I SA/Gd 657/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 30 marca 2022 r. Sygn. akt SKO Gd/4587/21 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad i grudzień 2020 roku oddala skargę. Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie wobec Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad i grudzień 2020 r., w wyniku którego decyzją z dnia 7 lipca 2021 r. określił Wspólnocie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad i grudzień 2020 r. w kwocie 760,78 zł za każdy miesiąc. W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota zakwestionowała stanowisko organu I instancji o odpowiedzialności zbiorowej za niesegregowanie odpadów w przypadku zbiorczych punktów gromadzenia odpadów komunalnych oraz postępowaniu polegającym na naklejaniu czerwonych kartek informujących o niesegregowaniu odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia 30 marca 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych, Spółdzielnia mogła zostać obciążona opłatą podwyższoną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że w punkcie gromadzenia odpadów (M.), z którego korzystają członkowie Wspólnoty, w listopadzie i grudniu 2020 r. stwierdzono zbieranie odpadów frakcji "makulatura" w sposób nieselektywny. Powyższe okoliczności udokumentowane zostały fotografiami wykonanymi przez pracownika przedsiębiorstwa zajmującego się odbiorem odpadów (S. sp. z o.o.)w dniach 20 listopada 2020 r., 27 listopada 2020 r., 15 grudnia 2020 r. i 22 grudnia 2022 r. Dodatkowo na fotografiach widoczna jest naklejka w kolorze czerwonym ostrzegająca o niewłaściwej segregacji. W powyższych okolicznościach SUEZ odebrał odpady jako zmieszane oraz poinformował UM w Gdańsku o stwierdzonych okolicznościach w formie zawiadomienia. Prezydent Miasta Gdańska wydał z kolei decyzję o ustaleniu opłaty podwyższonej za miesiące, o których mowa w zawiadomieniu. Kolegium podkreśliło, że uzasadnieniem dla braku segregacji odpadów nie jest także okoliczność, że z punktu przy M. korzysta wiele podmiotów, w tym osoby postronne, nie będące członkami żadnej z okolicznych wspólnot mieszkaniowych. Wspólnota zadeklarowała selektywne zbieranie odpadów w punkcie przy M. Wspólnota korzysta z punktu gromadzenia odpadów, z którego korzystają także inne podmioty, w tym inne wspólnoty mieszkaniowe. Kwestią bezsporną jest to, że w listopadzie i grudniu 2020 r. stwierdzono brak selektywnej zbiorki odpadów w przypadku frakcji "makulatura". W takiej sytuacji podwyższona opłata za gospodarowanie odpadami jest określona wobec wszystkich podmiotów korzystających z danego punktu gromadzenia odpadów. Właściwy organ nie jest bowiem w stanie ustalić, kto ponosi odpowiedzialność za nieselektywną zbiórkę odpadów. Natomiast obowiązek określenia opłaty podwyższonej w stosunku do właściciela nieruchomości, który zadeklarował selektywną zbiórkę odpadów, lecz nie realizuje tej deklaracji, jest obowiązkiem organu wynikającym z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888, dalej: u.u.c.p.g.). Organ nie może odstąpić od określenia tej opłaty. Jeśli zaś właściciel, czy też właściciele nieruchomości, korzystający z danego punktu gromadzenia odpadów, mają trudności z realizacją selektywnej zbiórki odpadów, z uwagi na działania osób postronnych, powinni podjąć działania w celu odpowiedniego zabezpieczenia punktu przed korzystaniem z niego przez osoby trzecie. SKO podkreśliło należy, że dbałość o punt gromadzenia odpadów nie jest zadaniem Gminy, tylko właścicieli nieruchomości, którzy z niego korzystają. Odnośnie zarzutu niepoinformowania właścicieli nieruchomości o zastrzeżeniach co do segregacji odpadów SKO wskazało, że czerwona kartka przyklejona na pojemnik jest wystarczającą informacją dla właścicieli nieruchomości o stwierdzonych nieprawidłowościach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 28 listopada 2019 r. nr XVII/423/19 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Gdańska poprzez przyjęcie, że Wspólnota jest zobowiązana do uiszczenia stawki opłaty podwyższonej za miesiąc listopad i grudzień 2020 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Gmina nie może wymagać od wspólnot aby odpowiadały za powszechną segregację odpadów, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych, ogólnodostępnych śmietników umieszczonych na chodnikach, w parkach czy deptakach. Zaskakującym i nierozważnym jest już sam fakt przypisania kilkunastu podmiotów do tego punktu gromadzenia odpadów, ale pozostawienie zbiorników otwartymi dla ogółu mieszkańców i turystów czyni nierealnym jakąkolwiek kontrolę nad sposobem gromadzenia odpadów. Ponadto Wspólnota stoi na stanowisku, że naklejanie czerwonych na pojemniki nie jest najlepszym sposobem informowania o braku segregacji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z pózn. zm.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej przy czym w myśl § 2 w/w artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżone decyzje, postanowienia, akty bądź czynności z zakresu administracji publicznej nie naruszają przepisów postępowania, czy zostały podjęte zgodne z przepisami prawa materialnego, natomiast przy orzekaniu nie kieruje się względami słusznościowymi bądź też zasadami współżycia społecznego. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Mając na względzie powołane powyżej kryteria, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia Skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Jak stanowi art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 28 listopada 2019 r., nr VII/425/2019 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość, którą zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Pomor. z 2019 r. poz. 6257), wydanej na podstawie m.in. upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., ustala się stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, we wskazanej w tym przepisie wysokości, zależnej od powierzchni lokalu mieszkalnego zajmowanego przez gospodarstwo domowe. Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnie mieszkaniową (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej. Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazać należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność skarżącej stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na makulaturę znajdował się plastik. Niedopełnienie przez właściciela obowiązku selektywnego zbierania odpadów zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady kilkakrotnie tj. w dniach: 20 listopada, 27 listopada, 15 grudnia oraz 22 grudnia 2020 r. Z ugruntowanego już orzecznictwa wynika, że nawet wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (podobnie np. wyroki: NSA z dnia 16 czerwca 2022 r., III FSK 4968/21 oraz WSA w Szczecinie z 4 marca 2021 r., I SA/Sz 978/20; WSA w Szczecinie z 10 lutego 2022 r., I SA/Sz 922/21; WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., I SA/Kr 808/21; wyrok NSA z 18 października 2018 r., II FSK 984/18). Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. warunkującą określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., jest powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W przedmiotowej sprawie podmiot odbierający odpady dopełnił obowiązku powiadomienia o nieprawidłowej segregacji odpadów właściciela nieruchomości, naklejając czerwoną kartkę na pojemnik znajdujący się w punkcie odbioru odpadów. Należy przy tym podkreślić, że regulacje ustawowe nie określają w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości. Przyjęty sposób powiadomienia o nieprawidłowo prowadzonej segregacji odpadów mieści się w ustalonych umownie rozwiązaniach, a umieszczenie kartki na pojemniku w odpowiednim kolorze wypełnia czynność powiadomienia. Mając na uwadze powyższe, podniesione w skardze zarzuty należało uznać za nieuzasadnione. Podniesione względy słusznościowe, bez względu na ich trafność, nie mogły przy tym wpłynąć na ocenę zgodności z prawem wydanych decyzji. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.