I SA/Gd 64/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie: - art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia p. Z. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego nr: [...] z dnia 19 września 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, że Pan Z. K. w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego w dniu 27 czerwca 2007 r. złożył w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną AKC - U oraz uiścił zadeklarowany podatek akcyzowy w kwocie 29.016,- zł. Następnie, pismem z dnia 12 listopada 2007 r. Strona zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o zwrot nienależnie zapłaconego podatku akcyzowego. Decyzją nr: [...] z dnia 11 stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym uiszczonym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Decyzja ta nie została zaskarżona, a zatem stała się ostateczną (uzyskała przymiot prawomocności). Następnie, w dniu 26 maja 2008 r. Podatnik wystąpił z kolejnym wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego. Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniem z dnia 8 lipca 2008 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W terminie przewidzianym do wniesienia zażalenia Podatnik skierował do organu podatkowego kolejne pismo (z dnia 15 lipca 2008 r.), które Naczelnik Urzędu Celnego przekazał organowi II instancji. Dyrektor Izby Celnej uzyskawszy od podatnika wyjaśnienie, iż jego pismo nie miało charakteru zażalenia oraz mając na uwadze, że podatnik złożył kolejny wniosek o zwrot podatku akcyzowego, przekazał sprawę organowi podatkowemu I instancji. Naczelnik Urzędu Celnego, mając na uwadze art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania we wnioskowanej sprawie. W dniu 29 września 2008 r. do Urzędu Celnego wpłynęło pismo strony z dnia 26 września 2008 r. Jakkolwiek pismo nie zostało przez podatnika nazwane zażaleniem, to zostało skierowane do Dyrektora Izby Celnej, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego, zostało wniesione w terminie przysługującym na wniesienie zażalenia i zaznaczono, że pismo odnosi się do wydanego postanowienia. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego, potraktował pismo jak zażalenie i przekazał je organowi II instancji. Pismem z dnia 19 listopada 2008 r. strona została poinformowana o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dniu 1 grudnia 2008 r. pełnomocnik podatnika, w siedzibie organu podatkowego, zapoznał się z aktami sprawy. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnia, że obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej, występującego w roli organu odwoławczego było rozpatrzenie sprawy i wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 233 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie istotną okolicznością jest, że kwestia dotycząca obowiązku podatkowego powstałego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego przez podatnika była już przedmiotem postępowania podatkowego. Organ podatkowy przeprowadził w tej sprawie postępowanie podatkowe i wydał w dniu 11 stycznia 2008 r. rozstrzygnięcie od którego strona nie odwołała się. Decyzja podatkowa wydana w pierwszej instancji staje się ostateczną jeżeli strona nie złoży od niej odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym, w tym również podatkowym obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych. Reguła ta została sformułowana w art. 128 Ordynacji podatkowej. Jako że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne, uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach dodatkowych. Zasada trwałości decyzji podatkowych służy ochronie praw nabytych podatnika i ochronie ogólnego porządku prawnego. Zatem ujmując najprościej w ocenie organu odwoławczego, jeżeli jakiekolwiek zagadnienie podatkowe było już przedmiotem postępowania i zostało rozstrzygnięte decyzją, od której nie wniesiono odwołania, to ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie i powtórne rozstrzygniecie tej samej kwestii byłoby przejawem rażącego naruszenia prawa. Dyrektor Izby Celnej dalej stwierdza, że w przypadku złożenia przez podatnika wniosku o wszczęcie postępowania, organ podatkowy zobowiązany jest do jego wstępnej oceny pod kątem dopuszczalności takiego postępowania. Na tym etapie badana jest strona formalna wniosku, to znaczy weryfikacja czy wniosek został złożony przez uprawnioną osobę i czy nie występują przesłanki nakazujące odmówienia wszczęcia postępowania. Wśród wspomnianych przyczyn, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, w literaturze wskazuje się między innymi przypadek gdy w sprawie zapadła już decyzja. W przypadku takim organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Taka wykładnia przepisów zyskała aprobatę sądów administracyjnych (np. wyrok WSA z dnia 28 września 2004 r., III SA 3279/03, OSP 2006, z. 3, poz. 31). W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej stwierdza, że Naczelnik Urzędu Celnego dokonał wyboru prawidłowej normy prawnej zawartej w art. 165a Ordynacji podatkowej i ściśle zastosował się do dyspozycji zawartej w tym przepisie, nakazującej wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co w konsekwencji oznacza, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Niezależnie od powyższego uzasadnienia, Dyrektor Izby Celnej, mając na uwadze ogólne zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania zawartą w art. 121 O.p., wyjaśnił stronie relację obowiązujących przepisów krajowego prawa podatkowego, do odpowiednich regulacji wspólnotowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie formułuje żadnych formalnych zarzutów wobec kwestionowanego rozstrzygnięcia, poza stwierdzeniem, że skarżący nie zgadza się z jego treścią i uważa je za krzywdzące jego osobę. W ostatnim zdaniu skargi zawarte jest zobowiązanie, aczkolwiek w trybie warunkowym, dostarczenia do Sądu kompletu dokumentów. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje (postanowienia) administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa. Stan faktyczny będący podstawą ustaleń poczynionych przez organy podatkowe nie jest przedmiotem sporu i nie budzi wątpliwości. Należy zauważyć, że w istocie skarżący nigdy nie formułował zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa, a swoje kolejne petycje opierał jedynie na poczuciu krzywdy. Jak trafnie podkreślono w odpowiedzi na skargę rozstrzygnięcia podejmowane przez organy podatkowe mogą powodować negatywny odbiór ze strony adresatów. Naturalną skłonnością jest niechętny stosunek do rozstrzygnięcia pozbawiającego podatnika części dochodu, zysku, czy obrotu (wartości dodanej) tytułem podatku. Niezadowolenie podatnika z podjętego rozstrzygnięcia nie jest jednak samo w sobie równoznaczne z bezprawnością decyzji organu podatkowego. Z akt sprawy w sposób niewątpliwy wynika, że źródłem formułowanych przez skarżącego postulatów są artykuły prasowe (do jednego z wniosków skarżący załączył kopię takiego artykułu). Jednakże strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać różnic pomiędzy opisywanym w prasie stanem prawnym obowiązującym do dnia 30 listopada 2006 r., a przepisami obowiązującymi w chwili powstania ciążącego na skarżącym obowiązku podatkowego. Uiszczony przez skarżącego podatek został obliczony na podstawie jedynej możliwej stawki podatku zastosowanej wobec niezakwestionowanej przez organ podatkowy podstawy opodatkowania, stanowiącej kwotę za jaką pojazd został nabyty. Wydana przez organ podatkowy decyzja z dnia 11 stycznia 2008 r. odmawiająca stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego jest ostatecznym (prawomocnym) rozstrzygnięciem podatkowym. Powyższe oznacza, że wszelkie kolejne wnioski dotyczące zwrotu podatku (niepoparte przesłankami nadzwyczajnymi) muszą spotkać się odmową wszczęcia postępowania. Z akt sprawy dalej wynika, że w toku postępowania wielokrotnie zwracano się do skarżącego z żądaniami sprecyzowania intencji pism składanych do organów podatkowych, wskazując na istnienie w obrocie decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę zwrotu akcyzy. Skarżący w żadnym ze swoich pism nie udzielił odpowiedzi, że jego ponowne wnioski zmierzają do uruchomienia postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych a wprost przeciwnie - jednoznacznie oświadczył, że domaga się rozpoznania swojego wniosku jako nowej sprawy, co w konsekwencji zasadnie doprowadziło do zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie prawidłowo podanego art. 165 a) Ordynacji podatkowej. Z tych przyczyn skargę na mocy art. 151 cyt./w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.