I SA/Gd 645/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. W dniu 2 października 2008 r. organ administracji przekazał do tutejszego Sądu skargę "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. – zwanej w dalszej części "Spółką", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 sierpnia 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 października 2008 r., doręczonym w dniu 9 października 2008 r., wezwano Spółkę do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut, itp.), zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu wyznaczonego terminu strona skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 645/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. W dniu 3 grudnia 2008 r. skarżąca wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, składając jednocześnie dokument wykazujący umocowanie do wniesienia skargi i określający sposób reprezentacji strony skarżącej (odpis aktualny KRS). W uzasadnieniu wniosku poinformowano, że uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych skargi spowodowane było faktem odbioru przesyłki sądowej przez nowego i niedoświadczonego pracownika Spółki, który przekazał Prezesowi Zarządu jedynie informację o konieczności uiszczenia wpisu sądowego. Prezes Zarządu nie miał natomiast możliwości zapoznania się z korespondencją sądową osobiście ze względu na przebywanie w tych dniach poza siedzibą Spółki. W ocenie skarżącej, nie usunięcie braków formalnych skargi wynikło na skutek zwykłego przeoczenia, nie zaś zaniedbania skarżącej. Przeoczenie to spowodowane było faktem nie doręczenia w przedmiotowej przesyłce sądowej zarządzenia w przedmiocie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi – jak to miało miejsce w przypadku zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Ze względu na brak przedmiotowego zarządzenia osoba odbierająca korespondencję nie zwróciła uwagi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi i nie przekazała informacji o tymże wezwaniu Prezesowi Zarządu. Nadto strona skarżąca podniosła, że odrzucenie skargi ze względów formalnych pozbawi ją prawa merytorycznego rozpoznania skargi i dochodzenia swoich praw przed niezawisłym sądem. Skarżąca podkreśliła przy tym, że sprawa dotyczy kwestii niebagatelnej dla Spółki, nadto szeroko dyskutowanej w doktrynie, a uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych skargi było jedynie zwykłym przeoczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych skargi strona wskazała zaniedbanie pracownika skarżącej, który – informując Prezesa Zarządu Spółki o konieczności uiszczenia wpisu sądowego – nie poinformował o konieczności usunięcia braków formalnych skargi. Jak już wyżej podkreślono warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, aby po stronie skarżącej wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Nie można bowiem przyjąć, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego był brak działania lub niewłaściwe działanie określonego pracownika tego podmiotu (por. postanowienie SN z dnia 20 maja 1970 r. sygn. akt II CR 184/70, Biuletyn Informacyjny SN 1970/11/20). Tutejszy Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2000 r. (sygn. akt I SA/Gd 1288/99, LEX nr 44331), zgodnie z którym zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za określoną kategorię spraw w stosunku do osób trzecich obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającą tegoż pracownika. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.[pic]