I SA/Gd 64/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor Izby) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2019 roku w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 1 marca 2019 roku wystawionego wobec J. M. (dalej: Skarżący). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano następujący stan faktyczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J.M. na podstawie wystawionego przez Wójta Gminy tytułu wykonawczego z dnia 1 marca 2019 roku nr [...]. Obejmuje on nieuiszczoną IV ratę podatku od nieruchomości za 2018 rok. Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] z dnia 27.03.2019r. o zajęciu innej wierzytelności "A" Sp. z o.o. (art. 89 § 1 u.p.e.a.). Wydruk powyższego zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 15 kwietnia 2019 roku. Korzystając z przysługującego prawa pismem z dnia 17 września 2018 roku J. M. wniósł zarzuty z art. 33 § 1, 3, 4, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 1 marca 2019 roku. Końcowo podkreślił uciążliwość czynności egzekucyjnych z uwagi na wysokość zobowiązań. W dniu 19.06.2019 r. wierzyciel wydał postanowienie, w którym uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione. Następnie pismem z dnia 31.07.2019r. wierzyciel poinformował o ostateczności ww. postanowienia. W związku z powyższym w dniu 21.08.2019r. organ I instancji wydał postanowienie uznając wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zażalenie. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; błąd co do osoby zobowiązanego; niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Artykuł 34 § 1 u.p.e.a. wskazuje z kolei, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym -także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli zarzuty są uzasadnione, organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne albo stosuje mniej uciążliwy środek egzekucyjny. Jak stanowi art. 34 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Artykuł 27 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2206); wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada; treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej -także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku; datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a; datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g. Zgodnie z art. 124 § 1 K.p.a postanowienie powinno zawierać następujące elementy: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Natomiast § 2 ww. artykułu wskazuje, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Przystępując do oceny podniesionych zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 01.03.2019r. obejmuje należność pieniężną wynikającą z decyzji Wójta Gminy nr [...] z dnia 08.02.2017r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2018, zmienianej następnie decyzją tego samego organu nr [...] z dnia 22.11.2018r. co do jej wysokości w zakresie IV raty za rok 2018 - w kwocie należności głównej 1.201,00 zł. Organ egzekucyjny prawidłowo wskazał, że na dzień wystawienia ww. tytułu wykonawczego strona nie wniosła odwołania od decyzji, która stała się ostateczna, jej wykonanie nie uległo wstrzymaniu, a obowiązek z niej wynikający nie został umorzony. Wobec tego obowiązek istniał i był wymagalny w dniu wystawienia ww. tytułu wykonawczego. Zobowiązanie się nie przedawniło. Termin przedawnienia zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upływa z dniem 31.12.2023r., o ile nie zajdą okoliczności modyfikujące jego bieg w postaci zawieszenia lub przerwania. Obowiązek nie wygasł również z żadnego innego powodu. Organ egzekucyjny nie odnotował żadnej wpłaty na poczet ww. zobowiązania. Jako że pozostawanie przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym nie budzi wątpliwości, nie ma podstaw do negowania istnienia obowiązku co do egzekwowanych należności, które istniały na dzień wystawienia ww. tytułu wykonawczego. Ponadto wierzyciel wskazuje, że należność objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym nie została wykonana, umorzona, przedawniona, a także nie wygasła z przyczyn wskazanych w art. 59 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo należy wskazać że, wnosząc zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, powinien skarżący przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów to potwierdzających, zarówno na etapie postępowania prowadzonego przed organem egzekucyjnym, jak i przed organem odwoławczym. W ocenie wierzyciela niezasadny jest również zgłoszony zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Nie doszło do rozbieżności pomiędzy treścią obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego decyzją Wójta Gminy. Również zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego sformułowany na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a nie zasługuje na uwzględnienie. Wierzyciel wskazał, że w tytule wykonawczym prawidłowo wskazano osobę, na której ciąży obowiązek podatkowy. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, "błąd co do osoby zobowiązanego" zachodzi po pierwsze wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione poprzez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Po drugie, błąd taki może mieć miejsce wówczas, gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego. Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę egzekwowanego obowiązku. Z żadną z podanych wyżej sytuacji nie mamy do czynienia w badanej sprawie, bowiem opisana decyzja podobnie jak i tytuł wykonawczy zostały wystawione na dane osobowe J. M. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Wierzyciel ustosunkował się również do zgłoszonego zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego twierdząc, że jest nieuzasadniony (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu zarzuty te ocenił samodzielnie, wskazując dopuszczalność egzekucji oraz uznając za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka. W omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji z przyczyn formalnych, nie merytorycznych, które podlegają ocenie w ramach zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Wierzyciel wezwał skarżącego w upomnieniu nr [...] z dnia 18.12.2018r. do uiszczenia IV raty za podatek od nieruchomości za 2018r. Doręczenie upomnienia nastąpiło w dniu 22.01.2019r. Odnośnie postawionego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), Dyrektor Izby uznał go za nieuzasadniony, bowiem jak wskazuje art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. Ponadto organ egzekucyjny podkreślił, że powyższe zajęcie nie doprowadziło do uzyskania jakichkolwiek kwot na spłatę należności, a dłużnik nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. nie może być uznany za uzasadniony. Zgodnie z przepisami art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy musi spełniać wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. i być sporządzony według ustalonego wzoru, jak stanowi z kolei art. 26 § 1 u.p.e.a. Należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądowym "brak chociażby jednego z elementów (wskazanych w art. 27 u.p.e.a.) powoduje niedopuszczalność egzekucji" (wyrok NSA z dnia 6 maja 1998 r. II SA/Sz 1477/97 niepubl.). Tytuł wykonawczy jest zatem dokumentem urzędowym, który musi spełniać określone wymogi treściowe, ponieważ warunkuje wszczęcie egzekucji. W niniejszej sprawie zdaniem organu ww. tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 27 u.p.e.a. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 08.08.2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 850) i zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. Ww. tytuł wykonawczy został zatem prawidłowo wystawiony przez wierzyciela, co skutkowało zaopatrzeniem przez organ egzekucyjny klauzulą i skierowaniu go do egzekucji administracyjnej. Ponadto odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zauważył, że zgodnie z art 35 § 1 u p.e.a - zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. - zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu powoduje zatem, że postanowienie takie w dalszym ciągu pozostaje nieostateczne, aż do czasu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Zatem omawiane postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone - z mocy prawa od dnia wpływu zarzutów do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim tj. od dnia 25.04.2019 r. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił brak podstaw faktycznych i prawnych do jego wydania i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z zaskarżonym orzeczeniem nie sposób się zgodzić, że brak jest podstaw do jego wydania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów należy stwierdzić, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa. Z uzasadnienia postanowienia i z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne obejmujące należności z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2018 rok, podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Wójta Gminy [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok, czego skarżący skutecznie nie podważył. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zarówno przez organy jak i przez Sąd, są przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) prawidłowo wskazane i zacytowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący pismem z dnia 17.09.2018r. wniósł zarzuty przewidziane w art. 33 § 1 pkt 1,3,4,6,7, i 10 u.p.e.a., wskazując w uzasadnieniu, że podnosi zarzuty wykonania w całości obowiązku, ewentualnie przedawnienie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych wart. 27 u.p.e.a. Przy czym poza przytoczeniem powyższych zarzutów skarżący nie wskazał żadnych okoliczności ani dowodów na ich poparcie, również w zażaleniu od postanowienia organu I instancji i w skardze do WSA tego nie uczynił. Mając zatem na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zawierającego wszystkie wymagane prawem składniki struktury postanowienia administracyjnego określone w art. 124 § 1 i 2 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny niezbędny do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby prawidłowo wskazał i zacytował mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa i w sposób wyczerpujący wyjaśnił brak podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.