I SA/Gd 645/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatku od towarów i usług za miesiąc luty i marzec 2005 r. postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 1 października 2008 r. oraz do uiszczenia wpisu od tego zażalenia Postanowieniem z dnia 1 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2007 r. dotyczące pozostawienia żądania skarżącego bez rozpoznania. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 października 2008 r. Skarżący został pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia, o wymogach formalnych, które musi ono spełniać, wysokości wpisu od zażalenia, terminie i trybie jego wniesienia oraz o skutkach dokonania czynności po upływie zakreślonego terminu. Skarżący nie wniósł zażalenia w przewidzianym dla tej czynności terminie, który bezskutecznie upłynął z dniem 13 października 2008 r. Pismem z dnia 15 października 2008 r. skarżący wniósł o przywrócenie termin do złożenia zażalenia oraz do uiszczenia wpisu od zażalenia. W sporządzonym osobiście piśmie, skarżący wskazał, że termin 7 dni na wniesienie zażalenia był za krótki na zatrudnienie adwokata, co uznawał za konieczne z uwagi na podejrzane działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz jego pracowników. Mając na uwadze, że na wcześniejszych etapach postępowania Sąd, w nieuprawniony sposób "podzielił na sprawy jedną sprawę", skarżący powziął wątpliwość, co do kwestii należnego od zażalenia wpisu, ponieważ "ostatnie wezwanie dotyczyło jednej sprawy". Skarżący wskazał, że w celu wyjaśnienia wątpliwości udał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie pracownik sekretariatu, po obejrzeniu "wezwań", potwierdził zawartą w nich informację o konieczności dokonania tylko 1 opłaty w kwocie 100 zł. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego powyższa kwota została niezwłocznie przez niego uregulowana w kasie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Na wstępie wskazać należy, że pomimo wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, skarżący jak dotąd nie wniósł zażalenia na postanowienie z dnia 1 października 2008 r. Natomiast domagając się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu, twierdzi jednocześnie, że wpis ten uiścił, co nie znajduje potwierdzenia, ani w aktach sprawy, ani w dokumentacji księgowej prowadzonej przez kasę Sądu. Wobec zaistniałych na wcześniejszych etapach postępowania wyraźnych trudności skarżącego w dokładnym precyzowaniu wnoszonych przez niego żądań, Sąd uznał za konieczne wyjaśnić powody i podstawę prawną wydania w ramach niniejszego postanowienia jednego roztrzygniecia dotyczącego dwóch złożonych przez skarżącego wniosków tj. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Jak wynika z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") aby zażalenie mogło być przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, musi być od niego uiszczony wpis. Czynność uiszczenia wpisu jest więc ściśle związana z czynnością wniesienia zażalenia., które jak wskazano wyżej, jeżeli nie zostanie opłacone, nie podlega w ogóle rozpoznaniu. Uiszczenie wpisu nigdy nie występuje w oderwaniu, ale stanowi swoisty wymóg formalny, związany z określoną czynnością procesową, której chce dokonać strona. Samo uiszczenie wpisu, bez wniesienia zażalenia, nie może się więc wiązać i nie wiąże się ze skutkiem procesowym w postaci zaskarżenia określonego rozstrzygnięcia Sądu. Reasumując, dla skutecznego wniesienia zażalenia strona jest obowiązana do uiszczenia należnego od zażalenia wpisu, o czym jest ona, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, każdorazowo pouczana przez Sąd. Zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W kontekście powyższych rozważań dotyczących charakteru wpisu jako czynności warunkowej i zależnej, należy przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenie wpisu od zażalenia ze swej istoty zawiera się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Analiza treści pisma skarżącego z dnia 15 października 2008 r. wskazuje, że przez składane wnioski chciał uzyskać możność skutecznego zaskarżania postanowienia. W tym celu, mając na uwadze art. 87 § 4 p.p.s.a. skarżący był uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, do którego jednak powinien był dołączyć samo zażalenie i w stosowny sposób je opłacić. Jak wskazano wyżej pomimo złożenia wniosków o przywrócenie terminu, skarżący nie dokonał czynności, której nie dokonał w terminie tj. nie złożył opłaconego zażalenia. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu przez Sąd. O niedopuszczalności wniosku może mówić m.in. tedy, gdy termin do jego złożenia w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, co powoduje konieczność uznania wniosku za złożonego przedwcześnie. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu określa art. 87 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Treść wniosku strony powinna więc wskazywać nie tylko okoliczność, która stała się przyczyną uchybienia terminu, ale także bezpośrednio określać lub przynajmniej pozwalać na ustalenie, kiedy ta przyczyna ustała. Jak wskazano wyżej podstawą dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jest bowiem nie tylko jego uchybienie, ale także ustanie przyczyny tego uchybienia. W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do skutecznego wniesienia zażalenia skarżący wskazał na wątpliwości dotyczące sposobu opłacenia zażalenia, pomimo tego, że został on w prawidłowy i czytelny sposób pouczony o tym, że o ile będzie chciał je wnieść, ma obowiązek uiścić tylko jeden wpis w wysokości 100 zł. Wyjaśniając powody posiadanych wątpliwości skarżący wskazał na brak zaufania do działań Sądu, pomimo tego, że w istocie polegały one na skierowaniu do skarżącego jasno sformułowanego pouczenia o trybie wniesienia i opłacenia zażalenia, tj. zostały poczynione dla zagwarantowania przysługującego mu prawa do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd wyższej instancji. W związku z posiadanymi wątpliwościami i brakiem zaufania do działań Sądu, skarżący uznał jednocześnie potrzebę uzyskania profesjonalnej porady prawnej, przy czym zakreślenie tak krótkiego terminu na złożenie zażalenia, jakim było siedem dni, stało się kolejną powiązaną z wyżej wskazanymi przyczyną uchybienia terminu do złożenia zażalenia. Treść pisma z dnia 15 października 2008 r. jednoznacznie wskazuje, że zostało ono złożone pomimo nieustania przyczyny, wskazanej przez wnioskodawcę jako powód uchybienia terminu do złożenia prawidłowo opłaconego zażalenia. Jak wskazano wyżej, jako przyczyna uchybienia terminowi wskazane zostało subiektywne przekonanie skarżącego o tym, że zastosowanie się do pouczeń Sądu dotyczących złożenia środka zaskarżania, może w efekcie doprowadzić do niekorzystnych z punktu widzenia skarżącego skutków procesowych. Ponieważ skarżący w dalszym ciągu posiada wątpliwości, co do prawidłowości i bezstronności podejmowanych przez Sąd i jego pracowników działań, w tym pouczeń i wyjaśnień o przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia, złożony przez niego wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za przedwczesny, a więc niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. Sąd zauważą jednocześnie, że skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności (jak np. nagła choroba, przerwa w komunikacji, pożar lub inna katastrofa, błędne pouczenie o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia itp.) mogących stanowić przeszkodę dla dokonania czynności procesowych, a które trwałyby lub wystąpiły w czasie siedmiu dni, w których skarżący miał prawo do wniesienia zażalenia. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.