I SA/Gd 646/23
WyrokWSA w Gdańsku2023-11-08
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości zgodnie z jego oznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków, czy też może uwzględnić jego faktyczne przeznaczenie, jeśli skarżący twierdzi, że jest to grunt rolny?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania klasyfikacji funkcji nieruchomości ani do przyjmowania podstawy wymiaru podatku sprzecznej z wpisem w ewidencji, chyba że nastąpiła zmiana tych wpisów w ewidencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017. Organ I instancji ustalił zobowiązanie w kwocie 6.087 zł. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że grunt oznaczony w ewidencji jako "tereny różne" (symbol Tr) powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym, mimo twierdzeń skarżącego o rolniczym przeznaczeniu gruntu. Skarżący kwestionował prawidłowość oznaczenia gruntu w ewidencji, powołując się na jego historyczne i planistyczne przeznaczenie rolne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt SKO Gd 6036/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia 22 września 2022 r. Prezydent Miasta Gdyni (dalej jako organ I instancji) ustalił L.K. (dalej: podatnik lub Skarżący) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 w kwocie 6.087 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: SKO lub organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 maja 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję SKO wskazało, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest grunt stanowiący działkę nr [...] w G. o pow. [...] ha. Grunt posiada w ewidencji gruntów oznaczenie Tr - tereny różne. Prawo własności nieruchomości zostało nabyte przez podatnika w drodze zasiedzenia w październiku 2015 r. (postanowienie SR z dnia 16 lipca 2020 r.).
Przywołując treść przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. 2019 r. poz. 1170; określanej dalej jako "u.p.o.l.") organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że podatnikiem jest skarżący, jako właściciel opisanej nieruchomości, do której prawo własności nabył w 2015 r. w drodze zasiedzenia.
W ocenie podatnika, nieruchomość powinna zostać opodatkowana jako grunt rolny, albowiem takie miało być jej przeznaczenie.
Nie podzielając stanowiska podatnika organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisem prawa, który zasadniczo wpływa na rozstrzygnięcie sprawy jest art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten przesądza, że o kwalifikacji (dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości) konkretnego obiektu decyduje treść ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe, ustalając zobowiązania podatkowe, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji oraz nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki. Powyższe oznacza, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych decyduje treść ewidencji gruntów. Co więcej, zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Należy zatem przyjąć, że podatkowi rolnemu podlegają tylko i wyłącznie grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Grunty o nierolniczym oznaczeniu w ewidencji gruntów nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym niezależnie od tego, jak są lub były w przeszłości użytkowane. Obowiązujące w roku podatkowym rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, § 68 ust. 1 wymienia rodzaje użytków rolnych oraz wskazuje ich oznaczenie. W wyliczeniu tym nie ma oznaczenia "Tr", które przypisane zostało przez ewidencję gruntów do nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, co oznacza, że nieruchomość nie może zostać opodatkowana podatkiem rolnym. W związku z tym należy od niej uiścić podatek od nieruchomości należny za grunt niestanowiący użytku rolnego.
Nie podzielając wyjaśnień podatnika, że w przeszłości grunt stanowił własność jego rodziny i był gruntem rolnym i w związku z tym powinien zostać opodatkowany tak również i aktualnie, SKO wyjaśniło, że dokumentem, w oparciu o który ustalane jest zobowiązanie podatkowe, jest ewidencja gruntów. Przeznaczenia terenu wynikającego z tego dokumentu nie podważa sposób, w jaki grunt był lub jest wykorzystywany przez podatnika. Dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego.
Zdaniem organu, przeznaczenie gruntu określa wpis w ewidencji gruntów, a nie faktyczny sposób użytkowania. Jeżeli podatnik uważa, że grunt stanowi grunt rolny, powinien doprowadzić do zmiany treści ewidencji gruntów na rolnicze. Podsumowując SKO stwierdziło, że wysokość ustalonego przez organ I instancji zobowiązania jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uwzględnienie skargi. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że sporna nieruchomość, będąca ziemią rolną o powierzchni ok. 9 hektarów, stanowiła własność jego ojca jeszcze przed II wojną światową. Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 22 grudnia 1966 r. dokonano wywłaszczenia działki nr [...] o powierzchni 1.100 m2 na rzecz Skarbu Państwa - Ministerstwa Obrony Narodowej.
Sąd Okręgowy w Gdańsku w postanowieniu wydanym w sprawie zasiedzenia wskazał, że teren ten nigdy nie został zagospodarowany przez jednostkę wojskową, a nade wszystko znajduje się on poza jej ogrodzeniem. W związku tym wątpliwości skarżącego budzą okoliczności związane z podstawą, na jakiej przekwalifikowano sporną nieruchomość z rolnej na grunty pozostałe (w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego). Według poprzedniej kwalifikacji użytek należał do klasy botanicznej RIIIb lub RIVa. Natomiast około 2005 r. Ministerstwo Obrony Narodowej Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Gdyni dokonał wymiany ogrodzenia pozostawiając sporną nieruchomość poza ogrodzeniem. W dalszej kolejności wskazał, że uchwałą nr XXIII/479/12 Rady Miasta Gdyni z dnia 26 września 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Babie Doły, Obłuże i Oksywie w Gdyni, rejon ulic Zielonej i A. Dickmana (działka nr 207/1 leży w karcie terenów nr 055, strona 52 i 53 stanowią opis możliwości zagospodarowania w/w terenu) ustalono, że teren ten przeznaczony jest na rolnictwo i podlega on licznym ograniczeniom umożliwiającym użytkowanie.
Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że grunt na tej nieruchomości nie był wymieniany dlatego trudno uznać aby zmienił właściwości. Jednocześnie zauważył, że wszystkie grunty będące w użytkowaniu przez Ministerstwo Obrony Narodowej w księgach wieczystych, jako sposób użytkowania określane są "tereny różne". Końcowo wskazał, że zwrócił się do specjalisty geodety o przekwalifikowanie spornego gruntu zgodnie z stanem faktycznym, lecz postępowanie w tej sprawie z powodu choroby znacznie się przedłużyło.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem opodatkowania w roku 2017 podatkiem od nieruchomości jest grunt oznaczony w ewidencji gruntów jako tereny różne - symbol Tr. W sprawie nie jest sporna powierzchnia nieruchomości.
Sąd stwierdza, że trafne jest stanowisko organu dotyczące braku uprawnień do przyjęcia jako podstawy wymiaru podatku danych sprzecznych z treścią wpisu w ewidencji. Tym samym Sąd obecnie rozpatrujący sprawę podziela ocenę w sprawie ze skargi podatnika dotyczącej roku 2016, w której zapadł w dniu 7 lutego 2023 r. (sygn. akt I SA/Gd 1225/22) wyrok oddalający skargę.
Przypomnieć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 169/22).
' i
W świetle powyższego brak podstaw do opodatkowania nieruchomości będącej własnością skarżącego jako nieruchomości rolnej. Organ prawidłowo wskazał, że w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 393) przewidziany został symbol Tr - tereny różne. Marginalnie należy odnotować, że w odniesieniu do rozpatrywanego okresu rozliczeniowego nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390). Dostosowanie baz danych ewidencji gruntów i budynków do przepisów tego rozporządzenia nastąpi z urzędu do dnia 31 grudnia 2023 r. (§ 44 pkt 1 rozporządzenia).
Zdaniem Sądu, postulat strony skarżącej opodatkowania gruntów kwalifikowanych symbolem Tr - tereny różne podatkiem rolnym, nie znajduje uzasadnienia prawnego, albowiem powołana uchwała nr XXIII/479/12 Rady Miasta Gdyni z dnia 26 września 2012 r. w części dotyczącej rolnego przeznaczenia spornej działki nie była przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu dotyczącym ewentualnych zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Podobnie należy ocenić skuteczność zarzutu skargi dotyczącego okoliczności złożenia wniosku o przekwalifikowanie gruntu, jak i jego wyniku, co do rozpatrywanego zobowiązania za 2017r. W ocenie Sądu brak jest także prawnych argumentów, aby wiązać nabycie prawa własności spornych gruntów z datą uprawomocnienia rozstrzygnięcia stwierdzającego zasiedzenie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło