I SA/Gd 658/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. i B. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 23 października 2009 r. (data stempla pocztowego), małżonkowie R. i B. K. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawców prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, utrzymując się z otrzymywanych świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 2.833 zł. Majątek wnioskodawców stanowią dwie nieruchomości (mieszkanie o powierzchni 78 m2 oraz działka o obszarze 678 m2 zabudowana domem o powierzchni 137 m2), samochód o wartości powyżej 3.000 euro ([...], rok produkcji 2003) oraz środki pieniężne przechowywane na rachunkach bankowych. Stan środków na rachunku wnioskodawcy wynosi 6.499,71 zł, zaś wysokość zasobów pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jego małżonki nie została ujawniona (wnioskodawcy wpisali w tym miejscu zamiast konkretnej kwoty znak zapytania). W uzasadnieniu wniosku małżonkowie podkreślili, że są emerytami oraz że samo ogrzewanie domu kosztuje ich miesięcznie 1.300 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04). Tymczasem wnioskodawca i jego małżonka uzyskują stały i pewny dochód z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 2.833 zł, są właścicielami mieszkania, domu oraz samochodu, a nadto posiadają środki pieniężne w kwocie co najmniej 6.499 zł, tj. wielokrotnie przewyższającej wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału na kwotę 100 zł. Tym samym obiektywnie nie są ludźmi ubogimi, pozbawionymi majątku i środków do życia. Nadto należy w tym miejscu podkreślić, że małżonkowie uchylili się od podania stanu oszczędności, zgromadzonych na rachunku bankowym wnioskodawczyni, wpisując w stosowną rubrykę zamiast konkretnej kwoty znak zapytania. Wpisanie znaku zapytania jednoznacznie wskazuje, że pominięcie tej kwoty nie nastąpiło przez przeoczenie, tylko było działaniem świadomym. W konsekwencji nieujawniona została rzeczywista wysokość łącznych oszczędności małżonków – wiadomo tylko, że wynoszą one co najmniej 6.499 zł. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od ich podania. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że wnioskodawcy nie wykazali, iż spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.