I SA/Gd 659/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-06-30

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna (umowa użyczenia z aneksem) może wpływać na obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, w szczególności poprzez wcześniejszą wpłatę zryczałtowanej kwoty podatku za okres 10 lat?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ma charakter publicznoprawny i jest niezależny od woli stron umowy cywilnoprawnej. Fakt zawarcia umowy użyczenia z aneksem, na podstawie której dokonano wpłaty z góry podatku za okres 10 lat, nie zwalnia podatnika z obowiązku podatkowego wynikającego z przepisów prawa. Rozliczenia między stronami umowy cywilnoprawnej powinny następować na gruncie prawa cywilnego, a nie w postępowaniu podatkowym.
Stan faktyczny
Skarżący L. B. zawarł z Gminą S. umowę użyczenia nieruchomości, na mocy której wpłacił z góry 300.000 zł tytułem podatku od nieruchomości za okres 10 lat (1997-2006). Wójt Gminy S. wydał decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2005 r. w wysokości 106.515,80 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że obowiązek podatkowy ciąży na skarżącym jako użytkowniku nieruchomości stanowiącej własność gminy, a umowa cywilnoprawna nie wpływa na obowiązki publicznoprawne. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę. I SA/Gd 659/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy S. ustalił należny od p. L. B. podatek od nieruchomości za 2005 r. w wysokości 106.515,80 zł. Od decyzji tej odwołał się zobowiązany zarzucając, że zgodnie z zawartą w dniu 12.06.1996 r. z Zarządem Gminy S. umową użyczenia Nr [...] zapłacił zryczałtowaną kwotę 300.000,- zł, z tytułu podatku od nieruchomości za okres 10 lat tzn. do 2006 roku. Zdaniem odwołującego się po jego stronie nie występuje obowiązek podatkowy, albowiem z inicjatywy i za zgodą organu podatkowego doszło do spełnienia obowiązków podatkowych. Dodatkowo podaje, że podnosi, że w latach 2003-2004 chroniąc substancję dwóch budynków magazynowych zmuszony był wykonać wymianę pokrycia dachowego oraz inne roboty remontowe, o wartości łącznej 150.000,- zł, trwale ulepszające nieruchomość. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania nie uwzględniło i decyzją z dnia [...], zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. ze zm.) oraz Uchwałę Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 30.11.2004 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu SKO stwierdza, że p. L. B. użytkuje nieruchomość stanowiącą mienie komunalne, na podstawie umowy użyczenia z dnia 12.06.1996 r. tj. część działki Nr [...] zabudowanej o powierzchni 2,40 ha. Zgodnie z § 6 umowy ustalono, że użyczający zobowiązany jest do ustalenia i uznania, że 300.000,- zł stanowi pełną i ostateczną kwotę podatku od nieruchomości za okres 10-ciu lat tj. 1997 r. do 2006 r., oraz zastosowania 70% ulgi w podatku od nieruchomości przez okres dalszych dziesięciu lat. Aneksem z dnia 14.12.2000 r. ustalono, że na biorącym w użytkowanie ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od działki budynków i budowli. W ocenie SKO, skoro p. L. B. jest użytkownikiem mienia komunalnego to z tego tytułu, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy cytowanej powyżej ciąży na nim obowiązek podatkowy, bowiem pobieranie podatków jest stanem obiektywnym, zależnym nie od woli podatnika czy organu podatkowego – nawet wyrażonej w formie wiążącej strony umowy – lecz wyłącznie od obowiązującego prawa i odpowiedniego stanu faktycznego. Fakt zawarcia między użytkowaniem a gminą umowy, na podstawie której dokonano wpłaty podatku za okres 10 lat, nie może mieć, zdaniem SKO, żadnego wpływu na obowiązki publicznoprawne. Żaden przepis prawa nie zezwala bowiem na dowolne ustalanie zasad dotyczących zarówno wymiaru, jak i poboru podatku. Gmina ma prawo pewnej swobody w tym zakresie, ale według trybu i zasad określonych obowiązującymi przepisami ustaw podatkowych. W żadnym razie nie mogą to być dowolne ustalenia, chociażby były podyktowane doraźną potrzebą czy działaniem obliczonym na załatwienie konkretnych zamierzeń zabezpieczających potrzeby gminy. SKO podkreśla, że ewentualne rozliczenia między stronami tj. gminą a biorącym w użytkowanie nieruchomość, następować winny na podstawie przepisów prawa cywilnego, a nie w postępowaniu podatkowym. Gmina ma również możliwość zastosowania ulg podatkowych, ale jedynie w trybie przewidzianym konkretnymi przepisami Ordynacji podatkowej. Powyższe nie ma jednak wpływu na wymiar podatku. Kolegium podkreśla i to, że bada jedynie zgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującymi przepisami, nie jest natomiast władne do rozstrzygania sporu między stronami cywilnych umów. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnosząc o jej uchylenie podobnie jak w odwołaniu stwierdza, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, gdyż w 2005 r. na skarżącym nie ciążył obowiązek podatkowy. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 12.06.1996 r. zawarł z gminą S. umowę użyczenia przedmiotowej nieruchomości, w której w § 5 ustalono, że zapłaci podatek od tej nieruchomości z góry za okres 10 lat tzn. do 2006 r. włącznie w wysokości 300.000,- zł. Sumę tę wpłacił w trzech ratach po 100.000,- zł do końca 1996 r. Zapłata z góry podatku w wysokości 300.000,- zł w 1996 r. umożliwiła gminie Sztutowo zrealizowanie w latach 1996-1997 bardzo ważnych inwestycji komunalnych, przede wszystkim przy budowie ulicy [...]. Gyby nie ta wpłata, zdaniem skarżącego, do dnia dzisiejszego ta inwestycja nie byłaby zrealizowana. Skarżący przyznaje, iż ma świadomość, że przepisy podatkowe nie przewidują regulowania z góry zobowiązań podatkowych, ale w tym przypadku to z inicjatywy i za zgodą organu podatkowego doszło do spełnienia obowiązku w podatku od nieruchomości w taki właśnie sposób a w konsekwencji do powstania nadpłaty w tym podatku w wys. 300.000,- zł. Dodatkowo skarżący podnosi, że w latach 2003-2004 chroniąc substancję dwóch budynków magazynowych, zmuszony był wykonać wymianę pokrycia dachowego w obu tych obiektach oraz inne roboty remontowe, ponosząc przy tym nakłady trwale ulepszające tę nieruchomość o łącznej wartości ponad 150.000,- zł. W bieżącym roku celem zachowania obu budynków w stanie niepogorszonym będzie musiał ponieść dalsze nakłady na mienie komunalne, polegające na wykonaniu nowej instalacji elektrycznej oraz wodno-kanalizacyjnej. Szacunkowo wartość nakładów w tym zakresie ocenia na kwotę 60.000,- zł. Skarżący podkreśla, że skoro przedstawiciele Gminy S. bez ważnej podstawy prawnej przyjęli od niego w 1996 r. kwotę 300.000,- zł tytułem podatku od nieruchomości za okres 10 lat (od 1997 r. do 2006 r.) to nie można jej traktować jako darowizny lub innego nieodpłatnego świadczenia na rzecz gminy lecz jako nadpłatę w podatku od nieruchomości, która powinna być rozliczona z oprocentowaniem przez organ podatkowy przy wymierzaniu podatku od przedmiotowej nieruchomości za 2005 r. i lata poprzednie. Gmina Sztutowo udaje, że nie dysponuje od 1996 r. nadpłatą w tym podatku, która z oprocentowaniem wynosi ponad 1.200.000,- zł i kolejnymi decyzjami wymiarowymi, obecnie za 2005 r., narzuca skarżącemu obowiązek w podatku od nieruchomości, który faktycznie nie istnieje, a jeśli istnieje, to w zupełnie innej wysokości, którą można ustalić dopiero po rozliczeniu nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Otóż w myśl art. 3 ust. 1 cyt.w. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów, 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Zatem z przywołanej regulacji prawnej (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a) wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że na skarżącym, jako użytkowniku przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Gminy Sztutowo ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za badany rok podatkowy. Organy podatkowe trafnie podniosły, iż fakt zawarcia umowy użyczenia przedmiotowej nieruchomości między użytkownikami a gminą, na podstawie której dokonano wpłaty podatku na okres 10 lat, nie może mieć żadnego wpływu na obowiązki publicznoprawne, skoro podatek od nieruchomości jest podatkiem ustalonym na każdy rok podatkowy, natomiast żaden przepis prawa cyt.w. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zezwala na dowolne ustalanie zasad w kwestii wymiaru jak i poboru podatku. Należy zwrócić uwagę, iż w dniu 14.12.2000 r. skarżący podpisał aneks do umowy użyczenia z dnia 12.06.1996 r. Stosownie do § 5 ust. 1 w/w aneksu, na biorącym ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od przedmiotu umowy użyczenia. Zatem co najmniej od daty podpisania w/w aneksu, skarżący miał świadomość powinności podatkowych w podatku od przedmiotowej nieruchomości. Natomiast w rozważanej sprawie sąd nie może ustosunkowywać się do wywodów stron w przedmiocie istnienia nadpłaty w podatku od nieruchomości, czy drogi postępowania w kwestii rozliczeń stron w świetle zawartej w dniu 12 czerwca 1996 r. umowy użyczenia. Zakres kontroli sądu ogranicza się tylko i wyłącznie do badania pod względem zgodności z prawem zaskarżonej do sądu decyzji – a ta rozstrzygała kwestie związane z zasadnością obciążenia skarżącego podatkiem od nieruchomości za 2005 r. Skoro zaskarżona do sądu decyzja prawa nie narusza, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku. AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło