie wydano żadnego prawomocnego rozstrzygnięcia w świetle którego wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Zatem w tym stanie sprawy nie miała zastosowania dyspozycja zacytowanego wyżej art. 64c § 3 u.p.e.a. Podkreślenia wymaga nadto, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza reguły, iż każde koszty egzekucyjne i na każdym etapie postępowania egzekucyjnego ustalane są w formie postanowienia - na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. Wydanie takiego postanowienia jest uzależnione od złożenia stosownego żądania przez zobowiązanego z zachowaniem wskazanego w ustawie terminu, jeżeli koszty te obciążają zobowiązanego (poza przypadkiem określonym w rozumieniu art. 64c § 3 powołanej ustawy) albo z urzędu jeżeli koszty obciążają wierzyciela, niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym (tzw. wierzyciela obcego ). Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, co do zasady postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych może być wydane po zakończeniu egzekucji, a nie w ramach postępowania pozostającego w toku, co do którego nie można orzec kto i w jakiej wysokości poniesie koszty tego postępowania. Tym samym merytoryczne rozpoznanie wniosku T.B. wniesionego pismem z dnia 27.03.2009 r. dotyczącego wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w odniesieniu do tytułów wykonawczych od [...] do [...] było przedwczesne z uwagi na brak zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Stosownie do treści art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 u.p.e.a.). Ponadto w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a. organ pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.). W myśl natomiast art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz określone w art. 64b u.p.e.a. wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym – stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zasadą jest więc, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków. Przedstawiona zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy dotyczących kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64c § 2 u.p.e.a. jeżeli tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji, wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym obowiązany jest uiścić, tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny, kwotę wynoszącą 3,40 zł. W myśl natomiast art. 64c § 3 u.p.e.a. jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Wskazać należy, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym – co do zasady – można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji. Należy przy tym zaznaczyć, że nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia. Może ono bowiem zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia bowiem postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Podkreślić należy, że różne są momenty wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji. Datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym (art. 61 § 3 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a.). Stosownie natomiast do treści art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest więc wcześniej niż sama egzekucja. Badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego – stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. – organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Wśród nich ustawodawca wymienia między innymi : niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wymogów jakie winien spełniać tytuł wykonawczy, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, czy prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Zarzuty są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w praktyce oznacza, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania (D. Jankowiak: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Oficyna Wydawnicza Unimex, s. 311). Zarzuty wnosi się bowiem w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W przypadku uwzględnienia zarzutów organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego fazach zobowiązany może natomiast występować z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Co do zasady nie jest możliwe umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny z urzędu, poza jednym wyjątkiem, który nie ma w sprawie niniejszej zastosowania, mianowicie w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, przy zastrzeżeniu, iż organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Umorzenie postępowania może nastąpić w każdym jego stadium, zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, jak i po jej zakończeniu. Przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. W wyniku umorzenia postępowania mogą być również uchylone dokonane czynności egzekucyjne. Przyczyny umorzenia tego postępowania określone są w art. 59 u.p.e.a. Wśród nich nie występuje przesłanka niespełnienia wymogów z art. 27 u.p.e.a., czy też prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, natomiast tenże przepis w §1 w pkt 7 ustawy traktuje o obligatoryjnym umorzeniu postępowania, w przypadku niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, w sytuacji, gdy obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Wydanie natomiast postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych następuje już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela (art. 64c § 7 u.p.e.a.). W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Natomiast gdy zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 8 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych uwzględnia między innymi dokonane w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów egzekucyjnych, poniesione wydatki egzekucyjne. Obowiązany jest także uwzględnić wydane w toku tego postępowania postanowienia powodujące wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji, jeżeli postanowienia takie zostały wydane. Wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada natomiast, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem, w tym, czy zasadny jest zarzut przedawnienia zobowiązania. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest zakres zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w odniesieniu do ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji oraz istnienia podstawy do wydania postanowienia ustalającego koszty prowadzonej egzekucji przed jej zakończeniem. Stan faktyczny w sprawie nie był sporny. W stosunku do skarżącego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wszczęcie to nastąpiło w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący złożył wniosek o ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego w oparciu o zasadę wynikającą z art. 64c § 3 u.p.e.a. Organy obu instancji odmówiły ustalenia tych kosztów na obecnym etapie postępowania. Zdaniem Sądu, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest słuszne. Jak wskazano powyżej, kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym uregulowana jest w Rozdziale 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 151 ze zm.). Zgodnie z art. 64c § 1 tej ustawy koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Na podstawie § 7 tego przepisu organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego, albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Natomiast zgodnie z § 8 żądanie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Jednoznacznie należy stwierdzić, że powołane powyżej przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego nie zostało zakończone ani poprzez umorzenie, ani poprzez wyegzekwowanie należności. Wobec powyższego, słuszne jest stanowisko organów, że nie ma podstawy do wydania postanowienia ustalającego koszty postępowania egzekucyjnego, gdyż do wydania takiego postanowienia konieczne jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, aby była możliwość kompleksowego ustalenia ostatecznych kosztów postępowania egzekucyjnego oraz aby rozpoczął bieg termin 14 dniowy, o którym mowa w art. 64c § 8 u.p.e.a. Brak jest bowiem uregulowań prawnych, które nakładałyby na organy obowiązek wydawania postanowień o kosztach postępowania egzekucyjnego przed jego zakończeniem. Artykuł 64c § 8 u.p.e.a. jednoznacznie tę kwestię reguluje. Postanowienie o kosztach egzekucyjnych wydawane jest po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, bądź poprzez umorzenie, bądź poprzez wyegzekwowanie dochodzonych kwot. Wbrew stanowisku skarżącego, obowiązku wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych nie można dopatrzyć się w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika to z konieczności selektywnego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niedopuszczalność stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Sądu, w kwestii kosztów egzekucyjnych uregulowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są kompleksowe i nie ma w tym zakresie podstaw do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Reasumując Sąd wskazuje, że art. 64c § 3 u.p.e.a dotyczy ujawnienia już po zakończonym postępowaniu egzekucyjnym i pobraniu od zobowiązanego kosztów, że postępowanie to było niezgodne z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, iż przez określenie " okaże się " należy rozumieć takie przypadki, których niezgodność z prawem stwierdzona zostanie orzeczeniem właściwego organu. Będzie to stosowna decyzja organu bądź wyrok sądowy, które w swej treści przesądzają, że tytuł wykonawczy jest niezgodny z prawem. Na taką interpretację wskazuje też przepis art. 59 u.p.e.a. Dodatkowo w przypadku obciążenia wierzyciela kosztami należy wykazać, iż niezgodność z prawem została przez niego spowodowana. Mając to na uwadze Sąd uznał, że niezasadne są podniesione przez skarżącego zarzuty w stosunku do zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego orzeczono o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło