I SA/Gd 648/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-08-19

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada znaczne udziały w spółkach, osiąga wysokie dochody z działalności gospodarczej i dokonał znaczących wpłat na rachunek bankowy syna, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jego rzeczywista sytuacja finansowa znacząco odbiega od przedstawionej we wniosku. Posiada on udziały w spółkach o znacznej wartości, osiąga wysokie dochody z różnych źródeł, a także dysponował środkami pieniężnymi, które wpłacił na rachunek bankowy syna, co świadczy o możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu uzupełniającego od skargi i skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy, analizując oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego oraz przedłożone dokumenty, ustalił jego sytuację finansową. Skarżący jest w trakcie rozwodu, ma troje małoletnich dzieci, posiada udziały w spółkach, osiąga dochody z pracy, kontraktu menadżerskiego i działalności gospodarczej, a także korzysta z kredytu odnawialnego. Pomimo zadeklarowanych trudności finansowych, referendarz uznał, że skarżący dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 16 maja 2016 r. (data stempla pocztowego), skarżący M. R. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. wpisu uzupełniającego od skargi w kwocie 1.000 zł oraz wpisu uzupełniającego od skargi kasacyjnej w kwocie 500 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego, złożonego przez niego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), dokumentów przedłożonych na zarządzenie z dnia 9 czerwca 2016 r. oraz danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżący i jego żona są w trakcie rozwodu, małżonkowie mają troje małoletnich dzieci (9 lat i dwoje w wieku 4 lat), skarżący na rzecz dzieci przeznacza kwotę 690 zł miesięcznie (opłaca obiady starszemu synowi oraz przedszkole dwóm młodszym synom), skarżący posiada 960 udziałów o wartości nominalnej 480 tys. zł w A" Sp. z o.o. [...] (obecnie "B" Sp. z o.o.) oraz jest wspólnikiem w "C" Spółka jawna [...] – jego udział wynosi 33,34% (w roku 2015 z tego tytułu osiągnął przychód w wysokości 223.360,05 zł i dochód w wysokości 61.935,43 zł), saldo jego rachunku bankowego o numerze [...] ([...]), w którym posiada kredyt odnawialny do kwoty 30.000 zł, na dzień 30 czerwca 2016 r. było ujemne i odpowiadało wysokości przyznanego limitu kredytu, skarżący posiada zobowiązania wobec podmiotów prywatnych (w tym osób fizycznych i banków) oraz urzędu skarbowego, które aktualnie przekraczają kwotę 1,5 mln zł i dochodzone są w drodze egzekucji, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.360,69 zł netto miesięcznie (jest zatrudniony na stanowisku prokurenta spółki "D" Sp. z o.o. [...]) oraz kontraktu menadżerskiego w wysokości 810 zł netto miesięcznie, które w całości podlega zajęciu egzekucyjnemu, prowadzi także działalność gospodarczą pod nazwą "E", przy czym pomimo wezwania nie udokumentował wysokości bieżących przychodów z tego tytułu (w roku 2015 osiągnął przychód w kwocie 82.824,90 zł i zadeklarował stratę w wysokości 124.492,50 zł), nadto w spółce "A" Sp. z o.o. (obecnie "B" Sp. z o.o.) pełni funkcję Prezesa Zarządu, przy czym kwestię tę pominął podobnie jak i posiadane udziały w spółce jawnej i spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, koszty związane ze swoim utrzymaniem (opłaty za czynsz, energię elektryczną oraz gaz) skarżący określił na poziomie około 614-664 zł miesięcznie. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania. Ustalone okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącego prowadzą do wniosku, że jest on w stanie uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie w całości. Za taką oceną przemawia przede wszystkim kwota środków pieniężnych, jaką skarżący swobodnie dysponował w czasie gdy został wezwany do uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 649/16, w której również został zobowiązany do uiszczenia kwoty 1.500 zł tytułem wpisów uzupełniających, a także w okresie późniejszym. Z przedłożonej historii rachunku bankowego, sporządzonej za okres od 1 marca do 30 czerwca br. wynika, że konto to skarżący wykorzystuje nie tylko do rozliczeń osobistych (wpływa na nie jego wynagrodzenie za pracę, zasila rachunki członków rodziny, tj. syna, matki i żony, dokonuje wpłat), ale również służy ono do rozliczeń spółki, w której jest zatrudniony (dokonuje przelewów wynagrodzeń dla pracowników i rozliczeń ich delegacji, spłat rat leasingowych, opłat za telefony komórkowe) oraz do rozliczeń spółek, w których posiada udziały, tj. "C" Spółka jawna [...] i "A" Sp. z o.o. (obecnie "B" Sp. z o.o.). Z opisu operacji dokonanych na tym rachunku wynika, że skarżący ww. okresie zasilił go, dokonując wpłat gotówki w kasie lub we wpłatomacie, środkami w łącznej kwocie 94.430 zł (w marcu br. – 52.890 zł, w kwietniu br. – 9.600 zł, w maju br. – 16.300 zł, w czerwcu br. – 15.640 zł). Zaznaczyć przy tym należy, że analiza transakcji dokonanych na koncie skarżącego pozwala przyjąć, że środki te nie pochodziły od spółki "D" Sp. z o.o. Spółka bowiem środki wykorzystywane następnie w rozliczeniach pomiędzy nią a innymi podmiotami, w tym jej pracownikami, przekazywała na konto skarżącego za pośrednictwem swojego rachunku o numerze [...] (transakcje zostały opisane jako zasilenie kasy). W okresie od 7 marca do 26 kwietnia 2016 r. skarżący zasilił rachunek spółki "A" (obecnie "B" Sp. z o.o.) łącznie kwotą 4.650 zł. Wpłaty te zostały zatytułowane jako "zasilenie od udziałowca". Co więcej, w dniu 1 marca 2016 r. skarżący dokonał przelewu środków w łącznej kwocie 61.200 zł na rachunek starszego syna o numerze [...]. Podkreślić przy tym należy, że osobą uprawnioną do korzystania z konta małoletniego syna jest sam skarżący. W tytule przelewu bowiem jako odbiorcę wyraźnie wskazano W. R. reprezentowanego przez skarżącego. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego znaczącą odbiega od tej, która została przez niego przedstawiona we wniosku. Skarżący posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej 480.000 zł, poza dochodami ze stosunku pracy i kontraktu menadżerskiego, osiąga także dochody z tytułu prowadzenia działalności w formie spółki jawnej, źródłem jego utrzymania jest również działalność gospodarcza prowadzona osobiście. Skarżący – jak już wykazano powyżej – dysponuje środkami pieniężnymi w znacznej wysokości, wielokrotnie przewyższającymi zadeklarowane przez niego dochody, które wpłaca w gotówce na swój rachunek bankowy, z których następnie dofinansowuje spółkę, będąc jej jedynym udziałowcem i w której pełni funkcję Prezesa Zarządu kwotą znacznie przewyższającą wysokość kosztów sądowych oraz które przekazuje na rachunek bankowy syna, do którego ma dostęp jako opiekun małoletniego środki w wysokości wielokrotnie przewyższającej należne koszty sądowe. W tym stanie sprawy nie sposób uznać, że zobowiązanie skarżącego do uiszczenia kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego posiadał on środki, które rozdysponował na inne cele, choć mógł (i powinien był) ich część zabezpieczyć i przeznaczyć na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że ich wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych powstałych w niniejszej sprawie. Dokonując oceny możliwości finansowych skarżącego referendarz sądowy wziął także pod uwagę, że skarżący na rachunku bankowym dysponuje środkami z kredytu odnawialnego, którego limit wynosi 30.000 zł i aktywnie z nich korzysta (co wynika z historii operacji dokonanych na koncie). Okoliczność ta również prowadzi do wniosku, że skarżący ma realne możliwości poniesienia kosztów sądowych i jest je w stanie ponieść bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło